İYUK m.10’da idari davaya konu olabilecek yeni işlem veya eylem için başvuru yapılabilir. Genel olarak 30 günde cevap yoksa talep reddedilmiş sayılır; kesin olmayan cevapta dört aylık sınır önemlidir.
Kesin olmayan cevap için dört aylık üst sınır
İdare 30 gün içinde kesin olmayan cevap verirse, ilgili bu cevabı ret sayıp dava açabilir veya kesin cevabı bekleyebilir. Bekleme süresinde dava süresi işlemez; başvuru tarihinden itibaren bekleme dört ayı geçemez. Araştırılıyor veya başka birime gönderildi ifadeleri tek başına sınırsız bekleme hakkı vermez. Özel başvuru rejimi bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Geç gelen cevap
Dava açılmamış veya süre nedeniyle reddedilmişken 30 günlük dönemden sonra cevap verilirse, m.10’un son cümlesindeki tebliğden itibaren 60 günlük yol ayrıca değerlendirilir. Bu hüküm, eski bir karara her tekrar başvurunun yeni süre doğurduğu anlamına gelmez. İlk talebin yeni işlem niteliği, yetkili makama ulaşma ve geç cevabın içeriği belgelenir.
7331 sayılı Kanunla değişen bekleme süreleri
2021 değişikliği m.10’daki genel cevapsızlık süresini 30 güne ve kesin olmayan cevapta bekleme sınırını dört aya indirdi. Geçici m.10 eski tarihli başvuruların uygulama ayrımını içerir. Başvuru tarihi görülmeden internetteki eski 60 gün veya altı ay ifadeleri uygulanmamalıdır.
Başvurunun amacı
Henüz tesis edilmemiş bir işlemin yapılması isteniyorsa İYUK m.10 gündeme gelebilir. Örneğin ilgili mevzuat kapsamında hak edilen bir idari işlemin yapılması için kuruma başvurulur. Başvuru talebi, dayanak belgeler ve hangi işlemin istendiği açık olmalıdır.
Mevcut bir kararın kaldırılması veya değiştirilmesi istemi ise m.11 kapsamına girebilir. Bir dilekçenin başlığına “m.10” yazılması, gerçekte süresi geçirilmiş bir işleme yönelen itirazı yeni bir başvuruya dönüştürmez. Başvurunun içeriği ve idareden istenen sonuç belirleyicidir.
Cevap verilmezse
Genel düzenlemede 30 gün içinde cevap verilmemesi halinde talep reddedilmiş sayılır. Bu sürenin bitiminden itibaren, uyuşmazlığa uygulanacak dava süresi içinde görevli mahkemeye başvuru değerlendirilir. İdarenin sessizliği olumlu karar veya talebin kabulü anlamına gelmez; özel kanundaki farklı hükümler saklıdır.
Başvurunun kayda girdiği tarihi gösteren belge önemlidir. Postaya verme, sistemde taslak oluşturma veya dilekçenin imzalanma tarihi her durumda idareye başvuru tarihiyle aynı değildir. Elden başvuruda alındı kaydı; elektronik başvuruda tamamlanmış gönderim ve teslim bilgisi korunmalıdır.
Kesin olmayan cevap ve geç cevap
İlk 30 gün içinde verilen cevap kesin değilse ilgili bunu ret sayarak dava açmayı veya kesin cevabı beklemeyi seçebilir. Kanun bekleme süresinin başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemeyeceğini düzenler. “İnceleme sürüyor” yazısı geldiğinde belirsiz süreyle beklemek güvenli değildir.
Dava açılmaması veya süre yönünden ret gibi hallerde, kanunda belirtilen koşullarla yetkili makamın sonradan verdiği cevabın tebliği yeni dava imkânı doğurabilir. Bu istisna bütün tekrarlanan başvurulara uygulanmaz. İlk başvuru, cevap ve yargılama geçmişi birlikte incelenir.
