İddianame ve tebligatı birlikte okuyun; sanık mı mağdur mu olduğunuzu, esas numarasını ve duruşma tarihini belirleyin. İddianamenin kabulü mahkûmiyet değildir.
İlk adım
İddianame, tensip, tebligat, duruşma ve delil sürelerini belge üzerinden kontrol edin.
İddianame nasıl okunur?
CMK 170 çerçevesinde iddianame; şüpheli, mağdur, olay, deliller ve sevk maddelerini içerir. Suçun adı ile anlatılan fiil ayrı okunmalıdır. Aynı dosyada birden fazla kişi ve suç bulunabilir. Her sanığın hangi hareketle ilişkilendirildiği ve bu bağlantının hangi delile dayandığı çıkarılır.
İddianamenin kabulünden sonra
CMK 175 uyarınca kabul ile kamu davası açılır ve kovuşturma başlar. Mahkeme tensip işlemleriyle duruşma ve delil takvimini belirler. İddianamenin tebliği mahkûmiyet kararı değildir. Delil talepleri, tanık bilgileri ve usule ilişkin itirazlar duruşma hazırlığında ele alınır. Mahkeme fiille bağlıyken hukuki nitelendirmede farklı değerlendirme yapabilir; ek savunma gerekliliği bu nedenle önemlidir.
Şu anda ne yapılabilir?
Duruşma gününü kaydedin. Müdafi veya vekille sıfata göre hazırlık yapın. Lehe delil, tanık ve rapor itirazlarını nedenleriyle belirleyin. Mazeret varsa zamanında belgeli başvuru değerlendirilir; mahkemenin kabul edeceği varsayılmaz. İlk duruşmada alınacak savunma ile esas hakkındaki mütalaaya cevap farklı aşamalar olabilir.
Hukuki sıfat ve değerlendirme
CMK 175 kapsamında iddianamenin kabulüyle kovuşturma başlar. Mahkeme sanığa yüklenen fiili ve delilleri değerlendirir. İddianamedeki sevk maddesi ile mahkemenin hukuki nitelendirmesi farklılaşabilir; gerekli ek savunma güvenceleri ayrıca önemlidir.
Dosyaya özgü deliller ve belgeler
İddianame, tensip, çağrı/tebligat, önceki ifadeler ve raporlar düzenlenir. Her suçlama ve her sanığın fiili ayrı tabloya alınır; tanığın hangi olayı bildiği belirtilir.
Süre, başvuru ve dosyanın sonraki aşaması
Sanık, mağdur, müşteki ve tanığın duruşmadaki yükümlülükleri farklıdır. Tebligattaki duruşma tarihi, esas numarası ve istenen işlem kaydedilir. Delil talepleri dosyayla ilişkisi açıklanarak sunulur; bilirkişi raporu ve esas hakkındaki mütalaa farklı belgeler olduğundan cevapları da farklı hazırlanır. Hüküm verildiğinde gerekçeli karar ve kanun yoluna açıklık incelenir. Güncel CMK 273 düzenlemesinde istinaf başvurusu gerekçeli hükmün tebliğinden itibaren iki haftadır; 1 Haziran 2024 öncesindeki kararlar için geçiş hükümleri vardır. Her hükmün istinafa veya temyize açık olduğu varsayılmaz.
Bu konuda ayrıntılı rehberler
İddianame Nedir?
İddianame düzenlenmesi ile mahkemece kabul edilmesi farklı aşamalardır. İsnat edilen fiil, delil ve sevk maddeleri ayrı okunarak savunma hazırlanır.
Ceza Davasında Savunma Nasıl Yapılır?
İsnadı, olay kronolojisini, hukuka uygun delilleri ve usule ilişkin itirazları birlikte ele alan hazırlık rehberi.
Esas Hakkındaki Mütalaaya Karşı Savunma
Savcının esas hakkındaki mütalaası hüküm değildir. İsnat, delil, suç vasfı ve yaptırım bakımından cevaplanması gereken talepleri gösterir.
Ceza Davası ve İlk Duruşma
İddianame, tebligat, duruşma ve savunma hazırlığını mahkeme aşamasına göre izleyin.
İlk Ceza Duruşması: Savunma, Tanık ve Belgeler
İlk duruşmada yapılacak işlem sıfatınıza ve dosyanın usulüne bağlıdır. Tebligat, iddianame, önceki ifade ve lehe belgeleri düzenleyin.
Sanık Duruşmaya Gitmezse Ne Olur? Mazeret ve Çağrı
Duruşmaya katılmamanın sonucu çağrı, savunmanın alınıp alınmadığı ve dosyanın usulüne göre değişir. Belgeli mazeret başvurusu kabul edilmiş sayılmaz.
Şu Anda Hangi Ceza Hukuku Sorunuyla Karşı Karşıyasınız?
Polis çağrısı, gözaltı, banka hesabı, ceza davası veya mağduriyet: durumunuza uygun yol haritasını seçin.
Ceza Dosyanızı Değerlendirin: Rehber ve Görüşme Hazırlığı
Durumunuzu ve son işlemi seçin; ilgili rehberleri ve görüşmede kullanılacak kısa bilgi özetini hazırlayın.
Sık sorulan sorular
Ceza davası açılması ceza alacağım anlamına mı gelir?
Hayır. Mahkeme delilleri değerlendirir ve kanuni hüküm türlerinden uygun olanına karar verir.
Resmî kaynaklar
Mevzuat ve uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ayrıca kontrol edilmelidir.