Aramanın hangi karar veya yazılı emirle yapıldığını, adres ve eşya kapsamını öğrenin. Arama tutanağı ile el konulan eşyaların listesini hazırlayın; arama ve elkoyma farklı işlemlerdir.
Aramanın dayanağı ve kapsamı
CMK 116 ve devamında aramanın koşulları, yetkili karar veya emir ile işlemin kapsamı düzenlenir. Konut, işyeri, araç ve kişi araması aynı usul sorularını doğurmaz. Aramanın nerede, neyi bulmak için ve hangi zaman aralığında yapılacağı incelenir. İşlem tutanağı ile kararın kapsamı karşılaştırılır.
Tutanak ve elkoyma listesi
Aramada hazır bulunan kişiler, bulunan eşyanın yeri ve niteliği ile elkonulan cihazların tanımları kayda geçirilmelidir. Belge veya cihaz üzerinde inceleme yapılacaksa ilgili karar ayrıca değerlendirilir. Hukuka aykırılık iddiası somut eksikliklerle açıklanır. Arama işlemine ilişkin itiraz ile eşyanın iadesi talebi farklı amaç taşır. İşlemi engellemek yerine tutanak ve belgelere dayalı başvuru hazırlanır.
Şu anda ne yapılabilir?
Arama kararının kapsamını ve tutanakları düzenleyin. Eksik eşya listesi, yanlış adres veya kapsam dışı işlem iddiası varsa hangi kayıtla desteklendiğini belirtin. Arama sonucu cihaz alınmışsa inceleme ve iade yolları ayrıca incelensin. Arama geçerli olsa bile her bulunan eşyanın size veya isnat edilen fiile ait olduğu kendiliğinden kabul edilmez.
Hukuki sıfat ve değerlendirme
CMK 116–119 aramanın şartlarını düzenler. Konut, işyeri, kişi ve açık alan aramasının koşulları her olayda aynı değildir. Hâkim kararı veya kanunun izin verdiği yazılı emir, aramanın zamanı ve kapsamı birlikte incelenir. Fiziksel direnme yerine hukuki itiraz ilgili makama sunulur.
Dosyaya özgü deliller ve belgeler
Arama belgesi, hazır bulunan kişileri gösteren tutanak, eşya listesi, mühür ve teslim kayıtları önemlidir. Birden fazla kişinin kullandığı ev veya işyerinde eşyanın kime ait olduğu ve erişim ilişkisi ayrı gösterilir.
Süre, başvuru ve dosyanın sonraki aşaması
Gözaltı, tutuklama ve çağrı birbirinden farklı işlemlerdir. Müdafiyle dosyanın aşaması ve isnat edilen fiil değerlendirilir; savcılık lehe ve aleyhe delilleri araştırır. CMK 268 kapsamında genel itiraz süresi, özel hüküm yoksa kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Bu kuralın 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için geçerli olduğu, önceki kararların geçiş hükümlerine tabi bulunduğu unutulmamalıdır. Gözaltına ilişkin CMK 91 başvurusu ise bu genel süreyle karıştırılmaz. Başvuru hakkı, yetkili merci ve başlangıç tarihi gerçek karar üzerinden belirlenir. Sevk veya suç isnadı tek başına tutuklama anlamına gelmez.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Elkoyma Nedir?
Elkoyma kararı malın mülkiyetini her durumda kesin olarak sona erdirmez. Tedbirin delil veya malvarlığı amacı, kapsamı ve iade koşulları gerçek karardan belirlenir.
Telefon İncelemesi
Telefonun alınması bütün verilerinin sınırsız incelenebileceği anlamına gelmez. Elkoyma ve dijital incelemenin dayanağı, kapsamı, kayıt bütünlüğü ve iade ihtiyacı ayrı değerlendirilir.
Hukuka Aykırı Delil Nedir? Ceza Davasında İtiraz
Delilin kaynağı ve elde edilme usulü, içeriğinin ne söylediğinden ayrı incelenir. Hukuka aykırılık iddiası somut işlem üzerinden açıklanmalıdır.
Polis, Gözaltı ve Acil Ceza İşlemleri
İfadeye çağrı, gözaltı, yakalama ve hâkimliğe sevk için olayın aşamasından başlayın.
İfadeye Çağrıldım, Ne Yapmalıyım?
İfadeye çağrılmak suçlu olduğunuz anlamına gelmez. Hangi sıfatla, hangi dosya için ve ne zaman çağrıldığınızı öğrenin; şüpheliyseniz ifade öncesinde müdafi yardımından yararlanabilirsiniz.
Savcılık İfadesi Nasıl Verilir?
Savcılıktan gelen çağrıda dosya numarası, sıfat ve işlem tarihi esas alınır. Çağrı, iddianame veya tutuklama kararı değildir; savcılık ifadesine hazırlık dosyanın gerçek isnadıyla yapılır.
Yakalama Kararı Nedir?
Yakalama kararı bulunup bulunmadığı yetkili makam ve erişilebilen dosya kayıtlarından öğrenilir. Portalda dosya görünmemesi tek başına yakalama kararı olmadığı anlamına gelmez.
Savcı Tutuklama İstedi: Hâkim Sorgusuna Hazırlık
Savcının tutuklama talebi kesin karar değildir. Hâkim sorgusunda şüpheyi gösteren deliller, tutuklama nedeni ve adli kontrolün yeterliliği değerlendirilir.
Tutuklamaya İtiraz
Tutuklama kararına itirazda güncel genel süre kararın öğrenilmesinden itibaren iki haftadır. Karar tarihi, geçiş hükümleri ve kararın tam gerekçesi birlikte değerlendirilmelidir.
Adli Kontrol Nedir?
İmza, yurt dışına çıkış yasağı ve diğer yükümlülüklerin niteliği; değiştirme ve kaldırma talepleri hakkında genel bilgi.
Şu Anda Hangi Ceza Hukuku Sorunuyla Karşı Karşıyasınız?
Polis çağrısı, gözaltı, banka hesabı, ceza davası veya mağduriyet: durumunuza uygun yol haritasını seçin.
Ceza Dosyanızı Değerlendirin: Rehber ve Görüşme Hazırlığı
Durumunuzu ve son işlemi seçin; ilgili rehberleri ve görüşmede kullanılacak kısa bilgi özetini hazırlayın.
Sık sorulan sorular
Polisin eve gelmesi her zaman arama kararı olduğu anlamına mı gelir?
Hayır. Çağrı, adres araştırması, yakalama veya arama farklı amaçlardır; yapılan işlemin hukuki dayanağı öğrenilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.