Bu rehberde
Aktarım hatasını özel dava yolundan ayırın
Doğum belgesindeki bilgi doğru fakat sicile farklı geçirilmişse 5490 m.38 bakımından maddi hata değerlendirilir. Belgenin kendisi veya kişisel durumun değişmesi söz konusuysa yalnız veri giriş hatası denemez.
İlk tescil tutanağı, doğum raporu ve mevcut nüfus kaydı karşılaştırılmadan yeni kimlik başvurusu sorunu çözmeyebilir. Tescilde yanlışlık yoksa kart yenilenince aynı kayıt tekrar basılabilir.
TMK 40 kapsamındaki izin
Güncel TMK m.40 izin başvurusunda on sekiz yaş, evli olmama ve eğitim/araştırma hastanesinden resmî sağlık kurulu raporuyla belgelenen kanuni koşulları düzenler. Başvurunun kişiye sıkı bağlı niteliği ve şahsen başvuru hükmü dikkate alınır.
Genel nüfus sicili ve TMK m.40 kapsamında asliye hukuk mahkemesi değerlendirilir; talep ve yerleşim durumuna göre yetki incelenir. İsim değişikliği talebi bununla ilişkili olsa da aynı hukuki şartlardan oluşmaz.
Üreme yeteneği koşulu hakkındaki AYM kararı
AYM E.2017/130, K.2017/165 kararıyla izin aşamasında üreme yeteneğinden sürekli yoksunluğu ayrı ön koşul yapan ibare iptal edilmiştir. Eski kanun metnini güncel şartmış gibi aktarmak yanlış olur.
Bu iptal, TMK m.40’ın ikinci fıkrasındaki sicil düzeltmesi koşullarının tamamının kaldırıldığı anlamına gelmez. İzin aşamasıyla sonraki kayıt düzeltmesi güncel madde ve kararlarla ayrı okunur.
Sicil düzeltmesi, rapor ve hüküm
Kanun, verilen izne bağlı işlemin amaç ve tıbbi yöntemlere uygun gerçekleştirildiğinin resmî sağlık kurulu raporuyla doğrulanması üzerine sicil düzeltmesini düzenler. Mahkemenin istediği raporun kapsamı ve iznin durumu somut dosyada kontrol edilir.
Hukuki rehber tıbbi yöntem önermez. Rapor ve kişisel durum belgelerinin hangi hukuki aşamayı gösterdiği belirlenir; tek bir kimlik dilekçesinin bütün aşamaları geçtiği varsayılmaz.
Süre, masraf ve kurum kayıtları
Rapor randevuları, belge araştırması, duruşma ve kesinleşme süreyi etkiler. Mahkeme harç/avansı ile sağlık incelemesi, belge ve vekâlet giderleri ayrı planlanır. Belgeler görülmeden sabit bedel veya sonuç günü verilemez.
Kesinleşen hüküm nüfusa işlendiğinde kimlik, pasaport ve diğer kurum kayıtları kontrol edilir. Başvuru anlatımında maddi hata mı, izin mi, mevcut izne bağlı kayıt düzeltmesi mi istendiği açık belirtilmelidir.
Nüfusta Cinsiyet Kaydı Düzeltme ve TMK 40 — kısa ön bilgi
Bildiğiniz alanları kısaca doldurun; boş bıraktıklarınız özette belirtilir.
Bu konu hakkında sık sorulan sorular
Doğum belgesi doğru, nüfustaki cinsiyet yanlışsa mutlaka TMK 40 mı uygulanır?
Hayır. Dayanak belgeye aykırı aktarım için maddi hata yolu incelenebilir. Kişisel durum değişikliğiyle bu hata farklıdır.
AYM kararı tüm mahkeme koşullarını kaldırdı mı?
Hayır. Üreme yeteneğinden sürekli yoksunluğa ilişkin izin ön koşulu iptal edilmiştir; güncel m.40’ın diğer hükümleri ayrıca incelenir.
Başlıca resmî kaynaklar
Mevzuat ve idari uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ve ilgili kurumun güncel açıklaması esas alınmalıdır.