Banka, finans ve tüketici hukuku
ADAR HUKUK BİLGİ ANSİKLOPEDİSİ
Hukukun dilini
birlikte açalım.
Bir kavramdan başlayın. Anlamını, hangi durumda uygulandığını ve önünüzdeki işlem yolunu kaynaklarıyla öğrenin.
450 kaynaklı kavram rehberi13 hukuk ve işlem alanıA–Z alfabetik erişim
Kavramları keşfedin ↓
Yeni ve güncellenen kavram rehberleri
450 kavram rehberi
İcra, iflas ve alacak
Aciz belgesi nedir?
Aciz belgesi, icra veya iflas sonunda alacağın tamamen karşılanamadığını kanuni koşullarla gösteren belgedir. Borcu silmez; geçici ve kesin belge farklı hukuki sonuçlara sahiptir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Açık rıza nedir?
Açık rıza, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan kişisel veri işleme onayıdır. Her işlemde zorunlu değildir ve alındığında da sınırsız yetki vermez; aydınlatma, ölçülülük ve uygun hukuki sebep ayrıca değerlendirilir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Adli kontrol nedir?
Adli kontrol, tutuklama nedenlerinin bulunduğu durumda kişinin tutuklanması yerine kanunda sayılan yükümlülüklere tabi tutulmasıdır. Yurt dışına çıkış yasağı, imza ve konutu terk etmeme farklı adli kontrol türleridir. Tedbirin kişinin yaşamına etkisiyle korunmak istenen amaç arasında ölçülü bağ bulunmalıdır.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Adli para cezası nedir?
Adli para cezası, ceza mahkemesince kanuni gün sayısı ile bir gün karşılığı tutarın çarpılmasıyla belirlenip Hazineye ödenen ceza yaptırımıdır. Mağdura ödenen tazminat veya idari para cezası değildir. Gün sayısı, ekonomik durum, ödeme planı ve ödenmemenin sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Adres değişikliği bildirimi nedir?
Adres değişikliği bildirimi, kişinin yerleşim yerindeki değişikliği kanuni süre ve usulle yetkili sisteme bildirmesidir. Yeni belge indirmek veya yalnız muhtara haber vermekle aynı işlem değildir; taşınma, adres bileşeni değişikliği ve birlikte oturma durumları ayrıştırılmalıdır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Adres kaydı nedir?
Adres kaydı, kişinin yerleşim yeri ve varsa diğer adreslerinin yetkili sistemde kimlik bilgileriyle eşleştirilmesidir. Adres Kayıt Sistemi ile Ulusal Adres Veri Tabanı bağlantılı fakat farklı işlevler taşır; bir adreste kayıtlı olmak mülkiyet veya kira hakkı yaratmaz.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Adres Kayıt Sistemi nedir?
Adres Kayıt Sistemi, Türk vatandaşları ve Türkiye’de yaşayan yabancıların yerleşim yeri ile diğer adres bilgilerinin merkezi elektronik yapıda tutulup kişiyle eşleştirildiği sistemdir. Tapu mülkiyeti, kira hakkı veya her tebligatın kesin geçerliliğiyle aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Aile birleşimi nedir?
Aile birleşimi, eş veya çocuk gibi aile üyelerinin aynı ülkede birlikte yaşayabilmesi için uygulanan göç ve ikamet yollarının genel adıdır. Türkiye’de aile ikametiyle, yabancı bir ülkenin aile birleşimi vizesi aynı başvuru ve aynı koşullara tabi değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Aile ikamet izni nedir?
Aile ikamet izni, kanunda tanımlanan destekleyiciyle aile bağı bulunan belirli yabancı eş ve çocukların Türkiye’de kalmasına yönelik ikamet iznidir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Aile konutu şerhi nedir?
Aile konutu şerhi, eşlerin ortak yaşam merkezi olarak kullandıkları konutun bu niteliğini tapu sicilinde görünür kılan kayıttır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Aile sıra numarası nedir?
