Konut, İşyeri ve Yangın Sigortası Uyuşmazlıkları

Hasarın hangi teminata girdiği

Yangın, dahili su, sel, fırtına, hırsızlık, cam kırılması, makine kırılması ve elektronik cihaz gibi teminatlar aynı poliçede bulunabilir ancak her birinin tanımı ve istisnası farklıdır. Olayın yakın nedeni ile oluşan her zarar kalemi eşleştirilir.

Örneğin suyun kaynağı teminat kapsamındayken uzun süreli bakım eksikliği veya sızıntı istisnası ileri sürülebilir; somut teknik bulgu gerekir.

Eksik sigorta ve sigorta bedeli

Sigorta bedelinin hasar anındaki gerçek değerin altında kalması, poliçe ve kanundaki koşullarla orantı kuralı tartışması doğurabilir. Değerin nasıl belirlendiği, enflasyon koruması ve zeyiller incelenir.

Aşkın sigortada ise sigorta bedelinin gerçek menfaat değerini aşan kısmı tazminat zenginleşmesi yaratmaz.

Hasar sonrası delil ve zararı azaltma

Can ve mal güvenliği için acil müdahale yapılırken, mümkünse onarım veya temizlikten önce geniş ve yakın plan fotoğraf, video, envanter ve olay tutanağı hazırlanır. Hasarlı parçalar sigortacı/eksper incelemesi tamamlanmadan yok edilmemelidir.

Zararı azaltmak için yapılan makul ve zorunlu giderler fatura ve açıklamayla saklanmalıdır.

İşyeri kâr kaybı ve faaliyet kesintisi

Yangın veya başka hasar nedeniyle faaliyet durabilir; ancak kâr kaybı veya iş durması tazminatı için çoğu zaman açık ek teminat ve belirli bekleme/muafiyet süresi gerekir.

Ciro kaybı, kurtarılan giderler, mevsimsellik, alternatif üretim ve hasarla illiyet mali kayıtlarla hesaplanır.

Evim yandı veya evi su bastı, sigorta ödeme yapmıyor

Hasarın yangın, dahili su, dış kaynaklı sel veya başka nedenden doğması farklı teminatları gündeme getirir. Bina, eşya, dekorasyon ve komşu zararı poliçede ayrı olabilir. Aynı fotoğraf bütün kalemleri ve nedenini açıklamaz; olay raporu, envanter ve onarım keşfi gerekir.

Sigorta bedeli, muafiyet, eksik sigorta ve hasar nedeni farklı indirim gerekçeleridir. Eksper hesabı hangi unsuru neden dışarıda bıraktığını göstermelidir. Eşya bedeli ve bina onarımını tek kalemde yazmak yerine kapsamları ayrı talep edin.

İşyeri sigortası hasarı karşılamadı

Stok, demirbaş, makine ve bina teminatı; iş durması / kâr kaybı teminatından ayrıdır. Yangında işyerinin kapanmış olması, kâr kaybının her standart poliçede sigortalı olduğu anlamına gelmez. Varsa ayrı kâr kaybı klozu ve süre koşulları incelenir.

Fatura, envanter, mali kayıt ve olay öncesi faaliyet verisi zararı gösterir. Eksik sigorta iddiası için sigorta bedeli ile sigortalanan değer karşılaştırılır. DASK, konut veya ticari poliçeden başka ödeme alınmışsa aynı hasar için mükerrer talep kurulmaz.

Sel hasarını konut veya işyeri sigortası karşılar mı?

Sel ve su baskını için ödeme, olay tarihinde yürürlükteki sözleşmede ilgili rizikonun ve zarar gören menfaatin teminat altında olmasına bağlıdır. Konut veya işyeri paketi bulunması tek başına yeterli değildir. Sel klozu, adres, kullanım biçimi, sigortalı sıfatı, zeyiller ve teminat başlangıcı birlikte okunur.

