2575 sayılı Danıştay Kanunu, Danıştayın organlarını, ilk derece görevini ve diğer yetkilerini düzenler. Davanın usulü ve kanun yolu için ayrıca 2577 sayılı İYUK okunur.
Kuruluş ile usul ayrımı
2575 hangi organın ne görev yaptığını, İYUK başvurunun nasıl yürütüldüğünü açıklar. Daire, idari veya vergi dava daireleri kurulu ve idari görevler aynı işlevi görmez. Bir karar Danıştaydan çıkmış olsa da dosya ilk olarak idare veya vergi mahkemesinde başlamış olabilir.
M.24 ve görev tespiti
İlk derece görevinde işlemi yapan makam, bireysel/düzenleyici nitelik ve ülke çapı gibi kanuni unsurlar önemlidir. Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin anayasal denetimiyle Cumhurbaşkanı kararına karşı idari dava aynı yargı yolu değildir. Bakanlığın her bireysel personel işlemi doğrudan Danıştayda başlatılmaz.
2026 kuruluş güncellemesi
7589 m.3, Danıştay Kanununun geçici 27. maddesindeki daire sayısının kanuni düzeye indirilmesine ilişkin azami süreyi on yıldan on dört yıla çıkardı ve ilgili geçiş fıkrasına 23 Temmuz 2030 tarihini ekledi. Bu kuruluş değişikliği, kişilerin genel dava veya temyiz süresinin dört yıl uzadığı anlamına gelmez.
Kuruluş kanunu ile usul kanunu
2575 sayılı Kanun hangi organın ne iş yaptığını anlamaya; 2577 sayılı İYUK ise davanın usulünü ve kanun yollarını izlemeye yardımcı olur. Bir kararın Danıştaydan çıkması, bütün başvuruların ilk olarak oraya yapılacağı anlamına gelmez.
İlk derece görevi
Kanunun 24. maddesi ve özel kanunlar belirli uyuşmazlıkları Danıştayın ilk derece görevine bırakabilir. İşlemi yapan makam, işlemin düzenleyici veya bireysel niteliği ve kapsamı birlikte incelenir. Sadece işlemin önemli veya ülke çapında etkili olmasıyla görev belirlenmez.
Temyiz ve kurullar
Daireler, idari ve vergi dava daireleri kurulları ile diğer organların rolleri farklıdır. Israr, bozma ve temyiz incelemesinin hangi organa gideceği usul hükümlerine bağlıdır. Her bölge idare mahkemesi kararı temyize açık değildir.
Karar okuma
Kararın tarihi, esas ve karar numarası, işlemin türü, uygulanan kanun sürümü ve gerekçe birlikte değerlendirilir. Eski geçiş rejimine tabi bir kararın bugünkü dosyaya doğrudan taşınması yanlış sonuç verebilir. Karar arama sistemindeki özet yerine mümkünse tam metin okunmalıdır.
Dosya uygulaması ve belge kontrolü
Kuruluş değişikliği başvuru süresi değildir
Dairelerin kuruluşuna ilişkin geçiş süresinin 2030’a uzatılması, tarafın kararına karşı yıllarca bekleyebileceği anlamına gelmez. Bir dosyada görevli daire veya kurul ile kanun yoluna başvuru süresi ayrı kurallardır. Kararın tarih ve tebliğ bilgisi korunur; uyuşmazlığın hangi kanuni görev kapsamında olduğu belirlenir. Bir eski kararda bakanlık yapısı veya organ adı bugünkünden farklıysa tarihsel metin doğrudan bugüne taşınmaz. Karar aramasında aynı hukuk sorunu seçilse bile uygulanan kanun sürümü ve olayın niteliği kontrol edilmelidir.
- Görev maddesi
- Karar kimliği
- Uygulanan sürüm
- Daire/kurul görevi
- Başvuru takvimi
Bu konuda sık sorulan sorular
2575 ile 2577 aynı kanun mu?+
Hayır. Danıştayın kuruluş kanunu ile idari yargılama usulü kanunu farklıdır.
Daire sayısı değişikliği dava süresini etkiler mi?+
Kuruluş ve görev dağılımı ile tarafın başvuru süresi ayrılır.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.