İfadeye çağrılmak suçlu olduğunuz anlamına gelmez. Hangi sıfatla, hangi dosya için ve ne zaman çağrıldığınızı öğrenin; şüpheliyseniz ifade öncesinde müdafi yardımından yararlanabilirsiniz.
İfadeye hangi sıfatla çağrıldınız?
Şüpheli, mağdur veya tanık olarak çağrılmak farklı hak ve yükümlülükler doğurur. Çağrının yapıldığı birim, dosya numarası, sıfat ve işlem tarihi öğrenilir. Şüpheliye yüklenen suç anlatılmalı; müdafi seçme ve yardımından yararlanma, susma ve lehe delillerin toplanmasını isteme hakları bildirilmelidir. CMK 147, ifade ve sorgunun temel güvencelerini düzenler.
Tutanak imzalanmadan önce
Tutanak, söylenenlerin anlamını doğru yansıtmalıdır. Eksik veya yanlış kayıt varsa düzeltme istenir; sorular ve cevaplar bütünüyle okunur. Hatırlanmayan ayrıntı hakkında tahmin yürütmek yerine belirsizlik açıkça belirtilir. Kollukta müdafi olmadan alınan ifadenin hükme etkisi bakımından CMK 148’deki özel kural da değerlendirilir. Başkasının ifadesini ezberlemek ya da mesajları silmek savunma hazırlığı değildir.
Şu anda ne yapılabilir?
İfade alınacak birim ve sıfatı öğrenin. Şüpheliyseniz isnadı ve müdafi yardımından yararlanma hakkını ifade başlamadan gündeme getirin. Belgeleri olayla ilişkisini açıklayarak düzenleyin. Tutanakta eksik veya yanlış kayıt varsa imzadan önce düzeltilmesini isteyin. Polis/jandarma çağrısı ile savcılığın yazılı çağrısını aynı başlıkta, belgenin gerçek niteliğine göre değerlendirin.
Hukuki sıfat ve değerlendirme
CMK 145–148 ifade ve sorgunun çağrı, hak bildirimi ve yasak yöntemlere ilişkin çerçevesini düzenler. Şüpheli susma hakkına sahiptir; tanığın yükümlülükleri farklıdır. Kolluk ifadesi, savcılık ifadesi ve hâkim sorgusu aynı işlem değildir. Çağrıdaki suç adını bilmemek kişinin hangi sıfatla dinleneceğini öğrenmesine engel değildir.
Dosyaya özgü deliller ve belgeler
Çağrı kâğıdı, soruşturma numarası, işlem saati ve olayın kısa zaman çizelgesi hazırlanır. Hesap veya mesajla ilgili isnatta işlemlerin tam kayıtları gösterilir. Hatırlanmayan ayrıntı tahmin edilmez; ifade tutanağının sözleri doğru yansıtması önem taşır.
Süre, başvuru ve dosyanın sonraki aşaması
Gözaltı, tutuklama ve çağrı birbirinden farklı işlemlerdir. Müdafiyle dosyanın aşaması ve isnat edilen fiil değerlendirilir; savcılık lehe ve aleyhe delilleri araştırır. CMK 268 kapsamında genel itiraz süresi, özel hüküm yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Bu kuralın 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için geçerli olduğu, önceki kararların geçiş hükümlerine tabi bulunduğu unutulmamalıdır. Gözaltına ilişkin CMK 91 başvurusu ise bu genel süreyle karıştırılmaz. Başvuru hakkı, yetkili merci ve başlangıç tarihi gerçek karar üzerinden belirlenir. Sevk veya suç isnadı tek başına tutuklama anlamına gelmez.
Şüpheli, tanık ve müşteki sıfatları
Çağrı belgesinde kişinin hangi sıfatla dinleneceği kontrol edilir. Şüphelinin savunması ile tanığın bildiklerini aktarması farklı işlemlerdir. Bir soruya cevap verirken doğrudan görülen olay, başka kişiden duyulan bilgi ve varsayım ayrılmalıdır.
İfade tutanağı nasıl kontrol edilir?
Tutanakta tarihler, yerler, kişilerin rolleri ve kullanılan ifadeler kontrol edilir. Eksik veya yanlış yazılan bir cümle varsa imza öncesinde düzeltilmesi istenir. Dil sorunu olan kişi bunu açıkça belirtmelidir. Önceki ifadelerle fark bulunması hâlinde farkın nedeni dosya kapsamında değerlendirilir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Savcılık İfadesi Nasıl Verilir?
Savcılıktan gelen çağrıda dosya numarası, sıfat ve işlem tarihi esas alınır. Çağrı, iddianame veya tutuklama kararı değildir; savcılık ifadesine hazırlık dosyanın gerçek isnadıyla yapılır.
