İdare Hukukunda Sık Sorulan Sorular

İptal davası, kesin ve icrai bir idari işlemin hukuka uygunluğunun mahkemece denetlenmesini sağlar. Menfaati ihlal edilen kişi, görevli ve yetkili mahkemeye süresi içinde başvurmalıdır. Dava açılması işlemin yürütmesini kural olarak durdurmaz. Ayrıntılı rehber

Tam yargı davası, idarenin işlem veya eyleminden doğan zararların giderilmesini sağlar. Sel ve su baskınında belediye, İSKİ, hizmet kusuru, deliller ve başvuru süreleri. Ayrıntılı rehber

Yürütmenin durdurulması, dava sürerken idari işlemin uygulanmasına geçici olarak engel olan yargısal korumadır. Genel kuralda açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar koşulları birlikte aranır. YD kararı davanın esastan kazanıldığı anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

İdari işlem, idarenin kamu gücü kullanarak hukuki sonuç doğuran irade açıklamasıdır. İptal davasında belgenin adı değil, tamamlanmış ve kişinin hukuki durumunu etkileyen bir karar olup olmadığı önemlidir. Ayrıntılı rehber

İdari eylem, kamu hizmetinin yürütülmesi sırasında gerçekleşen fiilî faaliyet veya ihmal olabilir. İdari eylemden doğan zarar ile bir başvurunun cevapsız bırakılması farklı usul yollarına tabidir. Ayrıntılı rehber

İptal davasında işlemle hukuken korunabilir bir menfaat bağı; tam yargı davasında ise idari faaliyet nedeniyle kişisel hakkın doğrudan ihlali aranır. Bu iki ölçüt birbirinin yerine kullanılmaz. Ayrıntılı rehber

7201 sayılı Kanun m.7/a kapsamındaki elektronik tebligat, elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır. Ulaşma, okuma ve hukuken tebliğ tarihleri farklı kayıtlardır. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda çalışmaya ara verme genel olarak 20 Temmuz–31 Ağustos dönemidir. İYUK’ta yazılı sürelerin bitişi bu döneme rastlarsa m.8/3 uyarınca uzama gündeme gelir. Her özel kanun veya idari başvuru süresi bu kurala tabi değildir. Ayrıntılı rehber

İYUK m.11 koşullarını taşıyan, dava süresi içinde yapılmış üst makam başvurusu işleyen süreyi durdurabilir. Ret veya 30 günlük zımni ret sonrasında önceki günler hesaba katılarak kalan süre işler. Ayrıntılı rehber

Görev, uyuşmazlığa hangi yargı kolu ve mahkeme türünün; yetki ise hangi yerdeki mahkemenin bakacağını belirler. Kamu kurumunun taraf olması, tek başına idari yargı ve kurum merkezindeki mahkeme sonucunu doğurmaz. Ayrıntılı rehber

Temyiz yolu İYUK m.46’da sayılan kararlar ve özel usuller çerçevesinde açılır. Genel temyiz süresi 30 gün olmakla birlikte özel yargılamalarda farklı süreler vardır. Her istinaf kararı temyiz edilemez. Ayrıntılı rehber

Güncel istinaf sisteminde karar düzeltme olağan ve genel bir ek kanun yolu değildir. Ancak İYUK geçici m.8 kapsamındaki eski dosyalarda önceki kanun yolu rejiminin uygulanması devam edebilir. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda yazılı yargılama ve resen araştırma esastır. Mahkeme belge isteyebilir, teknik konuda keşif veya bilirkişi incelemesi yaptırabilir. Tarafların delilleri açıklama ve zamanında sunma sorumluluğu devam eder. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda yargılama esas olarak yazılıdır; kanundaki koşullarla duruşma yapılabilir. İlk derece, istinaf ve temyizde duruşma rejimleri aynı değildir. Ayrıntılı rehber

Genel kuralda idare, esas ve YD kararlarının gereğini gecikmeksizin ve İYUK m.28’deki sınır içinde yerine getirir. 2026’da bazı göreve iade sonucunu doğuran davalar için nihai kararın kesinleşmesine bağlı özel düzenleme getirilmiştir. Ayrıntılı rehber

Bireysel başvuru, idari davanın yeniden görülmesini sağlayan genel bir temyiz değildir. Anayasa ve AİHS ortak koruma alanındaki bir hakkın ihlali, olağan yolların tüketilmesi ve özel süre koşulları incelenir. Ayrıntılı rehber

Memurluğa girişte genel şartlar, ilanın özel koşulları ve adaylık süreci birlikte değerlendirilir. Sınavda başarılı olmak her durumda koşulsuz atanma hakkı vermez; buna karşılık idare de adayları sonradan oluşturduğu veya eşit uygulamadığı ölçütlerle eleyemez. Ayrıntılı rehber

Atanmama işleminin denetiminde başvuru koşulları, başarı sıralaması, kadro durumu ve idarenin açıkladığı sebep araştırılır. İdarenin takdir yetkisi kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlıdır; mahkeme ise idare yerine doğrudan personel seçimi yapmaz. Ayrıntılı rehber

Tayin uyuşmazlığında hizmet ihtiyacı ile kişinin aile, sağlık ve diğer hukuken korunan mazeretleri birlikte değerlendirilir. Bir görevlendirmenin istenmemesi tek başına iptal sebebi değildir; işlemin dayanağı, gerekçesi ve somut etkileri incelenir. Ayrıntılı rehber

Kurumlar arası nakilde geçilecek kurumun kabulü kadar mevcut kurumun muvafakati ve ilgili statü koşulları da önemlidir. Muvafakat verilmemesi yargısal denetime açık olabilir; ancak başka kuruma geçme talebi mutlak ve koşulsuz bir hak değildir. Ayrıntılı rehber