Aile sıra numarası, nüfus aile kütüğünde bir ailenin kaydını belirleyen sicil bilgisidir. Cilt numarası ve birey sıra numarasıyla birlikte kayıt yerini tanımlar; T.C. kimlik numarasıyla aynı değildir. Aynı aile sıra numarasına sahip olmak tek başına güncel akrabalık, mirasçılık veya birlikte yaşama durumunu ispatlamaz.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma nedir?
Akıl hastalığı nedeniyle boşanma, TMK 165’teki özel şartların birlikte gerçekleşmesine bağlı bir boşanma yoludur. Bir psikiyatrik tanının bulunması tek başına yeterli değildir; ortak hayatın çekilmezliği ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığına ilişkin resmî sağlık kurulu tespiti önemlidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Alım hakkı nedir?
Alım hakkı, hak sahibine sözleşmede belirlenen malı, belirlenen koşullarla tek taraflı irade açıklamasıyla satın alma ilişkisini kurma yetkisi veren haktır. Taşınmazda resmi şekil, süre ve şerh ayrıca önem taşır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Anlaşmalı boşanma nedir?
Anlaşmalı boşanma, en az bir yıllık evlilikte eşlerin serbest iradeleriyle boşanma ve gerekli sonuçlarında uzlaşmasının hâkim tarafından denetlendiği yoldur.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Apostil nedir?
Apostil, yabancı ülkede kullanılacak resmî bir belgedeki imza, sıfat ve mühür veya damganın aidiyetini doğrulayan tasdik şerhidir. Belgenin içeriğini, denklik sonucunu veya mahkeme kararının doğrudan icra edilebilirliğini onaylamaz.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Arabuluculuk nedir?
Arabuluculuk, tarafların özel hukuk uyuşmazlığını tarafsız bir arabulucu eşliğinde kendi iradeleriyle çözmelerini amaçlayan yöntemdir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Arama nedir?
Arama, suç delillerini veya yakalanabilecek kişiyi bulmak amacıyla kişinin üstü, eşyası, konutu veya diğer yerlerinde yapılan kanuni incelemedir. Adli arama ile önleme araması farklı yetkilere dayanır. Kararın varlığı kadar kapsamı, uygulama biçimi ve elde edilen bulgunun hukuka uygunluğu da önemlidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Arsa payı nedir?
Arsa payı, kat mülkiyeti veya kat irtifakındaki bağımsız bölüme bağlı olarak ana taşınmaz arsasında tahsis edilen ortak mülkiyet oranıdır. Dairenin metrekaresiyle birebir aynı olmak zorunda değildir ve ayrı bağımsız bölümden koparılamaz.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Artık değer nedir?
Artık değer, edinilmiş mallara katılma rejiminde her eşin edinilmiş mallarına eklenecek değerler ve denkleştirme sonuçları dahil edildikten sonra ilgili borçların çıkarılmasıyla kalan net tutardır. TMK231’de düzenlenir. Bir evin satış fiyatı veya eşin bütün servetiyle aynı değildir; katılma alacağı hesabının temel basamağıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Artmirasçı atama nedir?
Artmirasçı atama, mirasbırakanın önmirasçıya kazandırdığı mirası belirlenen zamanda başka kişiye geçirme yükümlülüğü yüklediği ölüme bağlı düzenlemedir. TMK521–525’te düzenlenir. Yedek mirasçılıktan farklı olarak önce bir kişinin kazanımı, sonra artmirasçıya geçiş öngörülür; kuşaklar boyunca sınırsız zincir kurma yetkisi değildir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Askerlik borçlanması nedir?
Askerlik borçlanması, kanunda belirtilen askerlik sürelerinin başvuru ve prim ödemesiyle uzun vadeli sigortalı hizmete eklenmesidir. Her askerlik günü kendiliğinden eklenmez; borçlanılabilir dönem, başlangıca etkisi, seçilen kazanç ve ödeme süresi ayrı incelenir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Atama işlemi nedir?
Atama işlemi, kamu görevlisinin belirli kadro, görev veya görev yerine yerleştirilmesine ilişkin idari karardır. İlk atama, naklen atama ve görev yeri değişikliği farklı şartlar taşır; idarenin takdir yetkisi hukuki denetime tabidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Atanmış mirasçı nedir?
