Özel görev kuralı bulunmayan ceza yargılamalarında asliye ceza mahkemesinin görev alanına ilişkin rehber.
Asliye ceza dosyasının kapsamı
Asliye ceza mahkemesi, ağır ceza ve diğer özel görevli mahkemelere bırakılmayan ceza davalarına bakar. Bir olayın basit görülmesi onun önemsiz olduğu anlamına gelmez; mahkûmiyetin adli sicil, meslek, infaz ve kanun yolu sonuçları olabilir. Suçun tam nitelendirmesi ve özel hükümler birlikte değerlendirilir.
Duruşmaya giderken
Tebligat, kimlik, iddianame ve önceki ifade hazırlanır. Duruşmanın mazeret, hazır bulunma veya zorunlu müdafilik yönleri dosyaya göre belirlenir. Her davada sanığın duruşmaya katılmaması aynı sonucu doğurmaz. Savunma ve delil talepleri mahkemenin inceleyebileceği şekilde somutlaştırılır. Uzlaştırma veya başka usul seçeneklerinin uygulanabilirliği ayrıca araştırılır.
2026: görev değişikliği ve özel usuller
Nitelikli dolandırıcılığın görev düzenlemesinde 7571 değişikliği ve 5235 geçici m.7 birlikte okunur. Eski devam eden ağır ceza dosyası sırf bu değişiklikle taşınmaz. Asliye cezadaki basit yargılama usulü her suçta uygulanmaz; CMK 251 koşulları ve dışlanan durumlar değerlendirilir. Duruşmasız yazılı savunma çağrısı normal ilk duruşma tebligatıyla aynı değildir. Gelen belgenin usul dayanağı ve istenen işlem açıkça öğrenilir.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
İddianame Nedir?
İddianame düzenlenmesi ile mahkemece kabul edilmesi farklı aşamalardır. İsnat edilen fiil, delil ve sevk maddeleri ayrı okunarak savunma hazırlanır.
Ceza Davasında Uzlaştırma: Kapsam ve Sonuçlar
Her ceza dosyası uzlaştırmaya tabi değildir. Suç tipi, birlikte işlenen fiiller ve dosyanın aşaması güncel CMK kapsamında incelenir.
Ceza İstinaf Başvurusu
Güncel istinaf süresi gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır. Kararın tarihi, kanun yoluna açıklık ve geçiş hükümleri birlikte değerlendirilir.
1. ve 7. Ağır Ceza Mahkemesi Nedir? Mahkeme Numaraları
1., 7. veya başka bir numara ayrı bir suç ya da ceza türü değildir. Numara, aynı yerdeki ağır ceza mahkemelerini ayırır; görev ve dosya bilgisi ayrıca okunur.
Ağır Ceza Mahkemesi Kaç Yıldan Başlar?
Genel ölçüt, suçun kanuni üst sınırının on yıldan fazla olmasıdır; asgari ceza değildir. Ayrıca ceza sınırından bağımsız özel görev hükümleri bulunur.
Ağır Ceza ve Asliye Ceza Arasındaki Fark Nedir?
Ağır ceza ve asliye ceza farklı görev alanlarına ve mahkeme oluşumuna sahiptir. Dosyanın önemi veya sıra numarası değil, kanuni görev kuralları belirleyicidir.
Sulh Ceza Hâkimliği Hangi İşleri Yapar?
Sulh ceza hâkimliği soruşturmadaki hâkim kararlarını ve kanunun verdiği diğer işleri yürütür. Kural olarak ceza davasında mahkûmiyet hükmü kuran mahkeme değildir.
Ceza Mahkemesi Görevsizlik Kararı Ne Demek?
Görevsizlik, davanın başka görevli mahkemede görülmesi gerektiğine ilişkin karardır. Beraat veya suçun ispatlandığına ilişkin hüküm anlamına gelmez.
Ceza Davasında Tensip Zaptı Geldi, Ne Yapmalıyım?
Tensip zaptı duruşmaya hazırlık işlemlerini gösterir; mahkûmiyet kararı değildir. Sıfatınızı, duruşma gününü ve sizden istenen işlemleri okuyun.
İddianamenin İadesi Ne Demek? Dava Biter mi?
İddianamenin iadesi, mahkemenin kanuni eksiklikler nedeniyle dosyayı savcılığa geri göndermesidir. Beraat veya kesin takipsizlik anlamına gelmez.
Müşteki Duruşmaya Gitmezse Ne Olur?
Müştekinin gelmemesi her dosyada otomatik düşme veya şikâyetten vazgeçme değildir. Çağrının amacı, suçun şikâyete bağlılığı ve katılma durumu birlikte incelenir.
Tanık Duruşmaya Gitmezse Ne Olur?
Usulüne uygun çağrılan tanığın mazeretsiz gelmemesi zorla getirme ve gider sonuçları doğurabilir. Tanık olmak sanık olmakla aynı şey değildir.
Ceza Davasına Katılma Talebi Nasıl Yapılır?
Suçtan zarar gören kişi kovuşturmada katılma talebini dilekçeyle veya tutanağa geçirilen beyanla sunabilir. Müşteki olmak otomatik olarak katılan olmak değildir.
Ceza Davasında Ek Savunma Ne Demek?
Ek savunma, suçun hukuki niteliği veya cezayı etkileyen bir durum değiştiğinde sanığa cevap verme imkânı tanınmasıdır. Tek başına yeni ceza verildiği anlamına gelmez.
Sanığa Son Söz Verilmezse Ne Olur?
CMK 216 uyarınca hükümden önce hazır bulunan sanığa son söz verilir. Müdafi savunması ile sanığın son sözü farklı usul güvenceleridir.
Nitelikli Dolandırıcılık Hangi Mahkemede Görülür? 2026
7571 sayılı Kanun görev düzenlemesini değiştirdi; devam eden eski ağır ceza dosyaları için geçiş hükmü var. Yeni dava ile yürürlükte devam eden dosya ayrılır.
Basit Yargılama Usulünde İtiraz Nasıl Yapılır?
CMK 251 kapsamında duruşmasız verilen hükme CMK 252 uyarınca itiraz mümkündür. Sanığın itirazı, indirim ve duruşmalı yeniden değerlendirme bakımından ayrı sonuçlar taşır.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.