TTK m.1409 çerçevesinde sigortacının sözleşmesel sorumluluğu incelenir. Sigortalı olay ve zararını belgelendirir; sigortacı kapsam dışılık savunmasını somut kloz ve teknik bulguyla açıklamalıdır. Poliçedeki istisnanın varlığı kadar sözleşmeye geçerli biçimde dahil edilmesi de uyuşmazlık konusu olabilir.

1 Ekim 2026 tarihli SEDDK Genelgesi neyi değiştiriyor?

SEDDK’nın 2026/29 sayılı Genelgesi, yangın ana teminatı ile ek sözleşmeyle alınan diğer rizikoların ayrı teminatlar olduğunu açıklar. Selin yangın poliçesinde yer alması, onu yangın ana teminatının içine katmaz; poliçede ayrıca aranmalıdır.

Ek rizikoların teminat tutarları ve toplam priminin poliçede ayrı gösterilmesine ilişkin m.3/5 ile veri aktarımına ilişkin m.4 hükümleri 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girer; diğer hükümler yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 15 Ekim 2026 tarihli bir dosyada henüz başlamamış bu yükümlülükler yürürlükteymiş gibi uygulanmamalıdır.

Dışarıdan gelen sel, kanalizasyon ve dahili su nasıl ayrılır?

Sokağı kaplayan taşkın suyunun binaya girmesi, patlayan temiz su borusu ve çatı oluğundan taşma aynı teknik sebep değildir. Suyun nereden başlayıp hangi yoldan hasara ulaştığı; yağış kaydı, tesisat incelemesi ve fotoğrafla açıklanmalıdır. Yalnız “evi su bastı” ifadesi teminat eşleştirmesine yetmez.

• Sel klozu: Akarsu taşması ve yağışla oluşan baskın gibi klozda sayılan dış su olayları değerlendirilir. Yağışa bağlı kanalizasyon geri tepmesi ile yeraltı suyu da ilgili kloz kapsamında ayrıca incelenir.
• Dahili su: Boru/tesisat olayı, çatı veya oluk kaynaklı su ve yağıştan bağımsız kanalizasyon geri tepmesi için bu teminatın tanımı kontrol edilir.
• İzolasyon kaybı, sürekli nem, açık pencere ve bakım kaynaklı hasarlarda ilgili istisna ile olayın gerçek nedeni birlikte araştırılır. Sel teminatı, bütün su zararlarını tek başına kapsamaz.

DASK su baskınını karşılar mı?

DASK’ın Zorunlu Deprem Sigortası, yağışa bağlı bağımsız sel ve su baskını zararını karşılamaz. Deprem ve depremden kaynaklanan yangın, infilak, tsunami veya yer kaymasının doğrudan bina zararları ayrı kapsamdadır. Normal sel ile deprem kaynaklı tsunami birbirine karıştırılmamalıdır.

Ev eşyası, emtia ve iş durması Zorunlu Deprem Sigortasının kapsamına girmez. Bu kalemlerde özel konut veya işyeri poliçesinin ilgili teminatları aranır. Aynı binada DASK bulunması özel poliçenin sel teminatını gereksiz kılmaz.

Bina, eşya, demirbaş, makine ve stok zararını ayırın

Duvar, sıva, zemin ve sabit tesisat gibi bina kalemleri ile mobilya, beyaz eşya ve elektronikler ayrı envanterlere yazılır. Bina teminatı, kiracının bütün eşyasının da sigortalı olduğu anlamına gelmez. Ortak tesisatın bağımsız bölüm poliçesinde ve ortak poliçede hangi menfaatle yer aldığı kontrol edilir.

İşyerinde demirbaş, üretim makinesi, emtia ve müşteriye ait malın poliçede tanımı ve bedeli farklı olabilir. Satış fiyatı bütün stokun doğrudan tazminat değeri değildir. Alış faturası, stok hareketleri, sayım ve varsa kurtarılabilir değer esas alınarak zarar listesi hazırlanır. Makinenin su teması ile mevcut mekanik arızası da ayrılır.

