Yolcu Olarak Trafik Kazasında Yaralandım

Özel araçta yolcu olarak yaralanma

Aracı kullanan kişinin yakınınız olması yolcu sıfatınızı ortadan kaldırmaz. Karşı aracın kusuru, bulunduğunuz aracın sürücüsünün etkisi ve işleten ilişkisi ayrı incelenir. Taşımanın niteliği ve olası hatır taşıması tartışması, her dosyada aynı indirim sonucunu doğurmaz.

Emniyet kemeri iddiası kazanın oluş kusuru ile yaralanmanın artmasına etkisi açısından ayrılır. Araçta hangi koltukta bulunduğunuz, temas ve tıbbi bulgular değerlendirilir. Kazada yolcu olmak ne otomatik tam ödeme ne de sigorta dışında kalma anlamına gelir.

Otobüs kazasında yaralandım

Bilet, sefer kaydı, koltuk numarası ve yolcu listesi taşıma ilişkisini gösterir. Taşıyıcının sorumluluğu ile aracın zorunlu trafik sigortası ve varsa zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası farklı teminatlardır. Seferin türü ve poliçelerin olay tarihinde geçerliliği belirlenir.

Koltuk ferdi kaza poliçesinin tutar ve oran düzeni, gerçek zarara dayanan sorumluluk tazminatıyla aynı hesap değildir. Aynı olayda birden fazla poliçe bulunması her ödeme kaleminin aynı yöntemle mahsup edileceği anlamına gelmez; sigortanın niteliği ve ödemenin amacı incelenir.

Servis kazasında yaralandım

Personel servisinde işverenin sağladığı taşıma ile okul servisindeki taşıma ilişkisi farklıdır. İşe gidiş geliş sırasında meydana gelen olayın iş kazası niteliği çalışma ve taşıma bağlantısına göre ayrıca incelenebilir. Trafik sigortası başvurusu bu incelemeyi kendiliğinden tamamlamaz.

Servis sözleşmesi, güzergâh, öğrenci / personel listesi ve kaza saatindeki görev kaydı dosyaya yardımcı olur. Taşıyıcı, sürücü, işleten ve ilgili sigortacı doğru hukuki sıfatlarla belirlenir. Servis içi düşme veya ani fren kaynaklı olayda temas olmasa da hareket ile yaralanma bağlantısı araştırılır.

Yolcu için hangi zararlar ayrılır?

İstirahat ve kalıcı etki, tedaviye bağlı gider, bakım ihtiyacı ve gelir kaybı ayrı hesaplanır. Manevi tazminat ve yolculuk sırasında zarar gören eşya için muhatap ve kapsam ayrıca değerlendirilir. Tek bir sağlık raporundaki oran, bütün poliçelerin ödemesini doğrudan belirlemez.

Çalışmayan çocuk veya yetişkin yolcu için gelir ve bedensel zarar değerlendirmesi farklı yöntem gerektirebilir. Vefat halinde destekten yoksun kalma ve hak sahipliği ayrı dosya başlığıdır. Her yolcu için kendi tedavi ve zarar belgeleri oluşturulur.

Taşıyıcıya bildirim ile sigorta başvurusu

Firma müşteri hizmetlerine bildirim, hukuki talebin doğru sigortacıya ulaştığını tek başına göstermez. Sefer, olay ve talep kalemleri yazılı belgelerle eşleştirilir. Poliçeler ve başvuru teslim kaydı hazırlanarak her teminatın kapsamı belirlenir.

Örnek: Otobüs yolcusu ameliyat olmuşsa yolcu listesi, kolluk tutanağı, hastane dosyası ve poliçeler birlikte incelenir. Sadece bilet parasının iade edilmesi yaralanma tazminatının da ödendiği anlamına gelmez. Tahkim veya dava yolu ilgili sorumluluk ilişkisine göre seçilir.

Yolcu otobüsü kazasında tazminat hakları

Otobüs kazası tazminatı başvurusunda önce yolcu, taşıyıcı, işleten, sürücü ve sigortacılar belirlenir. Biletin iadesi bedensel zararı kapatmaz. Her yaralanan yolcu ve vefat eden kişinin destek alan yakınları için zarar dosyası ayrı hazırlanır. Seferin şehir içi, şehirlerarası, uluslararası veya servis taşıması olması hangi teminatın uygulanacağını etkiler.

Yolcunun aracı yönetmemesi çoğunlukla kazanın oluşumuna ilişkin sürücü kusurundan ayrı değerlendirilmesini gerektirir. Bununla birlikte yolcu için otomatik yüzde sıfır kusur ilan edilmez: emniyet kemeri ve yaralanmayı artıran davranış iddiaları somut delil, nedensellik ve tıbbi incelemeyle ele alınır. Sürücünün kusuru yolcuya kendiliğinden yüklenmez.

