Makbuzdaki kesinti neyi gösterir?
Hizmet bedeli, KDV ve tevkifat ayrı kalemlerde değerlendirilir. Her müşterinin stopaj yapma yükümlülüğü aynı değildir. Net tahsilatın matrah olarak kullanılması veya KDV'nin gelir gibi hesaba katılması fark oluşturabilir. Makbuzun tarihi ve ilgili yılın kuralları ayrıca kontrol edilir.
Tevkifatın belgelendirilmesi
E-serbest meslek makbuzu, ödeme dekontu ve kesinti dökümü eşleştirilir. Kesintiyi yapanın bildirim kayıtlarıyla mükellefin beyanındaki tutar karşılaştırılır. Müşterinin vergi hesabındaki farklılık, kesintinin gerçekten yapıldığı ve mahsup şartları yönünden belgeleriyle araştırılır.
İade ve inceleme
Mahsup sonrası iade talebi varsa ilgili vergi iadesi usulü izlenir. Eksiklik yazısında istenen belgeler tamamlanır ve alındı saklanır. Stopajın tutarı üzerindeki hesap hatası ile iade hakkının hukuki koşulu ayrılır; ret veya gecikme durumunda uygun başvuru ayrıca belirlenir.
Vergi türü ve vergiyi doğuran olay neden ayrılır?
Aynı para hareketi birden fazla vergi türü bakımından farklı anlam taşıyabilir. Gelirin sahibi, vergiyi doğuran olayın tarihi ve uygulanacak dönemin hükümleri belirlenmeden sadece banka tutarı üzerinden hesap yapılmamalıdır. İstisna, gider veya mahsup hakkının belge ve şekil koşulları ayrıca incelenir. Beyanname, tahakkuk fişi ve sonradan yapılan tarhiyat karşılaştırılarak hangi kalemin uyuşmazlık konusu olduğu gösterilir. İdareye sunulan açıklama ile mahkemeden istenen iptal veya iade sonucu açıkça ayrılmalı; dönemler ve tutarlar bir hesap çizelgesinde izlenmelidir.
Örnek dosya üzerinden düşünün
Yıllık beyanda stopaj iki kez kaydedilmişse makbuz ve kesinti tablosu işlem numarasıyla karşılaştırılır.
Bu örnek, gerçek bir müvekkil dosyasını veya dava sonucunu temsil etmez.Belge kontrol listesi
- E-serbest meslek makbuzları
- Tahsilat dekontları
- Tevkifat ve beyan dökümleri
- Mahsup veya iade başvurusu
Sık sorulan sorular
Makbuzdaki stopaj her müşteride aynı şekilde uygulanır mı?
Müşterinin vergi sorumluluğu ve hizmetin niteliği ilgili hüküm üzerinden incelenmelidir.
Banka hesabına giren her tutar vergiye tabi gelir midir?
Tutarın hukuki nedeni araştırılır. Borç, iade, masraf aktarımı veya başkası adına tahsilat gibi farklı işlemler belgeleriyle ayrılır.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — GİB ↗213 sayılı Vergi Usul Kanunu — GİB ↗2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗GİB güncel rehber ve broşürleri ↗