Muhakkik, yetkili makamın verdiği soruşturma görevi kapsamında delilleri toplayan ve rapor hazırlayan görevlidir. Genel olarak rapor önerisi, yetkili makamın ceza kararı yerine geçmez.
Görevlendirme onayının sınırları
Hangi olayın, kimler yönünden ve hangi dönem için araştırılacağı onaydan görülür. Araştırmada başka bir fiil ortaya çıkarsa görev kapsamı ve yeni yetki ihtiyacı değerlendirilir. Muhakkikin unvanı, hiyerarşik durumu ve olaydaki önceki rolü özel mevzuatla karşılaştırılır. Her kurumda aynı atama usulü olduğu varsayılmamalıdır.
Tarafsızlık ve delil toplama
Muhakkik olayın tarafı, şikâyetçisi veya sonucuna kişisel ilgisi olan biri konumundaysa tarafsızlık sorunu gündeme gelir. Lehe ve aleyhe kayıtlar dengeli incelenir. Tanıkların gerçekten gördüğü olay, duyuma dayalı anlatımdan ayrılır. Personelin görev, izin ve mazeret belgeleri olmadan yalnız tutanak sayısıyla ceza önerilmez.
Rapor ve karar ayrımı
Rapor maddi olay, deliller, savunma, hukuki nitelendirme ve kanaati anlaşılır biçimde göstermelidir. Yetkili makam raporun sonucunu gerekçesiz kopyalamakla bütün karar sorumluluğundan kurtulmaz. Cezayı kim vereceği m.126 veya özel kanuna bağlıdır. İddia edilen yetki veya tarafsızlık eksikliği nihai işleme karşı başvuruda belgeyle açıklanır.
Yetki ve sorumluluk
| İş | Kontrol |
|---|---|
| Görev kapsamı | Soruşturma onayı |
| Delil toplama | Lehe ve aleyhe kayıtlar |
| Kanaat | Olayla ve hükümle bağlantı |
| Ceza | Yetkili amir / kurul kararı |
Dosya uygulaması ve belge kontrolü
Olayın tarafının araştırma rolü
Şikâyete konu olayda doğrudan rol alan birinin araştırmayı yürütmesi tarafsızlık bakımından sorun yaratabilir. Bu iddia kişinin görev veya imza kaydıyla gösterilir; yalnız muhakkiki sevmemek yeterli değildir. Araştırma kapsamını gösteren onay ve toplanan deliller alınır. Lehe belge değerlendirilmemişse belgenin neyi değiştireceği açıklanır. Tarafsızlık itirazı, soruşturmanın her aşamasını otomatik durdurmaz. Nihai ceza verilirse bu usul iddiası yetkili kararın denetiminde ileri sürülür; kararın kesin/icrai niteliği ve başvuru süresi ayrıca incelenir.
- Görevlendirme onayı
- Olaydaki rol kaydı
- Delil listesi
- Lehe belge
- Ceza ve tebliğ
Bu konuda sık sorulan sorular
Muhakkik hâkim mi?+
İdari soruşturma görevlisidir; yargıç veya savcı göreviyle aynı değildir.
Muhakkik önerisiyle ceza kesinleşir mi?+
Yetkili amir veya kurulun usulüne uygun nihai kararı ayrıca gerekir.
Kaynaklar
Kanun metni, ilgili madde ve somut olay birlikte değerlendirilmelidir. Değişiklik ve yürürlük bilgileri için resmî metinleri kontrol ediniz.
Bu konuyla bağlantılı rehberler
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır. Somut olayın belgeleri, süreleri ve uygulanacak özel hükümler incelenmeden kesin hukuki sonuç çıkarılamaz.