Bu rehberde
Gerçek tarih belirli olmalıdır
Mahkemeden yaklaşık bir yaş aralığı değil, nüfusa yazılacak belirli gün, ay ve yıl istenir. Bu tarihin hangi kaynağa dayandığı açıklanmalıdır.
Kayıtlarla tutarlılık
Talep edilen tarih; doğum, okul, aşı, kardeş, evlenme ve diğer yaşam olaylarıyla kronolojik olarak karşılaştırılır. Bir belgedeki hata diğer kayıtlarla tekrarlanmış olabilir; bu nedenle yalnız belge sayısı değil kaynağı önemlidir.
Tıbbi görünüm
Fiziksel görünüm ile kayıt arasında belirgin fark varsa tıbbi inceleme yararlı olabilir. Bununla birlikte erişkin kişinin dış görünüşü yaşam koşullarından etkilenir ve kesin yaş göstergesi değildir.
Önceki düzeltme ve kesin hüküm
Aynı doğum tarihi hakkında verilmiş kesin hüküm varsa yeniden dava açılmasının usulî sınırları incelenir. Farklı yeni delil bulunduğu iddiası, kesin hüküm değerlendirmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Yaş büyütme ve yaş küçültme aynı ispat sorusuna dayanır
Talep edilen yılın daha eski veya daha yeni olması, gerçekte doğum tarihinin ne olduğu sorusunu değiştirmez. Kişi yalnız istediği yaşa ulaşmak için tarih seçemez. Doğum ve ilk tescil kayıtları, kardeşlerin tarihleri ve yaşam olaylarıyla kronoloji kurulur.
Hastane doğum belgesi ile sonraki okul kaydı çelişiyorsa okul kaydının hangi bilgiye dayandığı incelenir. Başlangıçtaki nüfus bilgisi birçok kuruma aynen geçmiş olabilir. Aynı hatayı tekrar eden çok sayıda belge, birbirinden bağımsız doğum kanıtı değildir.
Yaş düzeltmesinin SGK ve ceza dosyalarına etkisi
Nüfus tarihinin değişmesi, emeklilik veya sigortalılıkta yeni tarihin her durumda esas alınacağı anlamına gelmez. Sosyal güvenlik mevzuatındaki özel kurallar ayrıca uygulanır. Ceza davası nedeniyle yaş incelemesinde ise ceza mahkemesinin yetkisi ve olay tarihindeki yaş değerlendirmesi ayrı önem taşır. Talebin hangi somut işlem için düşünüldüğü baştan açıklanmalıdır.
Doğrulanmış içtihat: önceki düzeltme mutlak engel mi?
AYM, 30 Mart 2012 tarihli E.2011/34, K.2012/48 kararıyla aynı konuda yalnız bir kez nüfus düzeltme davası açılabilmesini öngören kuralı iptal etmiştir. Güncel 5490 sayılı Kanun m.36 haklı sebeple aynı konuda yeniden düzeltme istenebilmesini düzenler.
Bu sonuç, eski kararın yok sayılması veya aynı delillerle sınırsız dava açılması değildir. Önceki hükmün kapsamı, yeni haklı sebep ve kesin hüküm birlikte incelenir. Karar, talep edilen yeni doğum tarihinin doğruluğunu ispatlamaz; yaş delilleri ayrıca değerlendirilir. Resmî karar metni kaynaklar bölümündedir.
Başvuruya uygunluk için beş somut soru
Mevcut ve ileri sürülen gerçek tam tarih nedir? İlk kayıt ne zaman ve kimin beyanıyla kurulmuştur? Doğum belgesinin aslı veya kurum doğrulaması var mıdır? Kardeşlerin ve okul/sağlık olaylarının kronolojisi tutarlı mıdır? Önceki karar hangi tarih ve delillerle verilmiştir? Bu sorular, istenen düzeltmenin araştırılabilir bir olaya dayanıp dayanmadığını gösterir.
Dava yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde görülür; nüfus müdürlüğü yargılamada yer alır. Genel kayıt düzeltmesi için soybağı süreleri kullanılmaz. Harç, tebligat ve somut dosyada gerekli tıbbi inceleme giderleri ayrı hesaplanır. Yaş düzeltme koşullarını değerlendirmek, kişinin gerçek doğum gününü yalnız görünüşünden seçmek değildir.
Nüfus hukuku araçları
Yaş Büyütme ve Küçültme: Gerçek Tarihin İspatı — kısa ön bilgi
Bildiğiniz alanları kısaca doldurun; boş bıraktıklarınız özette belirtilir.
Bu konu hakkında sık sorulan sorular
Yaşım görünüşüme uymuyor; bu yeterli mi?
Tek başına genellikle yeterli değildir. Görünüm, tıbbi ve tarihî kayıtlarla birlikte değerlendirilir.
İşe girmek için yaşımı küçültebilir miyim?
İş avantajı bir ispat değildir. Önce nüfus tarihinin gerçekten yanlış olduğu kanıtlanmalıdır.
İstediğim tarih kardeşimin doğum tarihiyle çelişiyorsa nasıl incelenir?
Kardeşlerin doğum ve tescil belgeleri, anne bilgisi ve olay sırası birlikte karşılaştırılır. Çelişki yeni tarihi ispat açısından önemlidir; yalnız aile üyelerinin aynı anlatımıyla geçiştirilemez. Belgede hata iddiası varsa hangi belgenin neden yanlış olduğu açıklanmalı, tıbbi değerlendirme gerektiren noktalar uzman incelemesine bırakılmalıdır.
Hastane kaydı ve tanıkların birlikte değerlendirilmesi
Dayanak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
Yabancı vize programının yaş sınırına uymak için yeni bir doğum tarihi seçebilir miyim?
Yaş düzeltmesi, bir programın koşuluna uyacak tarih seçme işlemi değildir. Talep, nüfus kaydındaki gerçek yanlışlığa ve doğru tarihi gösteren delillere dayanmalıdır. Yabancı kurumun yaş sınırı hatayı ispatlamaz; nüfus kararı verilse bile o kurumun belge ve uygunluk değerlendirmesi ayrıca devam eder.
Yaş ve doğum tarihi için doğru başlangıç
Dayanak: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri — Kayıt Düzeltme · 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
Başlıca resmî kaynaklar
Mevzuat ve idari uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ve ilgili kurumun güncel açıklaması esas alınmalıdır.