Otobüs işletmesi, taşıyıcı ve araç işleteni

Bileti satan platform, taşımayı üstlenen firma, araç maliki ve işleten aynı kişi olmayabilir. Taşıma sözleşmesi ile aracın işletilmesinden doğan sorumluluk ayrı temellere dayanır. Tescil, kiralama, işletme, yetki belgesi ve sefer kayıtları sıfatları açıklamak için kullanılır. Birden çok araç veya sorumlu varsa sorumluluk payları ve aynı zarara ilişkin ödemeler birlikte izlenir.

Taşımacılık mali sorumluluk sigortası: eski düzenleme ayrımı

4925 sayılı Kanunun 17–25. maddeleri 6704 sayılı Kanunun 17. maddesiyle 2016’da yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle eski zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve eski ödeme sırası, 2026 kazasına kendiliğinden uygulanamaz. Kanundaki sorumluluk sigortası tanımı trafik kanunundaki zorunlu mali sorumluluk sigortasına yönelmiştir.

Eski tarihli kaza veya poliçede geçiş düzenlemeleri incelenir. Güncel dosyada trafik, koltuk ferdi kaza ve varsa ek sorumluluk poliçeleri kendi şartlarıyla ele alınır. Taşıyıcının sözleşmesel sorumluluğu, kaldırılan zorunlu sigorta hükümlerinden ayrı değerlendirilir.

Trafik, koltuk ferdi kaza ve İMM teminatı

Zorunlu trafik sigortası, sorumlu aracın üçüncü kişiye verdiği teminat içindeki zararla ilgilidir. İhtiyari mali sorumluluk sigortası (İMM), şartları sağlandığında zorunlu sigorta sınırlarının üzerinde kalan sorumluluğu kendi limiti içinde karşılar. Manevi tazminat İMM’de ek sözleşmeyle kapsama alınabilir; poliçede ayrıca aranır.

Koltuk ferdi kaza, sorumluluk sigortası değildir. Yolcu, sürücü ve yardımcılar için seyahat ve duraklama sırasında meydana gelen kapsam içi kazanın ölüm, sakatlık ve sağlık gideri sonuçları değerlendirilir. Sakatlık ödemesinde genel şart cetveli esas alınır; trafik tazminatındaki aktüeryal maluliyet hesabı aynen taşınmaz. Ölüm ve sakatlık bedelleri ile gider karşılayan teminatlar mahsup bakımından ayrı incelenir.

Sürekli iş göremezlik, geçici kayıp ve bakım

Kalıcı çalışma gücü kaybı ile tedavi dönemindeki kazanç kaybı ayrı kalemlerdir. Yaş, belgeli gelir, meslek, kaza tarihi, istirahat süresi, uygun tıbbi rapor ve kazayla bağlantı dosyalanır. SGK’nın gelir bağlama ölçütüyle özel hukuk tazminat raporu aynı kabul edilmez.

Tedavi gideri, bakıcı ihtiyacı ve diğer giderler belge ve tıbbi gereklilik açısından ayrılır. KTK m.98 kapsamındaki sağlık hizmet bedellerinin SGK tarafından karşılanması, bütün bakım ve gelir kaybının SGK’ya ait olduğunu göstermez. Geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin sigortacı yönünden kapsamı olay tarihindeki hukuki düzenleme ve uygulanabilir kararlarla ayrıca incelenir.

Ölümlü otobüs kazası: yakınların hakları

Destekten yoksun kalma, miras payından farklıdır; fiilen veya gelecekte destek göreceği ispatlanan kişinin kaybıyla ilgilidir. Eş, çocuk, anne ve baba yönünden destek ilişkisi ayrı gösterilir. Cenaze gideri, ölüm öncesi tedavi ve kazanç kaybı ile manevi tazminat aynı hesapta eritilmez.

Koltuk sigortasının ölüm teminatındaki hak sahipliği genel şart ve poliçeye göre belirlenir. Destekten yoksun kalma hesabının sonucu koltuk sigortası ölüm bedeli diye gösterilmez. Nüfus kayıtları, vefat belgesi, gelir ve destek delilleri talebe göre hazırlanır.

Sigorta şirketine başvuru, ret ve eksik ödeme

Başvuruda plaka, sefer, olay tarihi, yolcu sıfatı, poliçe ve zarar kalemleri yazılır. Teslim tarihi ve ekler saklanır. Ret gerekçesi veya ödeme hesabı istenir; gelir, kusur, rapor, destek payı, limit ve önceki ödeme bakımından hangi noktaya itiraz edildiği açıklanır.