Atanmış mirasçı, mirasbırakanın geçerli vasiyetname veya miras sözleşmesiyle mirasının tamamı ya da belirli oranı için mirasçı kıldığı kişidir. Belirli bir ev veya para bırakılan vasiyet alacaklısından farklı olarak terekenin bütününe ilişkin mirasçı sıfatı kazanır.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Aval nedir?
Aval, kambiyo senedindeki ödeme borcunun tamamı veya bir kısmı için senet ya da alonj üzerinde verilen özel güvencedir. Aval verenin sorumluluğu adi kefaletle aynı değildir ve yalnız imzanın yanına kefil yazılmasıyla değerlendirme tamamlanmaz.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Ayıplı hizmet nedir?
Ayıplı hizmet, sözleşmede kararlaştırılan veya makul olarak beklenen nitelikleri taşımayan; zamanı, sonucu ya da yararı bakımından sözleşmeye aykırı sunulan hizmettir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Ayıplı mal nedir?
Ayıplı mal, teslimde sözleşmeye veya objektif olarak beklenen özelliklere uymayan maldır. Ayıp fiziksel, hukuki ya da ekonomik eksiklik şeklinde ortaya çıkabilir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Ayrılık kararı nedir?
Ayrılık kararı, evlilik sona erdirilmeden eşlerin mahkemece belirlenen süre boyunca ayrı yaşamalarının hukuki olarak düzenlenmesidir. TMK 170–172 kapsamındaki bu karar boşanma değildir; eşler evli kalır. Süre bir yıldan üç yıla kadar belirlenir ve kararın kesinleşmesinden itibaren işler.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Babalık davası nedir?
Babalık davası, çocuk ile iddia edilen baba arasında soybağının mahkeme hükmüyle kurulmasını amaçlayan davadır. TMK301–304’te düzenlenir. Anne ve çocuğun dava hakları bağımsızdır; annenin süreye tabi hakkı ile çocuğun AYM iptalleri sonrası durumu aynı değildir. DNA incelemesi önemli olsa da doğru taraf, temsil ve mevcut soybağı ayrıca incelenir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Bağımsız çalışma izni nedir?
Bağımsız çalışma izni, bir işverene bağlı olmadan yabancıya Türkiye’de kendi ad ve hesabına çalışma hakkı veren, süreli düzenlenen çalışma iznidir. Şirket kurmak veya vergi kaydı açmak bu iznin kendiliğinden verildiği anlamına gelmez.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Banka hesabı haczi nedir?
Banka hesabı haczi, borçlunun bankadan olan hesap alacağına icra dosyası için hukuki sınırlama konulmasıdır. Bankanın kendi alacağını mahsup etmesi ve kamu borcu için uygulanan e-hacizden ayrılır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Bekârlık belgesi nedir?
Bekârlık belgesi, kişinin kayıtlı medeni durumunu veya evlenmesine engel bulunmadığını göstermek için kullanılan belge adıdır. Her ülkede aynı formatta düzenlenmez; evlenme ehliyet belgesi, nüfus kayıt örneği ve FormülB ile işlevleri karşılaştırılmalıdır.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Belge legalizasyonu nedir?
Belge legalizasyonu, bir ülkede düzenlenen belgenin başka ülkede kullanılmasında imza, imzalayanın sıfatı ve mühür gibi biçimsel unsurların yetkili makamlarca tasdik edilmesi sürecidir. Belgenin içeriğinin doğruluğunu veya her hukuki işlemin geçerliliğini garanti etmez.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Belirli süreli iş sözleşmesi nedir?
Belirli süreli iş sözleşmesi, objektif bir koşula dayanarak belirli bir işin tamamlanmasına, sürenin dolmasına veya olgunun gerçekleşmesine bağlanan iş sözleşmesidir. Yalnız bitiş tarihi yazılması yeterli değildir; objektif neden ve yenileme koşulları incelenir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Belirsiz süreli iş sözleşmesi nedir?
Belirsiz süreli iş sözleşmesi, sona erme tarihi önceden belirlenmeyen iş sözleşmesidir. Sürekli çalışmayı garanti etmez; ilişkinin bitirilmesinde bildirim, haklı veya geçerli sebep ve iş güvencesi kuralları somut duruma göre uygulanır.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Beraat nedir?
