Bu rehberde
Geç bildirim ile yanlış tarihi ayırın
Doğum tarihi ile nüfusa kayıt tarihi aynı olmak zorunda değildir. Çocuğun belirli bir tarihte doğup daha sonra kaydedilmesi, doğum tarihinin otomatik olarak kayıt gününe dönüşmesi anlamına gelmez. Belgedeki hangi tarihin yanlış olduğu bulunmadan yaş düzeltme talebi kurulmaz.
Doğum hiç bildirilmemişse önce kayıt bulunup bulunmadığı araştırılır. Aile anlatımıyla 'kimliği yok' denilen kişide eski veya mükerrer kayıt olabilir. Yeni tescil talebi yapılmadan kişi ve aile bilgileri karşılaştırılır; yanlış ikinci kayıt oluşturmak sonraki okul, sağlık ve miras işlemlerini karmaşıklaştırabilir.
Doğum belgesi ve bildiren kişi
Sağlık kuruluşunda doğum gerçekleşmişse doğum raporu temel başlangıç belgesidir. Yurtdışındaki doğumda yabancı doğum belgesi, aile ve vatandaşlık bilgileri ile temsilciliğin işlem listesi birlikte ele alınır. Hastane dışında doğum ve belge bulunmaması halinde yetkili makamın araştırma ve bildirim usulü ayrıca uygulanır.
Bildirim yapabilecek kişinin kim olduğu ve temsil yetkisi dosyaya göre kontrol edilir. Anne-baba bilgileri, mevcut evlilik veya soybağı durumu ve çocuğa verilecek tam ad açık olmalıdır. Eksik belgeyi tahmini tarih veya gerçeğe aykırı beyanla tamamlamak uygun bir yol değildir.
Yetişkinin ilk tescili neden ayrı incelenir?
Uzun yıllar kayıt dışında kalmış kişinin dosyası yeni doğan bildiriminden farklı belge ve araştırma ihtiyaçları doğurabilir. Doğum yeri, anne-baba, vatandaşlık ve önceki kayıt ihtimali birlikte incelenir. Çocuklar için hazırlanan standart başvuru listesinin yetişkine aynen uygulanacağı varsayılmaz.
İlk tescil ile sonradan vatandaşlık kazanma da aynı işlem değildir. Türkiye'de doğmuş olmak her olayda tek başına Türk vatandaşlığını göstermeyebilir. Aile ve vatandaşlık dayanakları değerlendirilmeden yalnız doğum tarihine dayanan bir talep hazırlanmaz. Yazılı kurum yönlendirmesi varsa dosyada saklanır.
Başvuru sonucu ve sonraki işlemler
Tescil tamamlandığında ad-soyadı, doğum tarihi, yer ve aile bağlantısı güncel kayıt üzerinden kontrol edilir. Kimlik kartı başvurusu ile okul, sağlık veya diğer kurumlarda kayıt oluşturulması ayrı takip gerektirebilir. Tescil sonucunun yalnız sözlü öğrenilmesi yerine doğrulanabilir kayıt alınır.
Belge mevcut olduğu halde doğum tarihi yanlış geçirilmişse maddi hata veya dava yolu ayrıca incelenir. Birden fazla tarihli belge varsa her birinin hangi işlemde ve neye dayanılarak düzenlendiği gösterilir. Geç bildirim hakkında bir idarî sonuç veya ceza gündeme geliyorsa tutar ve itiraz yolu başvuru tarihinde ayrıca kontrol edilir.
Nüfus hukuku araçları
Nüfusa Geç Kayıt ve Doğum Bildirimi — kısa ön bilgi
Bildiğiniz alanları kısaca doldurun; boş bıraktıklarınız özette belirtilir.
Bu konu hakkında sık sorulan sorular
Geç kaydedildiğim için doğum tarihimi değiştirebilir miyim?
Geç tescil tek başına kaydedilen doğum tarihinin yanlış olduğunu kanıtlamaz. Gerçek doğum tarihini gösteren dayanaklar ve mevcut sicil birlikte incelenir.
Kimlikteki tescil tarihi doğduğum gün değilse yaşım yanlış mı kaydedilmiştir?
Doğum günü ile nüfusa bildirim veya tescil günü farklı olabilir. Önce kayıt örneğindeki alanın hangisi olduğu ve doğum belgesindeki tarih kontrol edilir. Geç bildirim, doğum tarihinin de yanlış olduğunu tek başına göstermez. Gerçek hata saptanırsa aktarım hatası ve yargısal düzeltme yolları ayrıca ayrılır.
Doğum günü ve ayındaki gerçek hatalar
Dayanak: NVİ — Doğum işlemleri ve yurtdışında doğum · Nüfus ve Vatandaşlık İşleri — Kayıt Düzeltme
Yedi yaşındaki çocuğumun ilk doğum kaydı yapılacak; doğum raporu varsa yaş tespiti gerekir mi?
NVİ açıklamasına göre altı yaşından büyük ve on sekiz yaşından küçük çocuklarda ilk bildirim sırasında yaş tespiti için çocuğun getirilmesi kuraldır; resmî doğum belgesi sunulduğunda yaş tespitine gerek bulunmaz. Bu ilk tescil işlemidir. Daha önce mevcut bir kaydın tarihini değiştirme talebiyle karıştırılmamalıdır.
Mevcut nüfus kaydındaki yaş hatası
Dayanak: NVİ — Doğum işlemleri ve yurtdışında doğum · NVİ — Nüfus hizmetleri sıkça sorulan sorular
Başlıca resmî kaynaklar
Mevzuat ve idari uygulama değişebileceği için işlem tarihinde yürürlükteki metin ve ilgili kurumun güncel açıklaması esas alınmalıdır.