Görevde yükselme ve unvan değişikliği işlemlerinde ilan koşulları, sınav sistemi ve adayların eşit değerlendirilmesi belirleyicidir. Başarı puanı, kadro sayısı ve atama sırası birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

Sözlü sınav, yalnızca kurulun kanaatiyle açıklanabilecek denetimsiz bir alan değildir. Ölçütlerin önceden belirli olması, puanlamanın kayıtlarla açıklanabilmesi ve adayların eşit koşullarda değerlendirilmesi gerekir. Ayrıntılı rehber

Kamu personelinin mali hakları statü, unvan, derece, kademe ve fiilen yerine getirilen göreve bağlı olarak değişebilir. Eksik ödemenin hangi idari işlemden kaynaklandığı ve hangi dönemler için istendiği açıkça belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Görevden uzaklaştırma, soruşturmanın veya kamu hizmetinin korunmasına yönelik ihtiyati tedbirdir; disiplin cezasıyla aynı değildir. Tedbirin sebebi, devam gerekliliği, gözden geçirilmesi ve mali haklara etkisi ayrı ayrı incelenir. Ayrıntılı rehber

İstifa, memurun görevden ayrılma iradesine; çekilmiş sayılma ise kanunda belirlenen davranışlara bağlanan idari sonuca dayanır. İşlemin adı, irade açıklaması ve devamsızlık kayıtları birlikte incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

Göreve iade sürecinde mahkeme kararının hükmü ve gerekçesi, idareye tebliği ve personelin tabi olduğu özel hükümler birlikte değerlendirilir. İptal kararının uygulanması ile geçmiş mali kayıpların ödenmesi ayrı takip gerektirebilir. Ayrıntılı rehber

Memur disiplin cezasının iptalinde fiilin ispatı kadar soruşturma usulü, savunma hakkı, yetki, zamanaşımı ve ölçülülük de incelenir. İtiraz ile dava farklı yollardır. Disiplin cezasına karşı dava açılması cezanın uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Ayrıntılı rehber

Savunma hakkı, yalnızca bir dilekçe verme fırsatından ibaret değildir. İsnadın anlaşılır biçimde bildirilmesi, yeterli hazırlık süresi ve ilgili delillere erişimle anlam kazanır. 657 sayılı Kanun kapsamında savunma için yedi günden az süre verilemez. Ayrıntılı rehber

Disiplin yaptırımı kişiye ait ve ispatlanmış fiile dayanmalı, kanuni çerçevede verilmeli ve fiille orantılı olmalıdır. Aynı olayın ceza yargılamasına da konu olması, disiplin sürecini otomatik olarak yasaklamaz. Ayrıntılı rehber

Devlet memurluğundan çıkarma en ağır genel memur disiplin cezasıdır. Yetkili yüksek disiplin kurulu, fiilin unsurları, özel savunma güvenceleri ve ölçülülük ayrıntılı incelenmelidir. Kamu görevinden çıkarma adı taşıyan her işlem aynı kanuna tabi değildir. Ayrıntılı rehber

Olumsuz güvenlik soruşturması, göreve almama veya ilişik kesme işleminin dayanağı olabilir. Yargısal inceleme; verinin doğruluğu, kişiye aidiyeti, güncelliği, görevle bağlantısı ve kararın gerekçesi üzerinden yürütülür. Aile bireyine ait kayıt veya soyut bilgi otomatik ret gerekçesi gibi ele alınmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Adli sicil belgesi ile arşiv araştırması aynı şey değildir. Adli sicil kaydının bulunmaması, 7315 sayılı Kanun kapsamında araştırılabilecek bütün bilgilerin bulunmadığı anlamına gelmez. Araştırmanın kapsamı ve bilginin değerlendirilmesi yine kanuni sınırlar içindedir. Ayrıntılı rehber

Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı ve hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları aynı hukuki sonucu doğurmaz. Güvenlik soruşturmasında kararın adı kadar gerekçesi, kesinleşme durumu ve dayanak olguların görevle bağlantısı da değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

İmar planının hukuka uygunluğu şehircilik ilkeleri, planlama esasları, kamu yararı ve üst ölçekli planlarla uyum üzerinden incelenir. Askı ilanı, itiraz, uygulama işlemi ve dava süresi birbirine bağlı fakat ayrı aşamalardır. Ayrıntılı rehber

Parselasyon, düzenleme alanındaki taşınmazların imar planına uygun parseller hâline getirilmesidir. Düzenleme ortaklık payı, dağıtım, tahsis ve askı işlemleri teknik belgelerle incelenir. Tapuda değişiklik yapılması, dayanak idari işlemi yargısal denetim dışında bırakmaz. Ayrıntılı rehber

Yapı ruhsatı inşaata, yapı kullanma izin belgesi ise tamamlanan yapının kullanımına ilişkin farklı işlemlerdir. Ruhsat reddi, iptali veya kullanım izni verilmemesi kendi gerekçesi ve dayanak plan/proje koşullarıyla incelenir. Ayrıntılı rehber

Yıkım kararında yapı tatil tutanağı, aykırılığın somut tespiti, yetkili makam ve yasal süreç incelenir. İptal davası açılması yıkımı kendiliğinden durdurmaz; koşulları varsa yürütmenin durdurulması ayrıca istenmelidir. Ayrıntılı rehber