Beraat, ceza mahkemesinin CMK 223’te sayılan nedenlerden biriyle sanık hakkında suçtan mahkûmiyet kurmamasıdır. Suçun unsurlarının oluşmaması, fiilin sanık tarafından işlenmemesi veya işlendiğinin sabit olmaması farklı beraat gerekçeleridir. Kararın neden verildiği ve kesinleşip kesinleşmediği sonraki haklar bakımından önem taşır.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Bileşik faiz nedir?
Bileşik faiz, işlemiş faizin anaparaya eklenip yeni toplam üzerinden tekrar faiz yürütülmesidir. Tüketici işlemlerinde temerrüt dahil yasaktır; ticari işlerde de yalnız kanunun izin verdiği sınırlı koşullarla uygulanabilir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Bilgi edinme başvurusu nedir?
Bilgi edinme başvurusu, kamu kurumunun elindeki bilgi veya belgelere 4982 sayılı Kanun çerçevesinde erişme talebidir. İdareden yeni hukuk görüşü üretmesini istemek veya bir işlemi iptal ettirmekle aynı değildir. Talebin konusu, kurum, erişim biçimi, istisnalar, cevap ve itiraz süreleri birlikte belirlenir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Bono nedir?
Bono, düzenleyenin belirli bir bedeli kayıtsız şartsız ödemeyi vaat ettiği kanuni unsurları taşıyan kambiyo senedidir. Günlük dilde senet denilen her belge bono değildir ve her eksiklik aynı geçersizlik sonucunu doğurmaz.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Borca itiraz nedir?
Borca itiraz, borçlunun takipte istenen alacağın varlığına, tutarına veya istenebilirliğine karşı usulüne uygun savunma bildirmesidir. Süre ve merci takip yoluna göre değişir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Borçtan kurtulma davası nedir?
Borçtan kurtulma davası, imzaya itirazın geçici kaldırılması sonrasında İİK 69’un özel koşullarıyla açılan, borçlu olmadığının genel mahkemede belirlenmesini amaçlayan davadır. Her menfi tespit davası veya her borç itirazı bu adla yürütülmez.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Boşanma nedir?
Boşanma, geçerli bir evliliğin eşlerden biri veya ikisinin istemi üzerine mahkeme kararıyla sona ermesidir. Ayrı yaşamak, resmî kayıtta adres değiştirmek veya dini nikâhı bitirmek tek başına boşanma oluşturmaz. Kararın kesinleşmesi, eşlerin ve çocukların hukuki durumunu farklı yönlerden etkiler.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Boşanmada kusur nedir?
Boşanmada kusur, evliliğin sona ermesine yol açan somut olaylarda eşlerin evlilik yükümlülüklerine aykırı davranışlarının hukuki değerlendirmesidir. Bir eşin davayı açması veya boşanmayı istemesi tek başına kusur sayılmaz. Kusur, özellikle boşanmaya itiraz, tazminat ve yoksulluk nafakası sonuçlarını farklı biçimlerde etkiler.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Boşanmada maddi tazminat nedir?
Boşanmada maddi tazminat, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen kusursuz ya da daha az kusurlu eşin, kusurlu eşten TMK174/1 kapsamında isteyebildiği uygun parasal giderimdir. Nafaka, ziynet bedeli ve mal rejiminin tasfiyesi alacaklarıyla aynı hak değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Boşanmada manevi tazminat nedir?
Boşanmada manevi tazminat, boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan eşin, kusurlu diğer eşten TMK174/2 uyarınca uygun miktarda para istemesidir. Her boşanmanın doğurduğu üzüntü kendiliğinden tazminat hakkı yaratmaz; olay, kusur ve kişilik hakkı ihlali birlikte incelenir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Boşta geçen süre ücreti nedir?
Boşta geçen süre ücreti, geçersiz fesih sonrasında 4857 sayılı Kanun’un 21 koşullarıyla kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan dönem için en çok dört aylık ücret ve diğer hakların karşılanmasıdır. Davanın bütün süresinin ücretini ifade etmez.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Cayma hakkı nedir?
