Bu rehberde
Mahkeme kararı ve kayıt işlemi
TMK m.305 ve devamındaki koşullara göre evlat edinme aile mahkemesi tarafından değerlendirilir; TMK m.315 evlat edinenin oturma yeri mahkemesini düzenler. Evlat edinmenin kurulmasıyla hükmün nüfus siciline uygulanması ayrı aşamalardır.
Çocuğun fiilen yanında büyümesi veya başka aileye yanlış doğum bildirimi evlat edinme kararı yerine geçmez. Böyle bir kayıt varsa gerçek ebeveyn bağı ve geçmiş işlemler ayrı araştırılır.
Soyadı ve yeni ad
Küçük evlatlık evlat edinenin soyadını alır; evlat edinen isterse yeni ad verebilir. Ergin evlatlık bakımından evlat edinilme sırasında soyadı seçimi kanundaki şartlarla değerlendirilir. Her erginin adı ve soyadının kendiliğinden değiştiği söylenemez.
Kararın tescile elverişli olması için istenen isim ve soyadı açık gösterilmelidir. Yeni soyadının başka bir ebeveyn kaydını otomatik iptal edeceği varsayılmamalıdır.
Anne-baba adı: güncel TMK 314
7531 sayılı Kanun m.12 ile 2024’te değiştirilen hüküm, ayırt etme gücüne sahip olmayan küçüğün birlikte veya tek başına evlat edinilmesini ayrı düzenler. Diğer evlat edinilenler yönünden talep imkânı vardır.
Bu nedenle eski metinlerdeki yalnız birlikte evlat edinmeye dayalı açıklama eksik kalabilir. Çocuğun ayırt etme gücü, evlat edinme biçimi ve talep birlikte değerlendirilir; tescilin eski kanun anlatımına göre yapılmaması gerekir.
Eski aile kütüğü ve kayıtların açıklanması
Evlatlığın miras ve diğer haklarının zedelenmemesi için geldiği aile kütüğüyle evlat edinenin kütüğü arasında bağ tutulur; kesinleşmiş karar ilgili kayıtlara işlenir. Kütük nakli geçmiş aile ilişkisinin tüm izlerinin yok edilmesi değildir.
TMK m.314, evlat edinmeye ilişkin kayıt ve belgelerin açıklanmasını özel koşullara bağlar. Bilgi isteyen kişinin kimliği ve hukuki yetkisi değerlendirilir. Her akrabanın bütün belgelere erişebileceği varsayılmaz.
Belge, süre, gider ve tescil kontrolü
Kesinleşmiş karar, kimlik ve nüfus örnekleri ile hükmün ad/soyadı kısmı karşılaştırılır. Evlat edinme dosyasındaki araştırma, rapor ve dinleme işlemleri süreyi; harç, avans ve inceleme giderleri masrafı etkiler. Kayıt işlemiyle evlat edinme yargılamasının süreleri birleştirilmez.
Tescil sonrası ebeveyn adları, soyadı ve kütük bağlantısı kontrol edilir. Kararda unutulan veya kayda yanlış aktarılan bilgiye göre hüküm düzeltmesi ya da kayıt işlemi incelenir. Danışmada kararın tümü ve kesinleşme durumu sunulmalıdır.
Nüfus hukuku araçları
Evlat Edinme Kararının Nüfus Kaydına İşlenmesi — kısa ön bilgi
Bildiğiniz alanları kısaca doldurun; boş bıraktıklarınız özette belirtilir.
Bu konu hakkında sık sorulan sorular
Evlat edinenin soyadı küçük çocuğa geçer mi?
TMK m.314 küçük evlatlığın evlat edinenin soyadını almasını düzenler. Ad ve diğer haneler karar ve güncel hükümle birlikte değerlendirilir.
Tek başına evlat edinmede ebeveyn adı yazılabilir mi?
2024 değişikliği tek başına evlat edinme hâlini de düzenler. Ayırt etme gücü, talep ve mahkeme hükmü birlikte incelenir.
Başlıca resmî kaynaklar
Mevzuat ve idari uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ve ilgili kurumun güncel açıklaması esas alınmalıdır.