İmar para cezasında yapıdaki aykırılık, yaptırımın muhatabı, alan hesabı, yapı sınıfı ve artırım sebepleri ayrı ayrı incelenir. 3194 sayılı Kanunun özel hükümleri nedeniyle genel kabahat başvuru yoluyla karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Kamulaştırma işleminin hukuka uygunluğu ile taşınmaz bedelinin belirlenmesi farklı yargı yollarına tabidir. Kamulaştırma kararının iptali idari yargıda; bedel tespiti ve tescil ise kural olarak adli yargıda incelenir. Hukuki el atma dosyalarında güncel mevzuat ve geçiş dönemi ayrıca kontrol edilmelidir. Ayrıntılı rehber

Kamulaştırma, kamu yararı amacıyla özel mülkiyetteki taşınmazın kanuni usulle edinilmesidir. Kamu yararı kararı, kamulaştırma kararı, satın alma görüşmesi ve bedel/tescil süreci birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

Acele kamulaştırma, olağan sürecin bütününden bağımsız ve sınırsız bir mülkiyet edinme yöntemi değildir. Acelelik kararının hukuki dayanağı ve gerçek gerekliliği ile mahkemece yürütülen acele el koyma aşaması birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı rehber

İdarenin taşınmazı fiilen kullanması ile imar planında uzun süre kamu hizmetine ayırarak kullanımını kısıtlaması farklı durumlardır. Fiilî el atma ve hukuki el atma ayrımı, görevli yargı ve talebin niteliği açısından belirleyicidir. Ayrıntılı rehber

Kamulaştırma bedeli; taşınmazın niteliği, konumu, kullanım durumu ve kanuni değerleme ölçütleriyle belirlenir. İdarenin teklif ettiği tutar ile mahkemenin bilirkişi incelemesi sonunda belirleyeceği bedel aynı olmak zorunda değildir. Ayrıntılı rehber

Üniversite öğrencisinin disiplin cezasında fiilin kanuni dayanağı, soruşturma, savunma, yetki ve ölçülülük incelenir. Eğitimden uzak kalmanın somut etkileri YD talebinde açıklanabilir. Eski tarihli yönetmelik metinleriyle güncel kanuni rejim karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Not uyuşmazlığı, maddi hesap hatası ile akademik değerlendirme hatası olarak ayrılabilir. Kayıt silme ise eğitim statüsünü sona erdiren ayrı bir işlemdir. Üniversitenin yönetmelikleri, takvimi ve öğrenciye yapılan bildirimler birlikte incelenir. Ayrıntılı rehber

Geçiş başvurularında kontenjan, puan, program eşdeğerliği, başarı ve ilan koşulları birlikte değerlendirilir. Yatay geçiş ile merkezi sınava dayalı dikey geçiş aynı usul ve ölçütlere tabi değildir. Ayrıntılı rehber

Yurt dışı yükseköğretim diplomasının tanınması ve denkliği farklı incelemelerdir. Kurumun tanınması, programın içeriği, öğrenimin fiilen nasıl yürütüldüğü ve başvuru tarihindeki kurallar birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Merkezi ve ortak sınavların belirli uyuşmazlıklarında İYUK m.20/B özel usulü uygulanır. Bu usulde dava açma süresi on gündür; genel altmış günlük süre, İYUK m.11 başvurusu ve adli tatil varsayımları otomatik kullanılamaz. Ayrıntılı rehber

Akademik atamada ilan koşulları, adayın bilimsel yeterliliği, jüri değerlendirmesi ve kurumun kadro kararı ayrı aşamalardır. Doçentlik unvanı kazanılması ile bir üniversitede doçent kadrosuna atanma aynı işlem değildir. Ayrıntılı rehber

Bilimsel etik incelemesi ile disiplin cezası ilişkili fakat farklı süreçlerdir. İntihal, veri kullanımı, yazarlık ve araştırma usulüne ilişkin iddialarda hangi kurulun hangi yetkiyle işlem yaptığı belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihale başvurularında idareye şikâyet ile Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet ayrı aşamalardır. Süreler çok kısadır; öğrenme, tebliğ ve ihale takvimi birlikte izlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasında yeterlik şartı, belge eksikliği, açıklama gereği ve yasaklılık birbirinden ayrılır. Düzeltilebilir bilgi eksikliği ile teklifin esasını değiştiren eksiklik aynı değildir. Ayrıntılı rehber

İhaleden yasaklama, tek bir ihalede teklifin reddinden farklı ve gelecekteki katılımı da etkileyen bir yaptırımdır. Kanuni dayanak, yetkili makam, fiilin kişiye/şirkete aidiyeti, kapsam ve süre incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, faaliyetin belirli koşullarda yürütülmesine ilişkin idari izindir. Başvuru reddi, ruhsat iptali ve kapatma işlemleri farklı gerekçelere dayanabilir. İşyeri türü ve özel faaliyet mevzuatı ilk aşamada belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Mühürleme veya faaliyetin durdurulması kararında kanuni dayanak, denetim tespiti, yetki ve ölçülülük incelenir. Mührün kaldırılması idari veya yargısal süreçle sağlanmalıdır; mühür bozarak faaliyete devam etmek ayrı hukuki sonuçlar doğurabilir. Ayrıntılı rehber

Enerji, iletişim, finans ve diğer düzenlenmiş sektörlerde lisans ve izin uyuşmazlıkları özel kanunlara tabidir. Kurul kararı, lisans koşulu, para cezası ve faaliyet kısıtlaması aynı başvuru yoluna tabi olmayabilir. Ayrıntılı rehber

İdari para cezasına karşı görevli mahkeme, süreler ve ödeme. Elektrikli skuter işletmeciliğinde yetki belgesi, izin ve faaliyet durdurma kararlarına başvuru rehberi. Ayrıntılı rehber

Bir idari yaptırımın hukuka uygunluğu, yetkili makamın somut fiili kanuni dayanakla ilişkilendirmesine bağlıdır. Tutanak resmî belge olsa da içeriği tartışılamaz değildir; delil ve hesapla denetlenebilir. Ayrıntılı rehber

