İYUK m.13 kapsamında idari eylemden doğrudan hakkı ihlal edilen kişi, genel olarak öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde eylemden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurur.
İşlem ile eylemi ayırın
Bir atama kararının doğurduğu zarar ile kamu hizmetindeki fiilî davranıştan doğan zarar aynı ön başvuru düzenine bağlı olmayabilir. M.12 işlem zararını, m.13 eylem zararını düzenler. Kamu hastanesi, altyapı veya kolluk olayı özel görev hükümleri de doğurabileceğinden idarenin adıyla tek başına yargı yolu belirlenmez.
Başvurunun içeriği
Olay, öğrenme, zarar kalemi, idarenin hizmet bağlantısı ve giderim talebi açıklanır. Fatura, tedavi, gelir kaybı, olay kaydı ve ilgili belgeler numaralanır. Sadece kurumun çalışanını şikâyet etmek her durumda tazminat talebi değildir. Başvurunun kuruma ulaştığı tarih korunur.
Retten sonraki dava
Açık ret veya genel 30 günlük cevapsızlık sonrasında uygun dava süresi değerlendirilir. Başvuru, genel bir yıllık ve beş yıllık çerçeve ile somut öğrenme koşulları içinde olmalıdır. Yargısal kararlarla öğrenme ve özel olay ayrımları gündeme gelebilir; olay tarihini görmeden mutlak sonuç verilemez. 2021’de değişen 30 günlük cevap kuralı da başvuru dönemiyle kontrol edilir.
Başvuru çizelgesi
| Aşama | Kontrol |
|---|---|
| Eylem | Olay tarihi |
| Öğrenme | İdari eylem ve zarar bağlantısı |
| Ön başvuru | Bir / beş yıl çerçevesi |
| Cevap | Açık veya zımni ret |
| Dava | Uygun süre ve talep |
Dosya uygulaması ve belge kontrolü
Zararın öğrenilmesini ayrı kaydedin
Kamu hizmetinden doğan zararın etkisi daha sonra sağlık raporuyla ortaya çıkmış olabilir. Olay tarihi, zarar ve idari eylem bağının öğrenildiği tarih ayrı açıklanır. İYUK m.13’teki bir ve beş yıllık sınırlar olayın nitelendirilmesiyle birlikte değerlendirilir; başvuru zarar kalemlerini ve ilgili idareyi gösterecek şekilde hazırlanır. Ön başvurunun alınması, açık ret veya otuz günlük cevapsızlık kaydedilir. İşlem kaynaklı zarar, idari eylem ve özel hukuk ilişkisi aynı ön başvuru rejimine zorla sokulmaz. Tedavi ve gelir kaybı belgeleri nedensellik iddiasını destekler; yalnız zarar toplamı yeterli açıklama değildir.
- Olay ve öğrenme kaydı
- Sağlık / zarar belgeleri
- Nedensellik açıklaması
- İdareye başvuru alındısı
- Ret veya cevapsızlık takvimi
Bu konuda sık sorulan sorular
Hasta haklarına şikâyet yeterli mi?+
İçerikte zarar giderimi talebi ve doğru idareye yönelme koşulları ayrıca incelenir.
Bir yıl her durumda olay günü mü başlar?+
M.13’te öğrenme kavramı ile beş yıllık üst sınır ayrı değerlendirilir.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.