Trafik sigortasında yazılı başvurudan sonra cevap verilmemesi bakımından 15 gün; diğer branşlarda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru için 15 iş günü ayrımı vardır. Nihai ret veya yetersiz cevap halinde ilgili başvuru koşulları ayrıca değerlendirilir. Sigortacıya başvuru tek başına her durumda zamanaşımını kesmez; süre takvimi ayrı tutulur.

Tahkim, görevli mahkeme ve arabuluculuk

Sigorta Tahkim Komisyonu sigorta uyuşmazlığını inceler; sürücü ve taşıyıcıya karşı her talebi birlikte karara bağlayan bir mahkeme değildir. Zorunlu sigortalarda üyelik istisnası, ihtiyari sigortalarda üyelik ve riziko tarihi kontrol edilir. Aynı uyuşmazlığın mahkemeye veya tüketici hakem heyetine intikali tahkim seçeneğini etkiler.

Taşıyıcıya karşı tüketici işlemi niteliğindeki taşıma sözleşmesi talebinde tüketici hukuku; sigortacıya karşı ticari nitelikte talepte asliye ticaret; yalnız sürücü veya işletene yönelik haksız fiil talebinde genel görev kuralları değerlendirilebilir. Birlikte dava ve taraf sıfatları sonucu değiştirebilir. Tüketici ve ticari davalarda ilgili istisnalarla dava şartı arabuluculuk kontrol edilir; bütün trafik kazalarında zorunlu olduğu söylenemez.

Yetki, görevin ayrı konusudur. KTK m.110 kapsamındaki seçenekler, genel haksız fiil yetkisi ve tüketicinin yerleşim yeri gibi uygulanabilir hükümler talep temelinde karşılaştırılır. Yalnız kazanın olduğu yerde dava açılabileceği varsayılmaz.

Zamanaşımı ile başvuru ve itiraz süreleri

KTK m.109’daki maddi zarar taleplerinde öğrenmeden itibaren iki yıl ve kazadan itibaren on yıl kuralı ile daha uzun ceza zamanaşımı ihtimali değerlendirilir. Taşıma sözleşmesine dayalı ölüm ve bedensel zarar isteminde TTK m.855 farklı bir süre rejimi getirir. TBK ve sigorta sözleşmesi hükümleri talep temeline göre ayrıca incelenir.

Koltuk ferdi kaza genel şartlarında ölüm veya sakatlığın kaza sonrası ortaya çıkmasına ilişkin teminat koşulları, dava zamanaşımıyla aynı değildir. Tahkim kararına itiraz, kanun yolu ve diğer usul süreleri tebliğ ve güncel düzenlemeye göre hesaplanır. Her talebe tek bir iki yıllık veya on yıllık süre uygulamak doğru değildir.

Yabancı uyruklu yolcu ve uluslararası sefer

Yabancı uyruklu olmak tek başına Türkiye’deki kazadan doğan tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Türkiye bağlantısı, taşıma sözleşmesi, olay yeri ve poliçenin coğrafi kapsamı incelenir. Pasaport, yabancı gelir belgeleri ve destek ilişkisini gösteren kayıtlar gerektiğinde tercüme ve tasdikle dosyalanır. Uluslararası seferde uygulanacak hukuk ve milletlerarası yetki ayrıca belirlenir.

Hesaplama: varsayımlar ve poliçe tarihi

Mevcut hesaplama merkezi yalnız ön değerlendirme amacıyla kullanılır. Sürekli kayıpta yaş, gelir, kusur, rapor oranı ve çalışma dönemleri; destek zararında desteğin geliri, hak sahiplerinin yaşları, destek süresi ve payları gerekir. Yaşam tablosu, artırım/iskonto ve gelir varsayımları somut olayda uygulanacak yöntemle gerekçelendirilir; tek yöntem bütün kazalara otomatik uygulanmaz.

Gerçek zarar, önceki ödemeler ve poliçeden talep edilebilen tutar ayrı gösterilir. Olay ve poliçe tarihi belirlenmeden güncel yıl limiti uygulanmaz. Doğrulanmış tarife olmadan sabit teminat rakamı verilmez. Koltuk sakatlık cetveli ayrı değerlendirilir. Sayfadaki ayrıntılı araç TRH-2010 bakiye ömür, işlemiş dönem gelirleri ve gelecekteki aktif/pasif dönemleri hesaplar; destek paylarını dönemsel değiştirerek her hak sahibi için ayrı sonuç verir. Bütün varsayımlar ve dönem tablosu dışa aktarılabilir. Sonuç aktüerya bilirkişi raporu veya kesin tahsilat değildir. İçerik inceleme tarihi: 12 Ekim 2026.