Hizmet kusuru, kamu hizmetinin kuruluş veya işleyişindeki aksaklığa dayanır. Zararın tazmini için hizmetle ilgili kusur, gerçek zarar ve bunlar arasındaki nedensellik bağı birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Bazı durumlarda idarenin sorumluluğu hizmet kusuru gösterilmeksizin gündeme gelebilir. Risk ilkesi ve kamu külfetleri karşısında eşitlik gibi esaslar özel koşullara bağlıdır; idarenin kusursuz sorumluluğu her zarar için otomatik tazminat anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Kamu hastanesinde sunulan sağlık hizmetinden doğan zararlar bakımından idarenin sorumluluğu ve tam yargı yolu değerlendirilebilir. Özel hastane, özel hekim ve farklı hizmet modelleriyle yargı yolu karıştırılmamalıdır. Olumsuz tedavi sonucu tek başına tıbbi kusur değildir. Ayrıntılı rehber

Kamu hizmetinden kaynaklandığı ileri sürülen zararda önce hizmeti yürütmekle görevli idare, olayın oluş biçimi ve özel yargı yolu hükümleri belirlenir. Belediyenin adı geçmesi tek başına sorumluluğu veya mahkemeyi kesinleştirmez. Ayrıntılı rehber

Yol bakım eksikliği nedeniyle meydana gelen trafik zararlarında, kamu idaresi davalı olsa bile 2918 sayılı Kanunun 110. maddesi uyarınca adli yargı görevli olabilir. Olayın trafik uyuşmazlığı niteliği ve talebin dayanağı belirlenmelidir. Ayrıntılı rehber

Kolluk faaliyetinden doğan zararlarda idari kolluk, adli kolluk ve özel tazminat rejimleri ayrılmalıdır. Yakalama, gözaltı veya tutuklamaya ilişkin her talep idari tam yargı davası değildir. Ayrıntılı rehber

Tazminat hesabı, talep edilen her zarar kaleminin gerçekliğini ve idari faaliyetle bağlantısını göstermeyi gerektirir. Maddi zarar sayısal delillere; manevi tazminat ise ihlalin niteliği ve kişiye etkilerine göre değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Yürütmenin durdurulması için işlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zarar doğması koşulları birlikte aranır. Bir koşulun güçlü olması diğerinin hiç açıklanmamasını telafi etmez. Ayrıntılı rehber

YD talebi, durdurulması istenen işlemi ve iki kanuni koşulu somut belgelerle açıklamalıdır. İptal davasının bütün metnini tekrar etmek yerine geçici korumayı gerekli kılan noktaların açıkça gösterilmesi yararlıdır. Ayrıntılı rehber

İlk YD kararının bütün idari davalarda verileceği sabit bir gün sayısı yoktur. Dosyanın hazırlanması, savunma, ara karar, teknik inceleme ve işlemin aciliyeti süreyi etkiler. Belirli günde karar veya kabul garantisi verilemez. Ayrıntılı rehber

Uygulanmakla etkisi tükenecek belirli idari işlemlerde, savunma alındıktan sonra yeniden karar verilmek üzere geçici YD verilebilir. Bu, bütün acil dosyalar için geçerli otomatik bir yol değildir; kanuni kapsam ve istisnalar vardır. Ayrıntılı rehber

Genel İYUK rejiminde YD hakkında verilen kararlara karşı tebliği izleyen günden itibaren yedi gün içinde bir defaya mahsus itiraz edilebilir. İtiraz mercii ve özel usullerde itirazın kapalı olup olmadığı mutlaka kontrol edilmelidir. Ayrıntılı rehber

Vergi mahkemesi, kanunun kendisine bıraktığı vergi ve bağlantılı mali uyuşmazlıklara bakar. İdare mahkemesiyle aynı şey değildir. Kamu idaresinin para istemesi, uyuşmazlığın mutlaka vergi davası olduğu anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

İptal davasında dava konusu işlemin hukuki durumu etkileyen, kesin ve icrai nitelikte olması aranır. Görüş, öneri ve hazırlık yazısı ile nihai karar aynı değildir. Kesinlik, kararın artık hiçbir yolla değiştirilemeyeceği anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Tam yargı davasında idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkın doğrudan etkilenmesi gerekir. İptal davasındaki menfaat ilişkisiyle aynı ölçüt değildir. Zarar ve idari faaliyet arasındaki bağ ayrıca gösterilmelidir. Ayrıntılı rehber

İYUK m.12, idari işlemden doğan hak ihlalinde doğrudan tam yargı, iptal ve tam yargının birlikte açılması veya iptal sürecini izleyen tazminat seçenekleri sağlar. Doğru yol olayın ve zararın niteliğine göre seçilir. Ayrıntılı rehber

İdareden yeni işlem istemek, mevcut karara itiraz etmek ve zarar ödenmesini talep etmek farklı başvuru yollarıdır. Dilekçenin adı değil, içeriği, zamanı, makamı ve özel kanunu belirleyicidir. Ayrıntılı rehber

Zımni ret, kanunda belirlenen sürede cevap verilmemesine bağlanan hukuki sonuçtur. Her başvurunun cevapsız kalması aynı süreyi veya aynı dava yolunu doğurmaz; başvurunun m.10, m.11, m.13 veya özel kanun kapsamında oluşu belirlenir. Ayrıntılı rehber