Bodrum, depo ve giriş katı su baskını sigortası

Kat, kullanım, depo adresi ve malların bulunduğu yer poliçedeki beyanla karşılaştırılır. Bodrumda mal bulunması kendiliğinden bütün poliçeleri geçersiz kılmaz; ancak özel sınırlama, yüksekte istif koşulu, drenaj yükümlülüğü veya beyan uyuşmazlığı ileri sürülebilir.

Raf yüksekliği, su basma seviyesi, drenaj pompasının durumu ve önceki taşkınlar fotoğraf ve bakım kayıtlarıyla ortaya konur. Hasardan sonra geçmişe dönük yeni teminat kurulamaz. Sigortacının bildiği yer ve kullanım bilgileri de değerlendirmede önem taşır.

Teminat limiti, muafiyet ve istisnalar

Toplam poliçe bedeli ile sel alt limiti farklı olabilir. Olay başına veya yıl toplamı limit, müşterek sigorta, sigortalının üzerinde kalan pay ve önceki hasarların etkisi ayrıca incelenir. Muafiyet sabit tutar, zarar yüzdesi veya sigorta bedeli yüzdesi olarak düzenlenebilir; bütün poliçeler için tek oran veya tek uygulama sırası yoktur.

Ret veya ödeme cetvelinde hangi kaleme ne kesinti uygulandığı gösterilmelidir. Aynı kesintinin tekrar yapılması, yanlış matrah kullanılması veya başka teminatın limitinin sel zararına uygulanması itiraz sebebi olabilir. Aşağıdaki araç sadece açıklanan sabit TL muafiyeti senaryosunu işler; karma klozları kendiliğinden yorumlamaz.

Hasar ihbarı, ödeme ve zamanaşımı süreleri

Hasarı öğrendiğinizde gecikmeden sigortacıya bildirin (TTK m.1446). Yangın Sigortası Genel Şartlarında en geç beş iş günlük ihbar düzenlemesi vardır. Bu süre dolana kadar beklemek gerekmez. Geç bildirim her olayda otomatik hak kaybı anlamına gelmez; kusur ve gecikmenin tazminata etkisi incelenir. İlk ihbarı yapmak için bütün faturaların çıkmasını beklemeyin.

İhbar, tahkim ön başvurusu ve zamanaşımı farklıdır. TTK m.1427’de belge teslimi, araştırmanın bitişi ve kural olarak ihbardan 45 gün sonraki muacceliyet birlikte düzenlenir; sigortacıya yüklenemeyen inceleme gecikmesi istisnası vardır. Üç ayda bitmeyen araştırmada kanundaki şartlarla avans gündeme gelebilir.

Mal sigortası sözleşmesinden doğan istemlerde TTK m.1420 uyarınca muacceliyetten iki yıl ve tazminat isteminde rizikodan itibaren her hâlde altı yıllık süre dikkate alınır; özel hükümler saklıdır. Sıradan ihbar veya şirkete itiraz zamanaşımını kendiliğinden kesmez. Kesilme, durma ve arabuluculuğun süreye etkisi dosyaya göre incelenir.

Fotoğraf, eksper raporu ve acil delil tespiti

Her oda ve mal için hasar öncesi/sonrası durum, marka-model, adet, onarım veya ikame teklifi ve belge kaynağı yazın. Fatura yokluğu bütün talepleri ortadan kaldırmaz; eski fotoğraf, garanti, servis kaydı, banka hareketi ve ticari defter gibi deliller değerlendirilir. İtfaiye, belediye veya kolluk kaydı ile meteorolojik veri birbirini tamamlayabilir.

Temizlik ve onarımla delil kaybolacaksa HMK m.400 ve devamı kapsamında hukuki yarar bulunan delil tespiti değerlendirilebilir. Dava açılmadan önce esas davaya bakacak mahkeme veya inceleme konusu şeyin bulunduğu yer sulh hukuk mahkemesi seçeneği HMK m.401 çerçevesinde ele alınır; açılmış davada talep o mahkemeye yöneltilir. İdari uyuşmazlıklarda görev ve tespit yolu ayrıca değerlendirilir.