Cayma hakkı, belirli sözleşmelerde tüketicinin kanuni süre içinde gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden sözleşmeden vazgeçebilmesidir; her satışta bulunmaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Cenin mirasçılığı nedir?
Cenin mirasçılığı, miras açıldığı sırada ana rahminde bulunan çocuğun sağ doğmak koşuluyla miras hakkından yararlanmasıdır. Doğum henüz gerçekleşmediği için hak yok sayılmaz; buna karşılık sağ doğum koşulu gerçekleşmeden kesin ve koşulsuz paylaştırma yapılması da doğru değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Ceza zamanaşımı nedir?
Ceza zamanaşımı, kesinleşmiş cezanın kanunda öngörülen sürenin geçmesi nedeniyle artık infaz edilememesidir. Suçun yargılanmasını sınırlayan dava zamanaşımından farklıdır. Kesinleşme, ceza türü, kalan ceza, kesilme ve özel istisnalar birlikte incelenir; hükümlünün yalnız uzun süredir aranıyor olması yeterli hesap değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Cezanın ertelenmesi nedir?
Cezanın ertelenmesi, mahkûm olunan hapis cezasının ceza infaz kurumunda çektirilmesini TCK 51’deki koşullarla denetim süresine bağlayan kurumdur. Mahkûmiyet ortadan kalkmaz. HAGB, koşullu salıverilme veya infazın sağlık nedeniyle ertelenmesiyle aynı değildir; karar türü ve uygulanacak şartlar ayrı incelenir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
CİMER başvurusu nedir?
CİMER başvurusu, istek, şikâyet, görüş veya bilgi talebinin ilgili kamu makamına Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi üzerinden iletilmesidir. Bir mahkeme davası veya her özel başvurunun yerine geçen genel itiraz değildir. Talebin hukuki niteliği, yetkili kurum, cevap ve dava süreleri ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Cinsiyet değişikliğine izin nedir?
Cinsiyet değişikliğine izin, Türk Medeni Kanununun 40. maddesi uyarınca kişinin başvurusu üzerine mahkemenin verdiği, hukuki koşulları denetleyen karardır. İzin verilmesi ile nüfus sicilindeki cinsiyet kaydının düzeltilmesi birbirinden farklı aşamalardır. İzin aşamasında sürekli üreme yeteneğinden yoksunluk şartı artık aranmaz; bu şart Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Çalışma izni muafiyeti nedir?
Çalışma izni muafiyeti, kanunda ve uygulama düzenlemelerinde belirtilen faaliyetler için Bakanlıkça verilen, geçerlilik süresince standart çalışma izni almadan çalışma hakkı sağlayan resmi belgedir. Vizesiz giriş veya sıradan mesleki davetle aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Çalışma izni nedir?
Çalışma izni, yabancının Türkiye’de izin kapsamında çalışabilmesini sağlayan idari belgedir; ikamet kartı veya şirket ortaklığı tek başına bunun yerini tutmaz.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Çek nedir?
Çek, kanuni unsurları taşıyan ve düzenleyenin muhatap bankaya belirli bedelin ödenmesi için verdiği kayıtsız şartsız havaleyi içeren kambiyo senedidir. Günlük dilde vadeli çek denilse de özel kanun ve ibraz kuralları birlikte uygulanır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Çekişmeli boşanma nedir?
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanmanın kendisinde veya hukuki sonuçlarında uzlaşamadığı ve iddia edilen olayların yargılama ile değerlendirildiği davadır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Çıkış izin belgesi nedir?
Çıkış izin belgesi, yabancının Türkiye’den ayrılmasına ilişkin belirli idari süreçte düzenlenen ve kapsamı dayandığı işleme göre değişen belgedir. Özellikle terke davet belgesi, koruma kapsamında üçüncü ülkeye çıkış izni ve ikamet müracaatıyla geçici çıkış birbirinden ayrılır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Çifte kayıt nedir?