Ara karar, mahkemenin dosyayı aydınlatmak veya yargılamayı yürütmek için verdiği karardır. Belge isteme veya bilirkişi incelemesi kararı, davanın kabul ya da reddedildiği anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Keşif, uyuşmazlık konusu yer veya şeyin mahkemece incelenmesidir. İmar, parselasyon, kamulaştırma ve hizmet kusuru gibi teknik olaylarda bilirkişi incelemesiyle birlikte kullanılabilir. Ayrıntılı rehber

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, ulusal mahkemelerin her hukuki hatasını yeniden inceleyen genel bir temyiz mahkemesi değildir. Sözleşme kapsamındaki hak ihlali, etkili iç hukuk yollarının tüketilmesi ve kabul edilebilirlik koşulları aranır. Ayrıntılı rehber

Uyarma cezası, genel memur disiplin sistemindeki en hafif yaptırım olsa da hukuki denetime tabidir. Aylıktan kesinti doğurmaması, özlük ve kariyer etkilerinin bulunmadığı anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Kınama cezası, memurun görev veya davranışında kusurlu sayıldığının yazılı bildirimidir. Fiilin gerçekliği, hukuki nitelendirmesi ve savunma güvenceleri denetlenebilir. Cezanın mali kesinti içermemesi dava açılmasına engel değildir. Ayrıntılı rehber

Aylıktan kesme cezası, kanuni disiplin fiiline dayanarak aylıktan belirli oranda kesinti yapılmasıdır. Fiilin sübutu kadar ceza oranı, hesap matrahı ve gerekçe de incelenir. İptal ile tutarın iadesi talepleri birlikte değerlendirilebilir. Ayrıntılı rehber

Disiplin cezasının belirli koşullarda özlük dosyasından silinmesi, cezanın mahkemece iptalinden farklıdır. Bekleme süresi, personelin davranışları ve yetkili makamın değerlendirmesi 657 m.133 ve özel rejime göre incelenir. Ayrıntılı rehber

Tayin reddi, disiplin cezası, olumsuz güvenlik araştırması, yıkım, mühürleme ve cevap verilmeyen başvurular farklı yollar gerektirir. Yaşadığınız sorundan başlayarak ilgili rehbere, belge listesine ve başvuru adımlarına ulaşın. Ayrıntılı rehber

Eş durumu tayininde aile birliği, personel statüsü, kurumun yer değiştirme kuralları ve sunulan belgeler birlikte değerlendirilir. Ret gerekçesiyle eşin çalışma ve yerleşim kayıtları karşılaştırılmalıdır. Ayrıntılı rehber

Sağlık nedeniyle tayin talebinde raporun içeriği, yetkili sağlık kuruluşu ve görev yerinin sağlık durumuna etkisi incelenir. Her raporun her personel rejiminde aynı tayin sonucu doğurduğu varsayılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Yıllık, mazeret, hastalık ve aylıksız izin aynı şartlara bağlı değildir. Ret kararının değerlendirilmesi önce talep edilen izin türünün ve personel statüsünün belirlenmesiyle başlar. Ayrıntılı rehber

Sözleşmenin dönem sonunda yenilenmemesi ile dönem içinde feshedilmesi farklı işlemlerdir. Personelin hukuki statüsü, sözleşme ve kararın gerekçesi görevli yargı ve başvuru yolunu etkiler. Ayrıntılı rehber

Aday memurlukta göreve son verme işlemi için eğitim, başarı, disiplin ve diğer şartlar ayrı değerlendirilir. Kararın dayandığı somut sebep ve kişinin adaylık kayıtları birlikte incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

Kurumun fazla ödeme veya kişi borcu bildirimi göndermesi, hangi ödeme ve dönemin neden geri istendiğinin incelenmesini gerektirir. Borç miktarı, hukuki dayanak, öğrenme ve bildirim kayıtları birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

Hizmet puanı veya hizmet süresi kaydındaki hata, tayin ve sıralama işlemini etkileyebilir. Kişinin görev yerleri, çalışma dönemleri ve ilgili kurumun puanlama kuralları karşılaştırılarak somut fark belirlenir. Ayrıntılı rehber

İmar durum belgesindeki kullanım, yapılaşma veya plan bilgisi taşınmazın kullanımını etkileyebilir. Belgenin dayandığı planla parsel kaydı ve talep edilen işlemin niteliği birlikte incelenir. Ayrıntılı rehber

Mührün kaldırılması için kapatma sebebi, giderilen eksiklikler ve yetkili kurum işlemi birlikte kontrol edilir. Kendiliğinden mührü bozmak yerine yeniden açılma veya mühür fekki usulüne uygun takip edilmelidir. Ayrıntılı rehber

Ruhsat başvurusuna cevap verilmemesi, faaliyete başlanabileceği anlamına gelmez. Başvurunun tamamlanması, özel ruhsat mevzuatındaki usul ve uygulanabilir zımni ret düzenlemesi birlikte incelenir. Ayrıntılı rehber

Azami öğrenim süresinin dolması, kalan dersler ve ek sınav haklarıyla birlikte değerlendirilir. Program türü, kayıt geçmişi ve 2547 sayılı Kanun kapsamındaki haklar görülmeden ilişik kesmenin sonucu belirlenemez. Ayrıntılı rehber

Kayıt dondurma talebinde üniversitenin yönetmeliği, mazeretin belgesi ve başvuru zamanı birlikte incelenir. Talebin reddi, öğrencinin dönem kaydı ve akademik hakları bakımından somut sonuçlar doğurabilir. Ayrıntılı rehber

Bilgi veya belgeye erişim isteminin reddi, idari işlemin kaldırılması talebinden farklıdır. 4982 sayılı Kanundaki başvuru, istisna ve Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna itiraz usulü birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

