Suç duyurusunda olayın tarihi, yeri, kişiler ve mevcut deliller açık anlatılır. Hukuki terimi eksik yazmak yerine gerçek olayı somutlaştırmak önemlidir.
Başvurunun olay bölümü
CMK 158 çerçevesinde ihbar ve şikâyet yetkili makamlara iletilir. Dilekçede olayın nerede, ne zaman ve nasıl gerçekleştiği kronolojik biçimde yazılır. Fail bilinmiyorsa kimliğini belirlemeye yarayabilecek telefon, hesap, işlem veya kullanıcı bilgisi sunulur. Başvurucu hukuki terimleri bilmek zorunda değildir; fiilin açık anlatılması önemlidir.
Delillerin ilişkilendirilmesi
Banka dekontunun hangi ödeme, mesajın hangi vaat veya tehdit, kameranın hangi olay bölümünü gösterdiği açıklanır. Tanıkların neyi doğrudan bildiği belirtilir. Makamdan istenen kayıtlar mümkün olduğunca kurum, tarih ve işlemle somutlaştırılır. Tekrarlanan genel iddialar yerine araştırmayı sağlayacak veriler sunulur.
Şikâyet koşulları ve takip
Bazı suçlar şikâyete bağlıdır; süre ve vazgeçmenin etkisi suç tipine göre değişir. Suç duyurusu, borcun otomatik tahsil edilmesini sağlamaz. Başvuru kaydı ve soruşturma numarası saklanır; ifade, delil talebi, KYOK veya iddianame aşamaları izlenir. KYOK gelirse karar ve tebliğ belgesi birlikte ele alınır.
Şu anda ne yapılabilir?
Bilmediğiniz olayları kesin bilgi gibi yazmadan, doğrudan bildiğiniz olguları anlatın. Bilinen şüpheli bilgilerini ve araştırılacak kayıtları somutlaştırın. Mevcut belgelerin tamamını düzenleyin; kamera veya kurum cevabı talebini saat ve yerle belirtin. Karar geldiğinde müşteki başvuru yolu ve süresini ayrıca değerlendirin.
Hukuki sıfat ve değerlendirme
CMK 158 ihbar ve şikâyet makamlarını düzenler. Başvuru kamu davasını doğrudan açmaz; savcılık araştırıp yeterli şüpheyi değerlendirir. Şikâyete bağlı suçlarda süre ve fiilin tam niteliği ayrıca incelenir.
Dosyaya özgü deliller ve belgeler
Kimlik/sıfat, olay kronolojisi, mesaj, banka, rapor, kamera yeri ve tanık bilgileri hazırlanır. Her delilin hangi olguyu açıklayacağı belirtilir; başvuru kaydı ve soruşturma numarası saklanır.
Süre, başvuru ve dosyanın sonraki aşaması
Başvuru, olayın tarihini, yerini, kişileri ve mevcut delilleri somutlaştırır. CMK 158 çerçevesinde savcılık veya kolluğa ihbar/şikâyet yapılabilir. Şikâyete bağlılık varsa TCK 73 ve ilgili özel hükümler değerlendirilir. Müşteki sıfatı ile davaya katılan sıfatı farklıdır; iddianame kabul edilince katılma ve delil talepleri ele alınır. KYOK kararına karşı güncel CMK 173 kapsamında tebliğden itibaren iki haftalık itiraz yolu, karar tarihi ve geçiş hükümleriyle birlikte incelenir. Ceza şikâyeti zararın her durumda otomatik tahsilini sağlamaz; tazminat veya alacak yolları ayrıca değerlendirilebilir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Mağdur ve Müşteki Hakları Merkezi
Şikâyet, suç duyurusu, delil sunma, katılma, vekille temsil ve KYOK'a itiraz başlıkları.
KYOK'a İtiraz
Kararın tebliği, gerekçesi, eksik araştırma iddiası ve delillerin somutlaştırılması bakımından dosyaya özel hazırlık rehberi.
Dolandırıcılık Suçu
Hile, aldatma, yarar ve zarar unsurları ile özel hukuk uyuşmazlığı-ceza sorumluluğu ayrımına ilişkin merkez.
Bir Suçun Mağduruyum
Dolandırıcılık, darp, tehdit, hakaret ve şantaj için şikâyet ve delil yolunu izleyin.
Dolandırıldım: Ceza Şikâyeti ve Para Akışı
Ödeme, vaat, ilan ve yazışmaları kronolojik düzenleyin; savcılık veya kolluğa somut delillerle başvurun. Ceza şikâyeti paranın her durumda otomatik iadesini sağlamaz.
Tehdit Ediliyorum: Şikâyet, Delil ve Koruma
Devam eden acil tehlikede 112’ye başvurun. Ceza şikâyeti için tehdidin tam içeriğini, tarihini, kişiyi ve mevcut kayıtları düzenleyin.