Çifte kayıt, aynı kişiye ilişkin nüfus bilgilerinin iki ayrı kişi kaydı gibi tutulmasıdır. İki vatandaşlık, iki pasaport veya aynı ailede aynı adı taşıyan iki kişinin bulunmasıyla aynı şey değildir; kimlik ve dayanak belgeler araştırılarak doğru sicil oluşturulur.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Çifte vatandaşlık nedir?
Çifte vatandaşlık, kişinin aynı anda iki devletin vatandaşlığına sahip olmasıdır. Türk hukukunda çok vatandaşlık kapsamında kayıt altına alınabilir; yabancı vatandaşlık kazanmak her durumda Türk vatandaşlığını otomatik sona erdirmez.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Çocuğun üstün yararı nedir?
Çocuğun üstün yararı, çocukla ilgili karar ve işlemlerde onun fiziksel, ruhsal, zihinsel ve sosyal gelişimini en iyi koruyan çözümün öncelikle değerlendirilmesidir. Soyut bir slogan veya ebeveynin isteğinin başka adı değildir. Çocuğun yaşı, ihtiyaçları, yaşam koşulları ve görüşü somut olayda araştırılır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Çocuk teslimi nedir?
Çocuk teslimi, velayete ilişkin ilam veya tedbir kararının gönüllü uygulanmaması üzerine çocuğun hak sahibine verilmesini sağlayan hukuki süreçtir. Güncel sistemde işlemler icra dairesi yerine adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğünce, çocuk dostu yöntemlerle yürütülür. Kişisel ilişki kararının uygulanmasıyla benzer fakat farklı amacı vardır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Çok dilli nüfus kayıt örneği nedir?
Çok dilli nüfus kayıt örneği, doğum, evlenme veya ölüm gibi kişisel durum olaylarını standart alanlar ve birden fazla dilde açıklamalarla gösteren resmi kayıt belgesidir. Her nüfus örneği aynı kapsamda olmadığı gibi çok dillilik de her işlemde tasdik muafiyeti sağlamaz.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Dava zamanaşımı nedir?
Dava zamanaşımı, suç hakkında soruşturma ve kamu davası yürütülmesini kanuni süreyle sınırlayan kurumdur. Süre dolduğunda koşullarla düşme kararı gündeme gelir. Suçun cezası, fiil tarihi, yaş, kesilme ve durma birlikte hesaplanır; şikâyet süresi veya kesinleşmiş cezanın infaz zamanaşımıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Değer artış payı nedir?
Değer artış payı, eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına karşılıksız ya da uygun karşılık almadan katkıda bulunması hâlinde TMK227 kapsamında doğabilen tasfiye alacağıdır. Otomatik tapu ortaklığı değildir. Katkının kaynağı, zamanı ve malın tasfiye değeri önem taşır.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Delil tespiti nedir?
Delil tespiti, ileride veya mevcut davada kullanılacak olgulara ilişkin delilin kaybolması ya da incelenmesinin önemli ölçüde güçleşmesi riskinde mahkeme eliyle korunmasıdır. HMK 400–406 kapsamındaki işlem esas uyuşmazlığı sonuçlandıran bir hüküm değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Delil yasakları nedir?
Delil yasakları, gerçeği araştırırken kullanılabilecek yöntemlere ve hükme esas alınabilecek bilgilere hukuk düzeninin koyduğu sınırlardır. Gerçek bir kayıt bile hukuka aykırı elde edilmişse kullanılamayabilir. Güvenilirlik, elde edilme hukukiliği ve delilin sonuca etkisi birbirinden ayrılması gereken değerlendirmelerdir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Deneme süreli iş sözleşmesi nedir?
Deneme süreli iş sözleşmesi, başlangıçta taraflara iş ilişkisini bildirim süresi ve ihbar tazminatı olmadan sona erdirme imkânı veren deneme kaydını içerir. Deneme dönemi ücretsiz veya sigortasız çalışma dönemi değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Denetimli serbestlik nedir?
Denetimli serbestlik, kişinin toplum içinde kanuni denetim, yardım ve yükümlülüklere tabi tutulduğu uygulamalar bütünüdür. Ceza hukukunda farklı kurumlarda yer alır.105/A kapsamında cezanın dışarıda infazı, HAGB denetimi ve adli kontrol aynı şey değildir; koşullar ve ihlal sonuçları somut kararın dayanağına göre belirlenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Denkleştirme nedir?
