Bu rehberde
Önce kaydın nasıl oluştuğunu belirleyin
Doğum bildirimi, evlilik karinesi, tanıma, babalık hükmü ve evlat edinme farklı kayıt dayanaklarıdır. Nüfus örneğindeki anne ve baba adını görmek tek başına bu dayanağı göstermez. İlk tescil belgeleri ile sonraki açıklamalar birlikte incelenir.
Yalnız ebeveynin adında harf hatası varsa aile bağını kaldırmaya yönelik dava açılmaz. Doğru kişinin adı düzeltilir. Kayıtta ebeveyn olarak görünen kişinin kimliği tartışılıyorsa daha kapsamlı inceleme gerekir.
Aile ilişkisini kesmek ile yanlış kaydı düzeltmek
Aileyle iletişimi sonlandırma isteği, soyadı değişikliği veya miras planı başka hukuki konulardır. Soyadı değişse de soybağı kendiliğinden sona ermez. Bir aile ferdinin mirastan çıkarılması da nüfus kaydından silme işlemi değildir.
Şiddet veya kişisel anlaşmazlık anlatımını biyolojik bağın bulunmadığı iddiasıyla karıştırmayın. Mahkeme, mevcut kaydın hangi somut olgu ve hukuki nedenle değişmesi gerektiğini inceler.
Görevli mahkeme ve dava hakkı
Baştan gerçeğe aykırı nüfus kaydının düzeltilmesi kural olarak asliye hukuk; evlilikten doğan baba bağının reddi, babalık ve tanımanın iptali aile mahkemesi kapsamında değerlendirilir. Tek bir “anne baba sildirme davası” başlığı bütün olasılıkları kapsamaz.
Davayı kimin açacağı ve süreler de dava türüne göre değişir. Soybağının reddinde anne, çocuk, koca veya baba olduğunu ileri süren kişinin durumu ayrı incelenir. Güncel TMK hükümleri, 7531 sayılı Kanun değişiklikleri ve öğrenme tarihleri birlikte kontrol edilir.
Belgeler ve DNA incelemesi
Ayrıntılı nüfus kayıt örneği, doğum tutanağı, hastane kaydı, evlilik ve tanıma belgeleri ile önceki mahkeme kararları başlangıç dosyasını oluşturur. DNA incelemesi gerekli görülürse mahkemenin belirlediği usulle yürütülür; özel test sonucu tek başına sicili değiştirmez.
Örneğin doğumu başka bir aileye yanlış bildirilmiş kişi ile evlilik karinesiyle başka erkeğe bağlı görünen çocuk aynı dava planını kullanamaz. Kaydın dayanağı, davaya katılacak kişiler ve istenen yeni kayıt açıklanmalıdır.
Süre, masraf ve karar sonrası
Tebligat, kurum arşivi, taraf sayısı ve bilimsel inceleme süreyi etkiler. Harç, gider avansı, DNA veya bilirkişi ve vekâlet ücreti ayrı kalemlerdir; belgesiz sabit toplam vermek doğru olmaz.
Kabul hükmünün kesinleşmesi ve nüfus tescili takip edilir. Soybağı değişikliğinin soyadı, velayet, nafaka ve mirasa etkileri hükmün kapsamına göre ayrıca değerlendirilir. Konuyu danışmada anlatırken mevcut bağ, iddia edilen gerçek bağ ve bunların belgeleri birlikte sunulmalıdır.
Nüfustan kardeş sildirme: ayrı bir tercih işlemi var mı?
Kardeşlik kaydı ortak anne veya baba üzerinden oluşur. Kardeşle görüşmeme veya aileden uzaklaşma isteği, hukuken doğru doğum ve aile bağını nüfustan isteğe bağlı silme işlemi oluşturmaz. Kardeş olduğu görünen kişinin aileye yanlış kaydedildiği iddiasında, kişinin kaydı ve ortak ebeveyn ilişkisinin nasıl oluştuğu araştırılır.
Bu nedenle bir kaydı silmek isteyen kişinin talebi, hukuki yararı ve gerçek olduğu ileri sürülen aile ilişkisi açıklaştırılmalıdır. Hatalı ilk tescil ile evlilik karinesine dayalı baba bağının tartışılması aynı usul değildir. Başka bir kişinin kaydı üzerindeki değişiklik, onu ve ilgili aile üyelerini de etkileyebileceğinden taraflar ve deliller dosyaya göre belirlenir.
Ad hanesi hatası ile ebeveyn kimliğinin ayrımı · Soybağı dava yolları
Nüfus hukuku araçları
Nüfustan Anne Baba Sildirme Mümkün mü? — kısa ön bilgi
Bildiğiniz alanları kısaca doldurun; boş bıraktıklarınız özette belirtilir.
Bu konu hakkında sık sorulan sorular
Babamla görüşmüyorum; kaydını sildirebilir miyim?
Görüşmeme tek başına hukuken doğru baba bağını kaldırmaz. Yanlış kayıt veya soybağına itiraz varsa uygun dava yolu ayrıca değerlendirilir.
Soyadımı değiştirince anne baba bağım kalkar mı?
Hayır. Ad ve soyadı değişikliği kişinin aile bağını, borçlarını ve kişisel durumunu kendiliğinden değiştirmez.
Kimlikten anne adını veya baba adını sildirmek aile bağını bitirir mi?
Hayır. Kart üzerindeki bilgi ile nüfus sicilindeki hukuki aile bağı farklıdır. Doğru bağı yalnız isteğe bağlı kaldırma talebiyle, gerçeğe aykırı kaydın düzeltilmesi veya uygun soybağı davası aynı değildir. Önce kaydın dayanağı belirlenmelidir.
Başlıca resmî kaynaklar
Mevzuat ve idari uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ve ilgili kurumun güncel açıklaması esas alınmalıdır.