Siparişin son durumu
Sipariş oluşturulması, kargoya verilmesi, teslim ve müşteriye iade farklı tarihlerde gerçekleşebilir. Vergi hesabında hangi aşamanın esas alındığı ve düzenlenen belgeler araştırılır. Paneldeki brüt sipariş toplamı tek başına nihai gelir veya KDV matrahını her durumda göstermez.
İade zincirini belgeleyin
İlk satış faturası, iade veya düzeltme kaydı, platform kesintisi ve banka geri ödemesi eşleştirilir. Aynı müşterinin değişim ürünü varsa satışın tamamen iptaliyle yeni ürün teslimi ayrılır. Bir iadeye ilişkin birden fazla panel hareketi varsa tutar iki kez düşülmemelidir.
İncelemede hesap sunma
Platform raporu ile beyanname farkı satır bazında açıklanır. Komisyon, kargo, ceza kesintisi ve iade ayrı sütunlarda tutulur. Müşteriye iade edilen fakat platform raporunda eski dönemde kalan tutarların dönem etkisi gösterilir. Tarhiyat varsa matrah itirazı ve belgeye ilişkin ceza koşulları ayrı hazırlanır.
Dijital kayıtlarda matrah nasıl somutlaştırılır?
Platform satış raporu, banka hareketi ve vergiye tabi kazanç birbirinin aynısı değildir. Siparişin iptali, iade, komisyon, tahsilatın başkası adına yapılması ve kullanılan istisna ayrı kalemlerde gösterilmelidir. Elektronik kayıtların tarih ve işlem numaraları korunarak beyannameyle eşleştirilmesi gerekir. Bir dijital hizmet için geçerli istisna, başka türdeki bütün gelirleri kendiliğinden kapsamaz. Düzenlenmesi gereken belgeler ve tevkifat yükümlülüğü faaliyetin niteliği ile ilgili dönemin kurallarına göre belirlenir. İnceleme veya ihbarname varsa somut işlem ve tebliğ tarihi başvuru planına eklenir.
Örnek dosya üzerinden düşünün
Aralıkta satılıp ocakta iade edilen ürün için sipariş, fatura ve para iadesi aynı numarayla eşleştirilir.
Bu örnek, gerçek bir müvekkil dosyasını veya dava sonucunu temsil etmez.Belge kontrol listesi
- Sipariş ve durum raporları
- Satış ve iade belgeleri
- Platform mutabakatları
- Banka ödeme ve iade kayıtları
Sık sorulan sorular
Platform sipariş toplamı doğrudan gelir midir?
İptal, iade, teslim ve vergiyi doğuran olayın koşulları kayıtlarla ayrılmalıdır.
Platformun yaptığı kesinti bütün vergi yükümlülüklerini kapatır mı?
Kesintinin hukuki türü ve mahsup koşulları incelenmelidir. Stopaj, komisyon ve nihai vergi aynı kalem değildir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — GİB ↗5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu — GİB ↗3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu — GİB ↗213 sayılı Vergi Usul Kanunu — GİB ↗2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗GİB güncel rehber ve broşürleri ↗