Denkleştirme, miras hukukunda yasal mirasçıların miras paylarına mahsuben aldıkları belirli karşılıksız kazandırmaların paylaşmada hesaba katılarak mirasçılar arasındaki dengenin kurulmasıdır. TMK669 ve devamında düzenlenir. Saklı payı koruyan tenkisle ve eşler arasındaki mal rejimi denkleştirmesiyle aynı kurum değildir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Devre tatil sözleşmesi nedir?
Devre tatil sözleşmesi, bir yıldan uzun süre içinde birden fazla dönem için gecelik konaklama olanağı sağlayan sözleşmedir. Şahsi kullanım hakkı ile tapuya dayalı devre mülk aynı değildir; sözleşmenin adı koruyucu tüketici hükümlerini dışlamaz.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Dijital miras nedir?
Dijital miras, kişinin ölümünden sonra dijital ortamdaki ekonomik haklarının, hesaplarının ve içeriklerinin hukuki durumunu birlikte ele alan kavramdır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Din hanesi değişikliği nedir?
Din hanesi değişikliği, nüfus kaydındaki din bilgisinin kişinin yazılı beyanına göre değiştirilmesi veya boş bırakılması işlemidir. İnanç değiştirmek ile devlet sicilindeki kaydı güncellemek aynı şey değildir. Kişinin din ve vicdan özgürlüğü, bir inancı açıklamama hakkını da kapsar; kayıt için dini makamdan onay alınması genel bir koşul olarak gösterilemez.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Disiplin cezası nedir?
Disiplin cezası, belirli meslek, kamu görevi veya kurum düzenindeki yükümlülüğe aykırılık nedeniyle özel kanuni usulle uygulanan yaptırımdır. Kamu görevlilerinde ceza yargılamasından farklı bir idari süreçtir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Doğrudan iflas nedir?
Doğrudan iflas, kanunda sayılan özel sebeplerle önce ayrı bir iflas takibi yürütülmeden ticaret mahkemesinden iflas kararı istenmesidir. Her ödenmemiş borç veya her zarar eden şirket için otomatik uygulanmaz.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Doğum bildirimi nedir?
Doğum bildirimi, sağ doğan çocuğun doğum olayının yetkili makama bildirilerek nüfus kaydına alınması işlemidir. Hastane raporu, kimlik kartının teslimi ve vatandaşlığın hukuki tespitiyle bağlantılı ama farklı aşamalardır.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Doğum borçlanması nedir?
Doğum borçlanması, sigortalı kadının kanuni koşullarla doğum sonrasındaki primsiz sürelerini ödeyerek uzun vadeli hizmetine eklemesidir. En fazla üç doğum için ikişer yıllık çerçeve bulunur; her doğum otomatik yedi yüz yirmi gün sağlamaz ve ödenecek oran diğer borçlanmalardan farklıdır.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Düşme kararı nedir?
Düşme kararı, ceza davasının zamanaşımı, geçerli şikâyetten vazgeçme veya kanundaki başka bir sona erme nedeni yüzünden devam ettirilememesidir. Beraatla aynı anlama gelmez. Hangi nedenin uygulandığı, hemen beraat imkânı, kanun yolu ve koruma tedbirlerinin durumu ayrıca incelenir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
e-Apostil nedir?
e-Apostil, kamu belgesine ilişkin apostil şerhinin yetkili makam tarafından elektronik olarak düzenlenip doğrulanabildiği apostil biçimidir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
E-tebligat nedir?
E-tebligat, yetkili makamın 7201 sayılı Kanun kapsamında hazırladığı bildirimi PTT Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi üzerinden muhatabına iletmesidir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Ecrimisil ihbarnamesi nedir?
Ecrimisil ihbarnamesi, kamu taşınmazının izinsiz kullanımına karşı idarece belirlenen işgal tazminatının kişiye bildirildiği belgedir. Kira sözleşmesi veya tapu hakkı oluşturmaz. Taşınmaz, kullanıcı, alan, dönem, bedel ve tebliğ ayrı kontrol edilir; düzeltme, dava ve ödeme işlemleri aynı hukuki yol değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Ecrimisil nedir?
