İsnadı doğru tanımlayın
Belge düzenleme, kullanma ve içeriğin gerçeğe aykırılığı farklı iddialardır. İnceleme raporunda hangi fiilin kime isnat edildiği belirlenir. Şirket adına düzenlenen bir belge nedeniyle bütün çalışan veya ortakların aynı sorumluluğa sahip olduğu kabul edilemez. Görev, imza ve işlem üzerindeki fiili yetki araştırılır.
Mal ve hizmet hareketini kanıtlayın
Fatura yanında sipariş, sözleşme, sevk irsaliyesi, taşıma, teslim, stok ve üretim kayıtları incelenir. Banka ödemesinin hangi işleme ait olduğu gösterilmelidir. Ödeme bulunması tek başına bütün iddiaları çözmez; ticari akışın bütünü değerlendirilir. Tedarikçiyle yapılan yazışmalar ve teslim alan kişiler de önem taşıyabilir.
Vergi ve ceza dosyaları
Vergi mahkemesindeki tarhiyat davası ile ceza soruşturması farklı süreçlerdir. Delil, savunma ve kararların birbirine etkisi dosyaya göre incelenir. Bir dosyada yapılan açıklama diğer dosyada da gündeme gelebileceğinden tutarlı ve gerçek verilere dayanan savunma kurulmalıdır. Vergi ödemesinin ceza sorumluluğunu kendiliğinden ortadan kaldırdığı varsayılmaz.
Rapor ve karşıt incelemeler
Raporun somut işlemi açıklayıp açıklamadığı, karşıt inceleme bulguları ve belge zinciri araştırılır. Başka mükellef hakkındaki genel tespitlerin kendi işleminize nasıl bağlandığı önemlidir. Eksik inceleme iddiası somut olarak hangi araştırmanın yapılmadığı gösterilerek ileri sürülmelidir.
İlk yapılacaklar
Belgeleri silmeyin, değiştirmeyin ve geriye dönük belge üretmeyin. Elektronik kayıtların güvenilir kopyasını koruyun. İfade, tutanak veya açıklama öncesinde isnadın kapsamını öğrenin. Mali müşavirle kayıtlar, avukatla hukuki ve cezai savunma eşgüdümlü hazırlanmalıdır.
Tedarikçi tespiti ile sizin işleminizi ayırın
Tedarikçi hakkında vergi tekniği raporu bulunması, mükellefin bütün alımlarının aynı olgulara sahip olduğu anlamına gelmez. Hangi faturanın hangi döneme ve hangi teslimata ait olduğu belirlenir. Malın depoya girişi, stok hareketi, sonraki satış ve ödeme zinciri gösterilir. Hizmette sözleşme, çıktı ve kullanım kayıtları önemlidir. Raporun somut işlemle kurduğu bağ açıklanmadan yalnız satıcı hakkındaki genel değerlendirmeye cevap vermek savunmayı eksik bırakabilir.
Vergi ve ceza dosyalarının ortak belge zemini
VUK 359 kapsamındaki suç iddiasıyla KDV indiriminin reddi veya vergi ziyaı cezası farklı değerlendirmelere sahiptir. Belgeler iki süreçte de tutarlı sunulur; her mahkemenin talebi ve süreleri ayrı takip edilir. Yalnız bankadan ödeme yapılmış olması bütün gerçeklik ve kast tartışmalarını tek başına bitirmeyebilir. Sözleşme, sevk, teslim, ödeme ve ticari kapasite kayıtları birlikte değerlendirilir. Ceza soruşturması evrakı ile tarhiyat raporunun tespitleri karşılaştırılır; talep ve itiraz ayrı kurulmalıdır.
Belge kontrol listesi
- İnceleme ve vergi suçu raporları
- Fatura, irsaliye, sözleşme
- Banka ve stok kayıtları
- Görev / temsil belgeleri
Sık sorulan sorular
Sadece banka ödemesi yeterli savunma mı?
Önemli bir delildir; işlem gerçekliği diğer ticari kayıtlarla birlikte değerlendirilir.
Vergi cezasını ödemek ceza dosyasını bitirir mi?
Otomatik bir sonuç değildir. Fiil, dönem ve uygulanabilecek hükümler ayrıca incelenir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu — GİB ↗2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗GİB güncel rehber ve broşürleri ↗