Kredi ile ticari tahsilat ayrımı
Bankadan sağlanan kredinin sözleşmesi, kullandırım tarihi ve geri ödeme planı birlikte gösterilir. Kredinin işletme hesabına girmesi tek başına satış geliri olduğu anlamına gelmez. Buna karşılık açıklamasız nakit girişin sadece kredi diye adlandırılması kaynağın ispatını sağlamaz.
Faiz ve gider boyutu
Anapara hareketinin vergilendirilmesi ile finansman giderinin indirimi aynı inceleme değildir. Giderin işle bağlantısı, dönem ve varsa sınırlama hükümleri ayrıca araştırılır. Krediyle finanse edilen alımın kayıt ve belgesi, kredinin varlığından ayrı olarak doğrulanmalıdır.
Savunma çizelgesi
Her banka girişi için kaynak sözleşmesi ve dekont numarası gösterilir. Aynı tutarın hesaplar arasında dolaşması mükerrer gelir hesabına yol açıyorsa hareket zinciri açıklanır. Raporda gelir sayılan satırlar ile gerçek ticari tahsilatlar karşılaştırılarak matrah farkı somut şekilde ortaya konur.
İnceleme dosyası nasıl düzenlenir?
İnceleme yazısı, tutanak, rapor ve ihbarname aynı aşamayı ifade etmez. Vergi türü ve dönemi belirlenerek her iddianın yanına dayandığı ticari kayıt eklenir. Açıklama talebine verilen cevap ile tarhiyata karşı dava birbirinin yerine geçmez. İnceleme raporu çoğunlukla sonradan tesis edilen işlemin dayanağıdır; yalnız rapora itiraz edilmesi bütün dava sürelerini koruduğu anlamına gelmez. Defter ve belgelerin aslını değiştirmeden, teslim edilen nüshaları ve alındı kayıtlarını saklayarak kronolojik bir dosya oluşturmak sonraki başvuruların ispatını kolaylaştırır.
Örnek dosya üzerinden düşünün
Bir kredi iki işletme hesabı arasında aktarılmışsa üç banka girişi değil tek finansman kaynağı bulunduğu hareket zinciriyle açıklanır.
Bu örnek, gerçek bir müvekkil dosyasını veya dava sonucunu temsil etmez.Belge kontrol listesi
- Kredi sözleşmesi
- Kullandırım ve taksit dekontları
- Hesaplar arası transferler
- Muhasebe kayıtları
Sık sorulan sorular
Kredi anaparası ile satış geliri aynı mıdır?
Hukuki nedenleri farklıdır. Vergilendirme bakımından kaynağın sözleşme ve banka kayıtlarıyla gösterilmesi gerekir.
İnceleme raporu ile vergi ihbarnamesi aynı belge midir?
Hayır. Rapor tespit ve değerlendirme içerirken ihbarname tarhiyat veya ceza işlemini bildirir. Başvuru planında ikisi ayrı ele alınır.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu — GİB ↗2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗GİB güncel rehber ve broşürleri ↗