Eksper raporuna itiraz, hasar reddi ve eksik ödeme

Eksper raporunu ve dayanaklarını yazılı isteyin. İtirazınızda yanlış su kaynağı, atlanan oda veya mal, düşük birim fiyat, yıpranma, sovtaj, muafiyet ve eksik sigorta oranını ayrı gösterin. Fotoğraflı alternatif hasar cetveli ve gerekirse uzman görüşü sunun. Rapor, hakem veya mahkemenin yerine geçen nihai bir karar değildir.

Sigorta şirketi sel hasarını ödemiyorsa gerekçeli nihai cevabı, dayanak klozu ve hesap dökümünü alın. Eksik ödeme varsa tartışmasız ödemeyi ve hangi kaleme ait olduğunu kaydedin; ibra veya sulh metninin etkisini ayrıca inceleyin. Eksper raporuna her dosyada geçerli tek bir itiraz süresi varsaymayın; poliçedeki mekanizma ve uyuşmazlık sürelerini ayrı kontrol edin.

Zararın büyümesini önleme ve acil giderler

TTK m.1448 çerçevesinde makul kurtarma ve zararı azaltma tedbirleri değerlendirilir. Güvenli biçimde yapılabilen su tahliyesi, kurutma, geçici koruma ve malların taşınması gibi işlemlerin fotoğraf, iş emri ve faturalarını saklayın. Mümkünse sigortacının talimatını alın; acil müdahaleyi yalnız eksperin gelmesini beklemek için geciktirmeyin.

Kişiden kendisini tehlikeye atması beklenmez. Sağlık nedeniyle imha zorunluysa yetkili kaydı, ayrıntılı envanter ve görsel oluşturun. Makul giderlerin sigortacıdan talebi ile malın hasar bedeli farklı kalemlerdir; her temizlik harcaması sınırsız ödenmez.

Kiracı, ev sahibi ve apartman ortak alanları

Kiracı kendi eşyası ve sigortalı menfaati; malik bina zararları yönünden ilgili poliçeyi inceler. Kira ilişkisi ayrıca TBK m.301 ve ayıp hükümleri kapsamında ele alınır. Kullanım kaybında kira indirimi, onarım veya fesih imkânı olayın ağırlığına ve gerekli bildirimlere bağlıdır. Sel yaşanması ev sahibini her durumda kusurlu yapmaz.

Yapım bozukluğu veya bakım eksikliği varsa TBK m.69, komşuluk ve kat mülkiyeti kuralları ayrıca gündeme gelebilir. Ortak pompa, asansör, çatı ve otopark için ortak poliçe, yönetim planı, bakım sözleşmesi ve arsa payları incelenir. Yönetimin veya bir kat malikinin sorumluluğu, somut görev ve nedensellik bağıyla belirlenir.

Sel nedeniyle belediye veya İSKİ’den tazminat istenebilir mi?

Sigortacının borcu sözleşmeye; belediye, su ve kanalizasyon idaresi veya diğer kamu kurumuna yöneltilecek talep kamu hizmetinin yürütülmesine dayanır. Altyapı kapasitesi, tıkalı menfez, kanalizasyon bakımı, dere ıslahı ve görev paylaşımı incelenir. İstanbul’da her zararın muhatabı otomatik olarak yalnız İBB veya yalnız ilçe belediyesi değildir.

Olağanüstü yağış ile hizmet kusuru arasındaki ilişki teknik verilerle belirlenmelidir. Doğal afet açıklaması tek başına sorumluluğu kurmaz veya ortadan kaldırmaz; zararın öngörülebilirliği, alınabilecek tedbirler, nedensellik ve zarar görenin katkısı değerlendirilir. Önceki şikâyetler, bakım kayıtları ve meteoroloji verileri istenebilir.

Sigortadan yapılan ödeme ve idareden istenen zarar aynı kalemlerde iki kez tahsil edilemez. TTK m.1472 kapsamındaki sigortacının halefiyeti ile sigortalının karşılanmayan bakiye zararı ayrı ele alınır. Sigorta başvurusunun sonucu beklenirken idari süreler kaçırılmamalıdır.

