İddianame düzenlenmesi ile mahkemece kabul edilmesi farklı aşamalardır. İsnat edilen fiil, delil ve sevk maddeleri ayrı okunarak savunma hazırlanır.
İddianame nasıl okunur?
CMK 170 çerçevesinde iddianame; şüpheli, mağdur, olay, deliller ve sevk maddelerini içerir. Suçun adı ile anlatılan fiil ayrı okunmalıdır. Aynı dosyada birden fazla kişi ve suç bulunabilir. Her sanığın hangi hareketle ilişkilendirildiği ve bu bağlantının hangi delile dayandığı çıkarılır.
İddianamenin kabulünden sonra
CMK 175 uyarınca kabul ile kamu davası açılır ve kovuşturma başlar. Mahkeme tensip işlemleriyle duruşma ve delil takvimini belirler. İddianamenin tebliği mahkûmiyet kararı değildir. Delil talepleri, tanık bilgileri ve usule ilişkin itirazlar duruşma hazırlığında ele alınır. Mahkeme fiille bağlıyken hukuki nitelendirmede farklı değerlendirme yapabilir; ek savunma gerekliliği bu nedenle önemlidir.
Şu anda ne yapılabilir?
Size yüklenen hareketi tarih ve yerle birlikte ayırın. Hangi delilin hangi fiile dayanak yapıldığını listeleyin. Kabul işlemi yapılmışsa esas numarası ve duruşma hazırlığına geçin. Eksik veya yanlış aktarılan olgu varsa savunma ve delil talebini gerçek kayda dayandırın.
Hukuki sıfat ve değerlendirme
CMK 170 iddianamenin içeriğini; 174 iade incelemesini, 175 kabul ve davanın açılmasını düzenler. İddianame savcılığın iddiasıdır; suçun kesinleşmiş tespiti değildir. Aynı dosyada farklı kişiler için farklı fiiller bulunabilir.
Dosyaya özgü deliller ve belgeler
Olay anlatımı, sevk maddeleri, delil listesi, kabul/tensip ve duruşma tebligatı karşılaştırılır. Eklerde belirtilen raporun tamamı iddianamedeki kısa aktarımla aynı kapsamı taşımayabilir.
Süre, başvuru ve dosyanın sonraki aşaması
Sanık, mağdur, müşteki ve tanığın duruşmadaki yükümlülükleri farklıdır. Tebligattaki duruşma tarihi, esas numarası ve istenen işlem kaydedilir. Delil talepleri dosyayla ilişkisi açıklanarak sunulur; bilirkişi raporu ve esas hakkındaki mütalaa farklı belgeler olduğundan cevapları da farklı hazırlanır. Hüküm verildiğinde gerekçeli karar ve kanun yoluna açıklık incelenir. Güncel CMK 273 düzenlemesinde istinaf başvurusu gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır; 1 Haziran 2024 öncesindeki kararlar için geçiş hükümleri vardır. Her hükmün istinafa veya temyize açık olduğu varsayılmaz.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
Size İddianame, Tensip veya Ceza Mahkemesi Tebligatı mı Geldi?
Belgeyi ve zarfı saklayın; tebliğ tarihi, mahkeme, esas numarası, duruşma tarihi ve isnadı belge üzerinden kontrol edin.
Ceza Davasında Savunma Nasıl Yapılır?
İsnadı, olay kronolojisini, hukuka uygun delilleri ve usule ilişkin itirazları birlikte ele alan hazırlık rehberi.
Esas Hakkındaki Mütalaaya Karşı Savunma
Savcının esas hakkındaki mütalaası hüküm değildir. İsnat, delil, suç vasfı ve yaptırım bakımından cevaplanması gereken talepleri gösterir.
Ceza Davası ve İlk Duruşma
İddianame, tebligat, duruşma ve savunma hazırlığını mahkeme aşamasına göre izleyin.
Ceza Davası Açıldı
İddianame ve tebligatı birlikte okuyun; sanık mı mağdur mu olduğunuzu, esas numarasını ve duruşma tarihini belirleyin. İddianamenin kabulü mahkûmiyet değildir.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
Sanık Duruşmaya Gitmezse Ne Olur? Mazeret ve Çağrı
Duruşmaya katılmamanın sonucu çağrı, savunmanın alınıp alınmadığı ve dosyanın usulüne göre değişir. Belgeli mazeret başvurusu kabul edilmiş sayılmaz.
Şu Anda Hangi Ceza Hukuku Sorunuyla Karşı Karşıyasınız?
Polis çağrısı, gözaltı, banka hesabı, ceza davası veya mağduriyet: durumunuza uygun yol haritasını seçin.
Ceza Dosyanızı Değerlendirin: Rehber ve Görüşme Hazırlığı
Durumunuzu ve son işlemi seçin; ilgili rehberleri ve görüşmede kullanılacak kısa bilgi özetini hazırlayın.
Sık sorulan sorular
İddianame kabul edilince savcının istediği ceza otomatik verilir mi?
Hayır. Mahkeme fiil, delil ve hukuki koşulları yargılamada değerlendirir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.