İdari usul, idarenin karar hazırlama ve başvuruya cevap verme süreçlerini; İYUK ise idari yargılama usulünü anlatır. “İdari Usul Kanunu” aramasında bu iki alanın karıştırılmaması gerekir.
Genel usul başlığı altında hangi düzenlemeler kullanılır?
Türkiye’de bütün idari kararları tek başına düzenleyen genel bir idari usul kanunu bulunduğu varsayımıyla hareket edilmemelidir. Somut süreçte Anayasa, 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanun, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu ve ilgili sektör veya personel mevzuatı birlikte incelenir. Bir kanun tasarısı, akademik öneri veya haber metni yürürlükte kanun değildir.
İdare önündeki usul güvenceleri
Yetkili makam, başvuru kaydı, gerekçe, savunma, dosyaya erişim ve kanun yolu bildirimi işlem türüne göre ele alınır. Memur disiplininde savunma için 657 m.130; ruhsat ve imar işleminde özel teknik ve bildirim hükümleri kullanılır. Her işleme aynı itiraz merciini veya aynı dinlenilme süresini uygulamak doğru olmaz.
İYUK ile bağlantı
İdari başvuru sonuçsuz kalınca mahkemeye geçişte İYUK m.10, m.11 veya m.13 gündeme gelebilir. Dilekçenin başlığından önce talep edilen sonuç önemlidir. Bilgi istemiyle kararın kaldırılmasını istemek ayrı başvurulardır. Kuruma verilen dilekçe, mahkemeye dava açılması yerine geçmez; dava süresine etkisi ayrıca açıklanmalıdır.
Dosya uygulaması ve belge kontrolü
Genel başlığı somut kurala çevirin
Bir ruhsat başvurusu reddedilirken kişi bütün işlemlerde aynı savunma süresi bulunduğunu düşünmüş olsun. Önce o ruhsatın özel kanunu ve yönetmeliği okunur. Memur disiplinindeki en az yedi günlük savunma kuralı ruhsat dosyasına başlık benzerliğiyle taşınmaz. Başvurunun kayıt altına alınması, gerekçeye erişim ve yargı yolu bildirimi kendi düzenlemeleriyle incelenir. Bir tasarıda önerilen dinlenilme hakkı ile yürürlükteki hüküm ayrılır. Hangi düzenlemenin neden uygulandığı açıkça yazılmalı; yalnız idari usule aykırıdır ifadesi somut eksikliğin yerine geçmemelidir.
- Özel kanun
- İlgili yönetmelik
- Başvuru ve ret
- Usul eksikliği belgesi
- Yürürlük kaydı
Bu konuda sık sorulan sorular
İdari Usul Kanunu ile 2577 aynı mı?+
2577 sayılı Kanunun adı İdari Yargılama Usulü Kanunu’dur; yargılama ile idare içi karar süreci ayrılır.
Tasarıdaki süre kullanılabilir mi?+
Yürürlüğe girmemiş tasarı bağlayıcı süre kuralı olarak kullanılamaz.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.