Hakarete Uğradım: Şikâyet ve Konuşmanın Tamamı
İsnat edilen sözü, kimden geldiğini ve konuşmanın bağlamını hazırlayın. Hakaret, sert eleştiri ve diğer suç iddiaları hukuken ayrı değerlendirilir.
Şantaja Uğruyorum: Mesajlar ve Menfaat Talebi
Açıklama veya başka bir baskı karşılığında istenen para/menfaati, tehdidin tam içeriğini ve kayıtlarını hazırlayın. Şikâyette gerçek olay ve talep somutlaştırılır.
Darp Edildim: Sağlık Kaydı, Şikâyet ve Deliller
Sağlık ihtiyacınızı gecikmeden karşılayın; olayın yaralanma kayıtları ve delilleriyle şikâyetini hazırlayın. Adli rapor, kimin saldırdığını tek başına göstermez.
Şu Anda Hangi Ceza Hukuku Sorunuyla Karşı Karşıyasınız?
Polis çağrısı, gözaltı, banka hesabı, ceza davası veya mağduriyet: durumunuza uygun yol haritasını seçin.
Ceza Dosyanızı Değerlendirin: Rehber ve Görüşme Hazırlığı
Durumunuzu ve son işlemi seçin; ilgili rehberleri ve görüşmede kullanılacak kısa bilgi özetini hazırlayın.
Uzlaşma Sağlanmazsa Ceza Dosyası Ne Olur?
Uzlaşmanın sağlanmaması otomatik mahkûmiyet değildir. Soruşturma veya dava, mevcut deliller ve genel usul koşulları üzerinden devam eder.
Uzlaşma Parası Ödenmezse Ne Olur?
Uzlaşma ediminin yerine getirilmemesi, soruşturma ve kovuşturma aşamasında farklı sonuçlara yol açabilir. Rapor, vade ve ödeme kayıtları birlikte okunur.
Önödeme Nedir? Uzlaştırmadan Farkı
Önödeme TCK 75 kapsamındaki belirli suçlar için kanuni ödeme usulüdür. Mağdurla uzlaşma, tazminat ve mahkûmiyet sonrası para cezası birbirinden ayrıdır.
Şikâyetten Vazgeçersem Dava Düşer mi?
Her suç şikâyete bağlı değildir. Şikâyete bağlı suçlarda da vazgeçmenin zamanı, kapsamı, sanığın kabulü ve özel hükümler birlikte değerlendirilir.
Şikâyet Süresi Ne Zaman Başlar?
TCK 73’te genel şikâyet süresi, fiil ve failin öğrenilmesiyle bağlantılı altı aydır. Özel süreler ve şikâyete tabi olmayan suçlar ayrıca incelenir.
Borç Ödememek Dolandırıcılık Sayılır mı?
Borç ödenmemesi tek başına dolandırıcılık değildir. Hile, aldatma, zarar, yarar ve kastın somut olayda bulunması gerekir; hukuk/ icra yolu ayrı değerlendirilir.
Taksirle Yaralama Şikâyete Bağlı mı?
TCK 89’daki taksirle yaralamada temel kural ve bilinçli taksir istisnası birlikte okunur. Yaralanmanın niteliği ve ilgili fıkra şikâyet sonucunu etkiler.
Haksız Tahrik İndirimi Şartları Nelerdir?
TCK 29 için haksız fiilin oluşturduğu hiddet veya şiddetli elemin etkisiyle suç işlenmesi ve olay bağlantısı incelenir. Her tartışma otomatik indirim sağlamaz.
Suça Teşebbüs Ne Demek? Hazırlıktan Farkı
TCK 35, elverişli hareketlerle doğrudan icraya başlanıp kişinin elinde olmayan nedenlerle suçun tamamlanamamasını düzenler. Hazırlık her zaman teşebbüs değildir.
Suça Yardım Etme ile Müşterek Faillik Arasındaki Fark
TCK 37–39, suçun birlikte icrası, azmettirme ve yardım etmeyi ayırır. Aynı yerde bulunmak veya birini tanımak tek başına aynı ceza sorumluluğunu doğurmaz.
Hırsızlıkta Mala Zarar Vermeden Ayrı Ceza Verilir mi?
Çalınan eşyanın kendisine verilen zarar ile başka eşyaya verilen zarar ayrılır. Her hırsızlık dosyasında ayrıca mala zarar verme cezası otomatik kurulmaz.
Sık sorulan sorular
Suç adını bilmiyorsam başvuru yapamam mı?
Gerçek olay ve delillerin açıklanması önemlidir; hukuki nitelendirme yetkili makam tarafından değerlendirilir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.