DOSYANIN ÖZÜ
Önce bilinmesi gerekenler
- Tebliğ tarihi hemen kaydedilir.
- Rücu sebebi soyut değil somut olmalıdır.
- İhlal ile kaza veya zarar arasındaki illiyet araştırılır.
- Sigortacının gerçekten ne ödediği ispatlanmalıdır.
- Kısmi kusur ve limit, talep miktarını etkileyebilir.
Rücu ile halefiyet arasındaki ilişki
Sigortacı belirli bir zararı ödedikten sonra, kanun veya sözleşme çerçevesinde sorumlu üçüncü kişiye halef olabilir. Sigortalıya rücu ise çoğu zaman poliçe yükümlülüğünün ihlali veya genel şartlarda sayılan özel nedenlere dayanır.
Her iki durumda da talep edilen miktar, yapılan gerçek ödeme ve sorumluluk kapsamıyla sınırlanır. Sigortacının kendi sigortalısına yönelmesi, üçüncü kişiye yönelmesinden farklı hukuki koşullara tabidir.
Hangi iddialar sık görülür?
Alkol, sürücü belgesi, olay yerini terk, kasıt veya ağır kusur iddiası, aracın kullanım amacı, istiap haddi, geç ihbar ya da yanlış beyan rücu dosyalarında gündeme gelebilir. Bu başlıkların adı tek başına yeterli değildir.
Olay anındaki somut durum, ihlalin kazanın oluşumuna veya zararın artmasına etkisi, ölçüm ve tutanakların güvenilirliği ile poliçe metni birlikte incelenmelidir.
Savunma nasıl kurulur?
Önce aktif husumet ve talebin dayanağı belirlenir; ardından sigortacının ödediği kişi, tarih ve kalemler denetlenir. Kusur raporuna, ceza dosyasına, alkol ölçümüne veya sürücü statüsüne ilişkin itirazlar belgelenir.
İcra takibinde ödeme emrinin türü ve tebliği; davada görev, yetki, zamanaşımı ve cevap süresi ayrı ayrı ele alınır. Görüşme yapmak sürenin durduğu anlamına gelmez.
Sulh ve ödeme planı değerlendirmesi
Hukuki savunmanın yanında ekonomik çözüm seçeneği de olabilir. Ancak kabul edilen anapara, faiz, masraf, vekâlet ücreti, taksit ihlali ve ibra kapsamı yazılı anlaşmada açık olmalıdır.
Savunma hakkından vazgeçiren veya belirsiz yeni borç doğuran belgeler imzalanmadan önce incelenmelidir.
Rücu mektubu, icra ödeme emri ve dava dilekçesini ayırın
Önce gelen belgenin türü belirlenir: şirketin ödeme talebi, avukat yazısı, icra ödeme emri veya mahkemenin tebliğ ettiği dava dilekçesi aynı işlem değildir. Dosya numarası, talepte bulunanın sıfatı ve bildirim tarihi kaydedilir.
Sigortacının ödediği bedel, ödeme yapılan kişi ve zarar kalemi, rücuya dayanak poliçe/mevzuat hükmü ve ileri sürülen ihlal ayrı kontrol edilir. Yalnız bir IBAN veya toplam tutar bütün borcun dayanağını açıklamaz.
Savunmayı ret veya rücu sebebine göre hazırlayın
Ehliyet, alkol, kullanım şekli veya başka bir ihlal ileri sürülüyorsa olay kaydı ve ilgili belgeler ile poliçe koşulları karşılaştırılır. İhlalin varlığı, olayla bağlantısı ve talep miktarı ayrı meselelerdir.
Varsayımsal örnek: bir sigortacı ödediğini söylediği hasarı sürücüden istiyor olsun. Ödeme dekontu, hasar raporu, kusur belgeleri ve poliçe birlikte incelenir; ödeme kalemleri ile talep edilen tutar arasındaki fark açıklanır. Başka sigortacının sorumluluğu veya halefiyet ilişkisi varsa muhataplar da ayrılır.
KARŞILAŞTIRMA TABLOSU
Dosyaya göre yol ve merci ayrımı
| Uyuşmazlık / aşama | Gerekli belge | İnceleme konusu |
|---|---|---|
| Ödeme talep yazısı | Poliçe, rücu gerekçesi, ödeme belgesi | Talep edenin hakkı ve miktar |
| İcra ödeme emri | Tebliğ kaydı ve takip dosyası | Takip türüne göre süre ve itiraz |
| Dava dilekçesi | Mahkeme evrakı ve deliller | Cevap, sorumluluk ve ödeme hesabı |
Tablo genel yönlendirmedir. Taraf sıfatı, işlem tarihi, talep ve güncel parasal sınırlar somut dosyada yeniden kontrol edilir.
BELGE HARİTASI
Dosyayı hazırlarken
Belge listesi genel başlangıç setidir. Gereksiz sağlık, kimlik veya finans verisini açık iletişim kanallarından göndermeyin.
- Rücu ihtarı, icra emri veya dava dilekçesi
- Poliçe ve genel/özel şartlar
- Kaza ve kusur evrakı
- Ceza veya idari işlem belgeleri
- Sigortacının ödeme dekontu ve hesap raporu
- Sürücü/işleten ilişkisi belgeleri
- Tebligat zarfı
DOSYA AKIŞI
Altı kontrollü adım
SIK SORULAN SORULAR
Dosya özelinde değişebilen noktalar
Rücu yazısına cevap vermek zorunlu mu?+
Yazının türüne göre değişir. İcra emri veya dava tebligatı yasal süre doğurur; ihtar da delil ve müzakere yönünden cevapsız bırakılmamalıdır.
Sigorta şirketi ödediğinin tamamını isteyebilir mi?+
Talep, rücu sebebi, kusur, illiyet, poliçe ve gerçek ödeme kapsamıyla sınırlıdır; otomatik olarak tamamı kabul edilmez.
Ceza dosyasındaki karar bağlayıcı mı?+
Ceza dosyasındaki maddi olgu ve kusur değerlendirmesinin özel hukuk dosyasına etkisi kararın niteliğine göre incelenir.
RESMÎ KAYNAKLAR
Kontrol edilen mevzuat ve kurum sayfaları
Parasal sınır, teminat ve usul bilgileri işlem tarihinde yeniden doğrulanmalıdır.