CİMER’e başvuru kaydı oluşturulması, dava süresinin otomatik durduğu anlamına gelmez. Başvurunun içeriği, yetkili makama ulaşması ve özel usul birlikte incelenerek hangi hukuki başvuru niteliğinde olduğu belirlenir. Ayrıntılı rehber

İdari dava dosyasında yalnız kararın sonucu değil, tebligat, önceki başvurular ve işlemin kişiye etkisini gösteren belgeler de gerekir. Belge listesi dava türüne ve somut uyuşmazlığa göre hazırlanır. Ayrıntılı rehber

Dilekçenin usul eksikliği nedeniyle reddi, davanın esastan reddiyle aynı değildir. Mahkemenin hangi eksikliği belirttiği ve yeniden dava açmaya ilişkin süre kararın tam metninden okunmalıdır. Ayrıntılı rehber

Yargılama giderlerini karşılayamayan kişi, koşulları varsa mahkemeden adli yardım isteyebilir. Mahkemenin giderlere ilişkin adli yardımıyla baronun avukat görevlendirme hizmeti farklı işlemlerdir. Ayrıntılı rehber

İdari yargıda genel dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde 60, vergi mahkemelerinde 30 gündür. İvedi usul ve merkezî sınavlar gibi özel süreler öncelikle kontrol edilir. Ayrıntılı rehber

İdare mahkemesinde özel bir hüküm yoksa 60 gün içinde dava açılır. Süre hesabında tebliğ, başvuru türü ve işlem için öngörülen özel yargılama usulü birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

İYUK m.7 genel dava sürelerini ve bunların başlangıcını düzenler. Bireysel karar, ilan edilen düzenleyici işlem ve vergi işlemlerinde başlangıç olayları farklıdır. Ayrıntılı rehber

İYUK m.8’de süreler tebliğ, yayın veya ilanı izleyen günden başlar. Tatil günleri hesaba katılır; son gün tatilse süre takip eden çalışma gününün sonuna uzar. Ayrıntılı rehber

İYUK m.3, idari dava dilekçesinin taraf, konu, gerekçe, delil ve bildirim bilgilerini düzenler. Dava konusu işlem ile istenen hukuki sonuç açık ve birbiriyle uyumlu olmalıdır. Ayrıntılı rehber

İYUK m.5’te kural her idari işleme ayrı dava açılmasıdır. Maddi veya hukuki bağlılık ya da sebep-sonuç ilişkisi varsa birden fazla işlem aynı dilekçede dava konusu yapılabilir. Ayrıntılı rehber

İYUK m.10’da idari davaya konu olabilecek yeni işlem veya eylem için başvuru yapılabilir. Genel olarak 30 günde cevap yoksa talep reddedilmiş sayılır; kesin olmayan cevapta dört aylık sınır önemlidir. Ayrıntılı rehber

İdarenin cevap süresi talebin türüne bağlıdır. İYUK m.10 ve m.11’de genel zımni ret 30 gün; bilgi edinme başvurularında ise ayrı iş günü süreleri söz konusudur. Ayrıntılı rehber

İdari yargı, kamu gücüne dayalı idari işlem ve eylemlerin hukuka uygunluğunu denetleyen yargı koludur. İptal davası, tam yargı davası ve idari sözleşme uyuşmazlıkları temel dava türleridir. Ayrıntılı rehber

İdari yargı sistemi idare ve vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştaydan oluşur. Hangi aşamada hangi mahkemeye başvurulacağı işlem türüne ve kanun yolu koşullarına bağlıdır. Ayrıntılı rehber

İdari usul, idarenin karar hazırlama ve başvuruya cevap verme süreçlerini; İYUK ise idari yargılama usulünü anlatır. “İdari Usul Kanunu” aramasında bu iki alanın karıştırılmaması gerekir. Ayrıntılı rehber

2577 sayılı Kanun; idari dava türlerini, dilekçe ve süre koşullarını, YD, istinaf ve temyiz yollarını düzenler. 2026 değişiklikleriyle birlikte okunmalıdır. Ayrıntılı rehber

İYUK, İdari Yargılama Usulü Kanununun kısaltmasıdır. Dava açma, idareye başvuru, yargılama ve kanun yolu aşamalarını aynı dosyanın farklı adımları olarak düzenler. Ayrıntılı rehber

İYUK mevzuatını resmi konsolide metin, değişiklik kanunu ve yürürlük bilgisi üzerinden okuyun. Arama sonucu özeti veya eski kurum PDF’si tek başına güncel sürümü göstermeyebilir. Ayrıntılı rehber

2026’da İYUK m.28, m.45 ve m.46 bakımından önemli değişiklikler yapıldı. Kesinleşme, dosyanın ilk dereceye gönderilmesi ve yeniden verilen karara temyiz imkânı ayrı konulardır. Ayrıntılı rehber

İYUK m.45 kapsamında istinafa açık ilk derece kararına genel olarak tebliğden itibaren 30 gün içinde başvurulur. Özel usul, kesin kararlar ve güncel parasal sınır ayrı incelenir. Ayrıntılı rehber

İstinafa başvuru süresiyle istinafın sonuçlanma süresi farklıdır. Genel istinaf dosyası için herkesin dosyasına uygulanabilen sabit bir bitiş günü verilemez. Ayrıntılı rehber

İdari mahkemeler kamu gücüne dayalı idari işlemler, idari eylem zararları ve kanuni kapsamda idari sözleşmelerden doğan davalara bakar. Vergi ve özel görev hükümleri ayrı değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

İdari hâkim idari işlemin hukuka uygunluğunu ve uygun davada idarenin tazmin sorumluluğunu inceler. Dosyanın tek hâkim veya heyetle görülmesi güncel 2576 m.7’ye bağlıdır. Ayrıntılı rehber

