Tahsilatın sahibi
Sanal POS, ödeme kuruluşu veya platform aracılığıyla alınan paranın kimin adına tahsil edildiği sözleşmeden belirlenir. Başka satıcılar için aracılık varsa kendi komisyon geliri ile başkalarının satış bedeli ayrılır. Hesaba gelen toplamı yalnız net kazanç diye tanımlamak kaynak zincirini açıklamaz.
Mutabakat dosyası
İşlem numarası, sipariş, fatura, komisyon, bloke ve banka aktarımı eşleştirilir. Ters ibraz ve müşteriye iade ayrı kaydedilir. Bir aktarımın önce bekleyen sonra tamamlanan statüde iki kez rapora girmesi ihtimali kontrol edilir. Yabancı para işlemlerindeki tarih ve kur hesabı da ayrıca gösterilir.
Tarhiyat iddiasına cevap
İdarenin hangi rapor toplamını matrah kabul ettiği araştırılır. Kayıtlar arasındaki fark bir karşılaştırma tablosuyla açıklanır. Ödeme sağlayıcısının raporu kadar mal veya hizmetin gerçekleştiği deliller de önemlidir. Beyan ve belge yükümlülüğünün kapsamı gerçek faaliyet türüne göre değerlendirilir.
Dijital kayıtlarda matrah nasıl somutlaştırılır?
Platform satış raporu, banka hareketi ve vergiye tabi kazanç birbirinin aynısı değildir. Siparişin iptali, iade, komisyon, tahsilatın başkası adına yapılması ve kullanılan istisna ayrı kalemlerde gösterilmelidir. Elektronik kayıtların tarih ve işlem numaraları korunarak beyannameyle eşleştirilmesi gerekir. Bir dijital hizmet için geçerli istisna, başka türdeki bütün gelirleri kendiliğinden kapsamaz. Düzenlenmesi gereken belgeler ve tevkifat yükümlülüğü faaliyetin niteliği ile ilgili dönemin kurallarına göre belirlenir. İnceleme veya ihbarname varsa somut işlem ve tebliğ tarihi başvuru planına eklenir.
Örnek dosya üzerinden düşünün
Bir tahsilat kısmen iade edilmişse ilk işlem ve iade aynı numarayla ilişkilendirilerek iki dönem raporu karşılaştırılır.
Bu örnek, gerçek bir müvekkil dosyasını veya dava sonucunu temsil etmez.Belge kontrol listesi
- Ödeme sağlayıcısı sözleşmesi
- İşlem ve ters ibraz raporları
- Sipariş ve fatura kayıtları
- Banka mutabakatları
Sık sorulan sorular
Ödeme kuruluşunun raporu tek başına net kazancı gösterir mi?
Brüt tahsilat, komisyon, iade ve başkası adına alınan tutarlar ayrıca ayrılmalıdır.
Platformun yaptığı kesinti bütün vergi yükümlülüklerini kapatır mı?
Kesintinin hukuki türü ve mahsup koşulları incelenmelidir. Stopaj, komisyon ve nihai vergi aynı kalem değildir.
Mevzuat ve resmî kaynaklar
Bu rehber genel bilgilendirmedir. İşlem tarihi, özel hükümler ve güncel mevzuat somut dosyada birlikte kontrol edilmelidir.
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu — GİB ↗5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu — GİB ↗3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu — GİB ↗213 sayılı Vergi Usul Kanunu — GİB ↗2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu — GİB ↗GİB güncel rehber ve broşürleri ↗