İfadeye Gitmezsem Ne Olur? Çağrı ve Zorla Getirme
Telefonla çağrı, yazılı davetiye ve zorla getirme kararı aynı değildir. Sıfatınızı, çağrının usulünü ve dosyada istenen işlemi öğrenin.
Ceza Davasında Savunma Nasıl Yapılır?
İsnadı, olay kronolojisini, hukuka uygun delilleri ve usule ilişkin itirazları birlikte ele alan hazırlık rehberi.
Polis, Gözaltı ve Acil Ceza İşlemleri
İfadeye çağrı, gözaltı, yakalama ve hâkimliğe sevk için olayın aşamasından başlayın.
Yakalama Kararı Nedir?
Yakalama kararı bulunup bulunmadığı yetkili makam ve erişilebilen dosya kayıtlarından öğrenilir. Portalda dosya görünmemesi tek başına yakalama kararı olmadığı anlamına gelmez.
Arama Kararı Nedir?
Aramanın hangi karar veya yazılı emirle yapıldığını, adres ve eşya kapsamını öğrenin. Arama tutanağı ile el konulan eşyaların listesini hazırlayın; arama ve elkoyma farklı işlemlerdir.
Savcı Tutuklama İstedi: Hâkim Sorgusuna Hazırlık
Savcının tutuklama talebi kesin karar değildir. Hâkim sorgusunda şüpheyi gösteren deliller, tutuklama nedeni ve adli kontrolün yeterliliği değerlendirilir.
Tutuklamaya İtiraz
Tutuklama kararına itirazda güncel genel süre kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Karar tarihi, geçiş hükümleri ve kararın tam gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.
Adli Kontrol Nedir?
İmza, yurt dışına çıkış yasağı ve diğer yükümlülüklerin niteliği; değiştirme ve kaldırma talepleri hakkında genel bilgi.
Şu Anda Hangi Ceza Hukuku Sorunuyla Karşı Karşıyasınız?
Polis çağrısı, gözaltı, banka hesabı, ceza davası veya mağduriyet: durumunuza uygun yol haritasını seçin.
Ceza Dosyanızı Değerlendirin: Rehber ve Görüşme Hazırlığı
Durumunuzu ve son işlemi seçin; ilgili rehberleri ve görüşmede kullanılacak kısa bilgi özetini hazırlayın.
Avukatsız İfade Geçerli mi? Kolluk ve Savcılık Ayrımı
Avukatsız kolluk ifadesi, sanık tarafından hâkim veya mahkeme huzurunda doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz. Zorunlu müdafilik ve yasak ifade yöntemleri ayrıca değerlendirilir.
Susma Hakkı Nasıl Kullanılır? Kimlik ve İsnat Ayrımı
Şüpheli ve sanık isnat edilen suç hakkında açıklama yapmama hakkına sahiptir. Kimlik soruları, tanıklık yükümlülüğü ve suç hakkında beyan birbirinden ayrılır.
Tanıklıktan Çekinme Hakkı Kimler İçin Var?
Yakınlık, meslek sırrı ve kendini veya yakınını suçlayabilecek sorular için farklı çekinme kuralları vardır. Bu hak, bütün tanıkların çağrıyı yok sayabileceği anlamına gelmez.
Gözaltı Süresi Kaç Gün? Başlangıç ve Uzatma
CMK 91’de genel gözaltı süresi yakalamadan itibaren 24 saattir; zorunlu sevk süresi ve toplu suç/özel düzenlemeler ayrı değerlendirilir. Her dosyada tek süre uygulanmaz.
Zorla Getirme Kararı Ne Demek? Yakalamadan Farkı
Zorla getirme, kanuni koşullarla kişinin belirli işlem için hazır edilmesidir. Yakalama emri ve tutuklama kararıyla aynı işlem değildir.
Ceza Soruşturmasında Gizlilik Kararı Ne Demek?
Soruşturmanın genel gizliliği ile müdafinin dosya incelemesini kısıtlayan karar farklıdır. Kısıtlamanın kapsamı, gerekçesi ve istisnaları dosya üzerinden belirlenir.
Seri Muhakemeyi Kabul Etmezsem Ne Olur?
Seri muhakeme, müdafi eşliğinde bilgilendirme ve kabul koşuluna bağlı özel usuldür. Kabul edilmezse genel soruşturma/yargılama koşulları değerlendirilir; otomatik beraat değildir.
Sağlık Raporu Ceza Davasında Savunmayı Etkiler mi?
Tanı veya engellilik oranı tek başına ceza sorumluluğunu kaldırmaz. Suç anındaki yetenek, usul işlemlerine katılım ve infaz koşulları farklı değerlendirilir.
Sık sorulan sorular
Polis telefonla çağırdı; hemen tutuklanır mıyım?
Telefonla çağrı tutuklama kararı değildir. İfade sonrasındaki işlem, dosyanın delilleri ve koruma tedbirlerinin şartlarına göre belirlenir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.