2575 sayılı Danıştay Kanunu, Danıştayın organlarını, ilk derece görevini ve diğer yetkilerini düzenler. Davanın usulü ve kanun yolu için ayrıca 2577 sayılı İYUK okunur. Ayrıntılı rehber

Danıştayın ilk derece görevi 2575 m.24 ve özel kanunlarla belirlenir. Düzenleyici işlemin kapsamı, kararı veren makam ve kanuni görev şartları birlikte incelenmelidir. Ayrıntılı rehber

Danıştay her idare mahkemesi kararını doğrudan incelemez. Genel sistemde istinaf bölge idare mahkemesinde, temyize açık kararların incelemesi Danıştayda yapılır. Ayrıntılı rehber

İdari davanın süresi uyuşmazlık, tebligat, delil ihtiyacı ve mahkemenin iş yüküne bağlıdır. İlk derece süresiyle YD, istinaf ve karar uygulaması ayrı değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

İdari davanın toplam süresi, ilk derece incelemesinin yanında istinaf, temyiz ve karar uygulamasını da içerebilir. Her dosya üç aşamadan geçmez ve tek bir bitiş süresi yoktur. Ayrıntılı rehber

Acelelik tek başına dava süresini değiştiren genel bir kural değildir. İvedi yargılama, YD ihtiyacı ve acele kamulaştırma farklı kanuni mekanizmalardır. Ayrıntılı rehber

Memur hukuku; kamu görevine giriş, atama, izin, mali haklar, disiplin ve görevden ayrılmayı kapsar. İlk soru hangi personel statüsünün ve özel kanunun uygulandığıdır. Ayrıntılı rehber

Özlük hakkı, personelin görev ve statüsüne bağlı maaş, izin, derece-kademe, hizmet kaydı ve mesleki haklarını ifade eden geniş bir kavramdır. Her ödeme aynı koşulla kazanılmaz. Ayrıntılı rehber

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu genel memur statüsünün temel çerçevesidir. Personel kapsamı, atama, mali haklar, disiplin ve 2026 değişiklikleri birlikte değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

657 sayılı Kanunun son halini resmî işlenmiş metin ve değişiklik kanunlarıyla kontrol edin. 2026’da aday memurluk ve disiplin zamanaşımı bakımından değişiklik yapıldı. Ayrıntılı rehber

“site:mevzuat.gov.tr 657 devlet memurları kanunu” araması için resmî metne erişim ve doğru maddeyi seçme rehberi. Arama operatörü bir hukuki kural veya kanun maddesi değildir. Ayrıntılı rehber

Geçici görevlendirme kurum içi ve kurumlar arası rejimlere göre değişir. Her görevlendirmede aynı rıza veya altı aylık süre kuralı uygulanmaz; kanuni dayanak ve fiilî görev incelenir. Ayrıntılı rehber

İstek dışı görevlendirmenin hukuka uygunluğu, işlemin tabi olduğu kanun ve rıza koşuluna göre belirlenir. İstek dışı olması her durumda iptal; hizmet ihtiyacı olması her durumda kabul anlamına gelmez. Ayrıntılı rehber

Resen görevlendirme, personelin talebi olmaksızın idarece görev verilmesidir. İtirazda yetki, hizmet ihtiyacı, görev uyumu, süre ve kişisel mazeretler belgeye bağlanır. Ayrıntılı rehber

Resen, idarenin kendiliğinden işlem yapmasını ifade eder. Resen görevlendirme geçici görev, resen atama ve disiplin cezasıyla aynı kavram değildir. Ayrıntılı rehber

Memura mobbing iddiasında sistematik yıldırma, davranışların sürekliliği ve çalışma etkisi belgelenir. Tek bir hukuka aykırı karar ile psikolojik taciz bütünü aynı değerlendirme değildir. Ayrıntılı rehber

Kamuda mobbing başvurusu kurum içi denetim, uygun şikâyet ve yargısal koruma yollarıyla değerlendirilir. Personel statüsü ve her idari işlemin süresi ayrıca korunmalıdır. Ayrıntılı rehber

Devlet memurunun mobbing davasında iptal edilecek işlemler, davranış bütünü ve tazmin edilecek zarar ayrılır. İdareye yönelen tam yargı ile kişisel kusur iddiaları aynı görev değerlendirmesine sahip değildir. Ayrıntılı rehber

Disiplin soruşturması, kamu personeline isnat edilen fiilin ve uygulanacak yaptırımın araştırılmasıdır. Muhakkik raporu, savunma ve ceza kararı farklı aşamalardır. Ayrıntılı rehber

Muhakkik, yetkili makamın verdiği soruşturma görevi kapsamında delilleri toplayan ve rapor hazırlayan görevlidir. Genel olarak rapor önerisi, yetkili makamın ceza kararı yerine geçmez. Ayrıntılı rehber

Muhakkik raporu soruşturmadaki olgu, delil ve hukuki kanaati bir araya getirir. Genellikle hazırlık niteliğindedir; nihai ceza ve onun yargısal denetimiyle karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Muhakkik raporu örneği dosyaya göre doldurulacak bir omurga sağlar. Delil, savunma ve kanaat bölümleri hazır suçluluk kabulüyle değil gerçek soruşturma kayıtlarıyla hazırlanmalıdır. Ayrıntılı rehber

Memur savunması, isnat edilen fiile tarih ve belgeyle cevap vermelidir. 657 m.130 en az yedi günlük savunma süresi öngörür; örnek metin somut dosyaya uyarlanmalıdır. Ayrıntılı rehber

Polis idari soruşturmasında 7068 sayılı Kanunun özel disiplin hükümleri esas alınır. Genel memur cezalarının isim ve sürelerini kolluk dosyasına aynen taşımak doğru değildir. Ayrıntılı rehber