Hazırlık ve örnek
Örneğin bir özlük hakkının tanınmasını isteyen kamu görevlisinin talebiyle, daha önce tebliğ edilen disiplin cezasını kaldırma istemi aynı başvuru türü değildir. Bu ayrım yapılmadan tek bir süre hesabı kullanılamaz.
- Yapılması istenen işlemi açık ve somut tanımlayın.
- Hak dayanağını ve belgeleri ekleyin.
- Yetkili idareyi ve özel başvuru rejimini kontrol edin.
- Başvuru kaydından başlayarak 30 günlük cevap süresini izleyin.
- Kesin olmayan cevap gelirse dört aylık üst sınırı ayrıca kaydedin.
Dosya uygulaması ve belge kontrolü
Ara cevap neyi değiştirir?
Yeni işlem talebine kurum incelememiz sürüyor diye süresinde cevap vermiş olsun. Yazı kesin olmayan cevap niteliğindeyse kişinin ret sayıp dava açması veya kanuni sınır içinde kesin cevabı beklemesi değerlendirilir. Ara cevap, başvuru tarihinden dört aylık üst sınırı silmez. Yazının yalnız başka birime havale bilgisi içermesi de bütün talebin esastan karara bağlandığı anlamına gelmez. Başvurunun yetkili idareye ulaştığı gün, ara cevabın verildiği ve bildirildiği günler ayrı kaydedilir. Gecikmiş kesin cevaba ilişkin özel yol bu tarihlerle birlikte ele alınır.
- Yeni işlem talebi
- Yetkili kurum alındısı
- Ara cevap
- Kesin cevap
- Başvuru takvimi
İYUK 10 ile İYUK 11 başvurusunu karıştırmayın
Henüz yapılmamış bir işlem veya eylemin yapılmasını istemek ile mevcut işlemin kaldırılmasını veya değiştirilmesini istemek farklı başvuru türleridir. Dilekçenin başlığı kadar talebin içeriği ve mevcut işlem önemlidir.
- Başvurunun teslim belgesini ve bütün eklerini saklayın.
- Cevabın kesin olup olmadığını ve tebliğ tarihini kaydedin.
- Mevcut işleme karşı İYUK 11 başvurusu
- Sürelerin hesaplanması
Yeni işlem istemi mi, mevcut karara itiraz mı?
İdarenin henüz tesis etmediği bir işlemi yapmasını istemek ile verilmiş bir kararın kaldırılmasını istemek aynı başvuru değildir. Talebinizin sonucu ve önceki kararın varlığı, m.10 veya m.11 değerlendirmesini etkiler. Dilekçeye yalnız başlık koymak yeterli değildir.
Cevapsızlıkta otuz günlük kuralı doğru uygulayın
İYUK m.10’daki genel cevapsızlık süresi güncel düzenlemede otuz gündür. Kesin olmayan cevap ve özel başvuru düzenlemeleri farklı sonuçlar doğurabilir. Başvurunun kuruma ulaştığı kayıt ile varsa ara cevabın tarihini birlikte kontrol edin.
Bu konuda sık sorulan sorular
Her dilekçe m.10 başvurusu mu?+
Hayır. Bilgi istemi, mevcut işlemin kaldırılması ve zarar giderimi talepleri başka rejimlere de tabi olabilir.
Dört ay boyunca hiçbir cevap yoksa bekleyebilir miyim?+
Dört aylık yol, süresinde gelen kesin olmayan cevabın değerlendirilmesiyle ilgilidir. Tam cevapsızlıkta genel 30 günlük zımni ret kuralı ayrıdır.
CİMER numaram olması İYUK m.10 başvurusunun tamamlandığını gösterir mi?+
Numara tek başına yeterli değildir. Talebin yetkili kuruma iletilmesi, konusu ve kayıt tarihi görülerek başvurunun niteliği değerlendirilir.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.