Net ödeme ile brüt satış arasındaki fark
Pazaryeri satıcının hesabına komisyon, kargo, reklam ve diğer kesintiler sonrası ödeme yapabilir. Bankaya gelen net tutarın doğrudan bütün satış matrahı kabul edilmesi doğru bir mutabakat yöntemi değildir. Sipariş bazında satış bedeli, KDV, komisyon, iade ve ödeme tarihini eşleştirin. Bir tahsilat döneminde farklı satış dönemlerinin ödemeleri bulunabilir. Şirket hesabına aktarılan tutarın hangi platform raporuyla açıklanabildiği gösterilmelidir.
Pazaryeri tevkifatı ayrı bir kalemdir
Elektronik ticaret aracı hizmet sağlayıcılarının ödemelerine ilişkin tevkifat düzenlemeleri, GVK ve KVK’daki hükümlerle değerlendirilir. Kesintinin hangi ödeme ve tutar üzerinden yapıldığı; beyanname, mahsup ve iade bağlantısı kontrol edilir. Uygulanan oran ve istisnalar ilgili dönemin mevzuatından doğrulanır. Platformun yaptığı kesinti bütün gelir vergisi veya kurumlar vergisi yükümlülüğünün tamamlandığı anlamına gelmez. Kesinti belgeleri muhasebe kayıtlarıyla uyumlu tutulmalıdır.
İade, iptal ve fatura düzeni
Ürün iadesi, sipariş iptali ve bedel iadesi aynı aşamada gerçekleşmeyebilir. Fatura, iade belgesi, kargo kaydı ve platform hareketleri birlikte saklanır. Dropshipping modelinde müşteriye satış ile tedarikçiden alım ayrı işlem zincirleridir. Belgelerin gerçek mal akışını ve satıcının rolünü açıklaması gerekir. Platformun raporunda iptal görünen bir satışın muhasebe kayıtlarından nasıl çıkarıldığı veya düzeltildiği açık gösterilmelidir.
İnceleme ve cezaya cevap dosyası
İdarenin platformdan aldığı veri ile mükellefin beyannameleri arasındaki fark işlem bazında açıklanır. E-fatura yükümlülüğü, KDV, gider belgeleri ve tevkifat için ayrı başlıklar kullanılır. Toplam ciroya yönelik bir savunma, belge düzenine ilişkin cezayı tek başına açıklamayabilir. İzaha davet veya ihbarname geldiğinde belgenin türü ve süre kontrol edilir. Mali müşavirle hazırlanan mutabakat hukuki itirazın delil eki haline getirilir.
Pazaryeri ekstresi ile banka hesabını eşleştirme örneği
Bir siparişin müşteriye satış bedeli 1.000 TL, platformun satıcıya aktardığı tutar 850 TL ise aradaki 150 TL’nin bileşenleri bulunmalıdır. Komisyon, kargo, reklam, kesinti ve iade kalemleri birbirinden farklıdır. Platformun hizmet faturası ve sipariş ekstresi her kesintinin niteliğini gösterir. Bu örnek bir vergi oranı hesabı değildir; banka ödemesinin neden satış tutarına eşit olmayabileceğini açıklar. Aynı siparişteki iade ve sonraki ödemeler aynı kimlikle ilişkilendirilirse çift kayıt anlaşılır.
İptal edilen sipariş için belge izi
İptal, iade ve yeniden satış kayıtları sipariş numarası üzerinden takip edilir. Müşteriye düzenlenen belge, ödeme iadesi, ürünün geri gelmesi ve muhasebedeki düzeltme aynı tarihte gerçekleşmeyebilir. İncelemeye hazırlanırken bu tarihler açıklanır; platformun tek bir aylık toplamıyla yetinilmez. Yurt dışı satış veya farklı para birimi varsa döviz ve satış dönemleri ayrıca ayrılır. E-ticaret işletmesinin kendi sitesindeki satışlar ile pazaryerindeki satışlar birleştirilirken aynı işlemin iki kez gelir sayılmaması için mutabakat yapılır.
Belge kontrol listesi
- Pazaryeri sipariş ve ödeme raporları
- Komisyon/tevkifat belgeleri
- Satış, alış ve iade faturaları
- Kargo ve banka kayıtları
Sık sorulan sorular
Pazaryeri ödeme tutarı benim cirom mu?
Net ödeme, komisyon ve iadeler nedeniyle satış hasılatından farklı olabilir; işlem bazında mutabakat gerekir.
Platformun vergi kesmesi bütün vergiyi kapatır mı?
Kesinti ile beyan, mahsup ve diğer vergi ödevleri ayrı değerlendirilir.
Dropshippingte tedarikçi faturası yeterli mi?
Tedarik alımı ile müşteriye satışın belge ve vergi yükümlülükleri ayrıca incelenir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — GİB ↗5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu — GİB ↗3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu — GİB ↗213 sayılı Vergi Usul Kanunu — GİB ↗GİB güncel rehber ve broşürleri ↗