657 m.125/D’de fiilin ağırlığına göre bulunduğu kademede ilerlemenin bir ila üç yıl durdurulması düzenlenir. Kariyer etkisi, karar yetkisi ve kayıtların düzeltilmesi ayrı incelenir. Ayrıntılı rehber

Kademe durdurmayı gerektiren fiiller 657 m.125/D’de sayılır. Devamsızlık, çıkar sağlama, gerçeğe aykırı belge ve diğer bentlerin unsurları somut olayda ayrı araştırılır. Ayrıntılı rehber

657 m.126’da kademe durdurma, ilgili disiplin kurulu kararı alındıktan sonra atamaya yetkili amir tarafından; il disiplin kurulu kararına dayanan hallerde vali tarafından verilir. Ayrıntılı rehber

657 m.127’de öğrenmeden itibaren bir/altı aylık başlatma süreleri ile fiilden itibaren iki yıllık ceza verme sınırı ayrılır. 2026’da mahkeme iptali sonrası yeniden ceza için özel süre düzenlendi. Ayrıntılı rehber

3194 sayılı İmar Kanunu; planlama, parselasyon, yapı ruhsatı, yapı kullanma izni ve imar yaptırımlarının temel çerçevesidir. Özel kanunlar, plan notları ve yönetmelikler birlikte okunur. Ayrıntılı rehber

İmar Kanunu mevzuatında kanun, uygulama yönetmeliği, yerel plan ve plan notu farklı düzeylerdir. Resmî metinle işlem tarihindeki uygulanabilir düzenleme eşleştirilmelidir. Ayrıntılı rehber

3194’ün uygulanması tek bir “İmar Kanunu Yönetmeliği” ile sınırlı değildir. Planlı ve plansız alan, plan yapımı, parselasyon ve yerel teknik kurallar farklı düzenlemelere bağlı olabilir. Ayrıntılı rehber

İmar cezasına itirazda dayanak, görevli yargı, sorumlu kişi, hesap ve tebliğ incelenir. Belediyeye başvuru, mahkeme davası ve yıkıma karşı koruma aynı işlem değildir. Ayrıntılı rehber

YÖK denklik için resmî iletişim rehberi ve Tanıma ve Denklik Hizmetleri birimi esas alınır. Bilgi alma, başvurunun tamamlanması ve ret kararına hukuki itiraz farklı süreçlerdir. Ayrıntılı rehber

657 m.127’nin 2026 sürümü belirli süre içinde yeniden işlem kurulmasını düzenler. Yeniden ceza imkânı, mahkemenin iptal gerekçesini yok sayma yetkisi değildir. Ayrıntılı rehber

Geçici görev yazısı ile harcırahın koşulları aynı şey değildir. Personel kapsamı, görev yeri, yol ve konaklama giderleri 6245 sayılı Kanun ve ilgili hükümlerle incelenir. Ayrıntılı rehber

Polis meslekten çıkarma dosyasında 7068’in özel fiil, kurul, savunma ve itiraz hükümleri incelenir. Meslekten çıkarma ile devlet memurluğundan çıkarma aynı kavram kabul edilmemelidir. Ayrıntılı rehber

Öğretmen disiplininde kadrolu/sözleşmeli personel, özel okul ve Millî Eğitim Akademisi adayı ayrımı önemlidir. 657 ve 7528 kapsamındaki farklı ceza ve itiraz kuralları karıştırılmamalıdır. Ayrıntılı rehber

Denklik reddinde nihai karar, ret gerekçesi, başvurunun eğitim belgeleri ve tebliğ birlikte incelenir. Durum sorgusu veya eksik evrak yazısı her zaman nihai ret değildir. Ayrıntılı rehber

Yapı tatil tutanağında yapının mevcut durumu ve aykırılık somut gösterilmelidir. 3194 m.32’de durdurma ve bildirim usulüyle sonraki yıkım/ceza aşaması ayrı incelenir. Ayrıntılı rehber

İmar para cezasının tutarı 3194 m.42’deki temel hesap, artırımlar ve ilgili ilave unsurlarla denetlenir. Yanlış alan, yapı sınıfı veya belgesiz artırım ayrı hata iddialarıdır. Ayrıntılı rehber

Yıkım davası açılması uygulamayı kendiliğinden durdurmaz. İYUK m.27’de açık hukuka aykırılık ile telafisi güç veya imkânsız zarar birlikte somutlaştırılmalıdır. Ayrıntılı rehber

İYUK m.13 kapsamında idari eylemden doğrudan hakkı ihlal edilen kişi, genel olarak öğrenmeden itibaren bir yıl ve her halde eylemden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye başvurur. Ayrıntılı rehber

7589 ile getirilen İYUK m.46/2, ilk derece kararının kaldırılması üzerine bölge idare mahkemesinin yeniden verdiği bazı kararları temyize açar. İstisnalar ve karar tarihi belirleyicidir. Ayrıntılı rehber

657 m.141 kapsamındaki görevden uzaklaştırılan memura genel olarak aylığın üçte ikisi ödenir; sosyal haklar ve kesilen bölümün iadesi ilgili koşullarla ayrıca değerlendirilir. Ayrıntılı rehber

İdari işlemde yetki, kararı doğru makamın ve kanuni kapsamda vermesini gerektirir. İmza, yetki devri ve kurul aşaması işlemin özel düzenlemesiyle birlikte incelenir. Ayrıntılı rehber

KPSS önlisans sonuçları 2026: ÖSYM takviminde 30 Ekim. KPSS sonucuna ve puanına itiraz, güncel ücretler, dava süreleri ve atama iptali. Av. Murat Adar. Ayrıntılı rehber