İdareye başvuru ve tam yargı davası süreleri

Zarar idari eylemden doğuyorsa İYUK m.13 kapsamında öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde eylemden itibaren beş yıl içinde ilgili idareye tazminat başvurusu gerekir. Açık ret tebliğini izleyen günden veya 30 günlük cevapsızlık süresinin bitiminden itibaren, özel düzenleme yoksa m.7’deki 60 günlük dava süresi esas alınır. Öğrenmenin kapsamı ve başlangıç olaya göre belirlenir.

Zarar bir idari işlemden doğuyorsa m.12; işlemin kaldırılması/değiştirilmesi isteniyorsa şartlarıyla m.11 ayrıca değerlendirilir. m.11 başvurusu süreyi durdurur, geçmiş günleri sıfırlamaz. m.13’teki idari eylem başvurusu ile m.11 aynı yol değildir. Her su baskınına tek takvim veya doğrudan “olaydan 60 gün” uygulanamaz.

İYUK m.8’deki başlangıç, tatil ve süre hesap kuralları ayrıca gözetilir. Basit bir arıza ihbarının tazminat talebini içeren usulüne uygun idari başvuru olduğu varsayılmamalıdır. İdari tam yargı yolunda hukuk davalarındaki dava şartı arabuluculuk yerine ilgili idari ön başvuru incelenir.

Sigorta tahkimi, görevli mahkeme ve arabuluculuk

İhtiyari konut/işyeri poliçesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru için sigortacının üyeliği ve rizikonun üyelikten sonraki döneme ait olması kontrol edilir. Önce sigortacıya yazılı talep iletilir; talebi karşılamayan nihai cevap veya 15 iş günü cevapsızlık başvuruyu mümkün kılabilir. Trafik sigortasındaki 15 günlük kural bu dosyalara taşınmaz.

Aynı uyuşmazlığı mahkeme, HMK tahkimi veya tüketici hakem heyetine taşıma durumunda Komisyonun kabul şartları ayrıca gözetilir. Sigorta tahkimine başvuru için dava şartı arabuluculuk aranmaz. Güncel başvuru ücreti, itiraz ve kanun yolu sınırları işlem tarihindeki Komisyon duyurusundan kontrol edilmelidir.

Ticari/mesleki amaç dışındaki tüketici poliçesinde tüketici mevzuatı uygulanabilir. 2026’da değeri 186.000 TL’nin altında kalan tüketici uyuşmazlıklarında tüketici hakem heyeti yolu; bu tutar ve üzerinde tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir. Koşulları bulunan özel sigorta tahkimi seçeneği ayrıca saklıdır. Tüketici mahkemesinde dava öncesi 6502 m.73/A ve istisnaları; ticari para alacağında TTK m.5/A incelenir.

Tüketici mahkemesi bulunmayan yerde bu sıfatla asliye hukuk; ticari sigorta uyuşmazlığında asliye ticaret görevi gündeme gelebilir. Yetkide tüketicinin yerleşim yeri seçeneği, HMK genel/özel kuralları ve mal sigortasında malın bulunduğu yer seçeneği somut dosyada incelenir. İdari eylemden doğan talepte idare mahkemesi ve İYUK m.36’daki yetki ayrıdır.

Karar okurken olayın ve poliçenin benzerliğini kontrol edin

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2024/4448 E., 2024/6570 K. sayılı kararının resmî UYAP metninde kasko hasarı, sel ve arıza nedeninin ayrıştırılması yönündeki taraf iddiaları yer alır. Bu araç sigortası dosyası konut poliçesine otomatik ödeme kuralı olarak uygulanamaz; taraf iddiası ile mahkemenin gerekçesi birbirinden ayrılmalıdır.

Belediye sorumluluğunda güncel kararın tam metni, görevli idare, hizmet kusuru ve teknik rapor yönünden incelenmelidir. Benzer konuda bir kararın bulunması bütün su baskınlarında aynı sonucun çıkacağı anlamına gelmez. Kararın tam metni ve sonraki yargılama aşamaları resmî karar arama kaynağından kontrol edilmelidir.