Ecrimisil, hak sahibinin rızası dışında ve haklı sebep olmadan malı kullanan kişiden istenebilen haksız kullanım karşılığıdır. Özel hukukta kira alacağıyla aynı değildir; kamu taşınmazlarında ise ayrı idari ecrimisil rejimi uygulanır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Edinilmiş mal nedir?
Edinilmiş mal, edinilmiş mallara katılma rejimi devam ederken eşin karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değeri ve TMK219’da bu gruba alınan diğer kazanımlardır. Maaşla yapılan birikim örnektir. Her evlilik içi mal otomatik bu gruba girmez; kişisel mal, kaynak ve rejim dönemi ayrımı yapılır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Edinilmiş mallara katılma nedir?
Edinilmiş mallara katılma, eşlerin kişisel ve edinilmiş mallarının ayrıldığı ve rejim sona erince artık değerler üzerinden katılma alacağının hesaplandığı yasal mal rejimidir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Ekran görüntüsünün delil niteliği nedir?
Ekran görüntüsü, elektronik içeriğin belirli andaki görünümünü aktaran ve koşullara göre belge olarak değerlendirilebilen veridir. Gerçeklik, aidiyet, bütünlük ve hukuka uygun elde edilme ayrı incelenir; her görüntü kesin delil değildir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Eksik gün bildirimi nedir?
Eksik gün bildirimi, sigortalının bir ayda otuz günden az bildirilmesinin kanuni nedeninin hizmet belgesinde gösterilmesidir. Gerçek eksik çalışma ile kayıtta eksik gösterilen tam çalışma farklıdır; neden kodu, belge ve fiilî çalışma birlikte doğrulanmalıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
El yazılı vasiyetname nedir?
El yazılı vasiyetname, mirasbırakanın yıl, ay ve gün belirterek baştan sona kendi el yazısıyla yazdığı ve imzaladığı vasiyetnamedir. TMK538’deki bu şekil, bilgisayarda yazılan metnin yalnız imzalanmasından farklıdır. Saklanmak üzere notere veya yetkili makama bırakılabilir; bu bırakma genel geçerlilik şartı değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Elatmanın önlenmesi nedir?
Elatmanın önlenmesi, mülkiyet veya başka hakka dayanan kişinin haksız müdahalenin durdurulmasını istemesidir. Taşınmaza izinsiz girme, kullanımını engelleme veya sınır aşan yapı gibi müdahaleler olayına göre bu talebe konu olabilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Elbirliği mülkiyeti nedir?
Elbirliği mülkiyeti, kanun veya kanunda öngörülen sözleşmelerle oluşan topluluk nedeniyle bir malın tamamına birlikte sahip olunmasıdır. Ortakların belirlenmiş bağımsız eşya payları yoktur; hakları malın bütününe yayılır.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Elektronik delil nedir?
Elektronik delil, bir olayın ispatında yararlanılan dijital veri ve kayıtları ifade eder; belge olması, her zaman kesin ve hukuka uygun delil olması demek değildir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Elektronik imza nedir?
Elektronik imza, elektronik veriye eklenen veya onunla bağlantılı kimlik doğrulama verisidir; güvenli elektronik imza kanundaki özel koşulları taşıyan türüdür.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Elkoyma nedir?
Elkoyma, ceza muhakemesinde delil olabilecek veya müsadereye tabi bulunabilecek eşya ya da malvarlığı üzerinde tasarruf imkânının kanuni usulle geçici olarak sınırlandırılmasıdır. Mülkiyetin kesin olarak devlete geçmesi anlamına gelmez. Tedbirin amacı, kapsamı, hâkim denetimi ve iade koşulları ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Emeklilik nedir?
Emeklilik, sosyal sigorta hukukunda çoğunlukla yaşlılık sigortasından aylık bağlanmasını anlatır. Hak kazanma; ilk uzun vadeli sigorta tarihi, çalışma statüsü, prim, yaş ve geçiş hükümlerine bağlıdır. Herkes için geçerli tek bir gün veya yaş eşiği yoktur.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Erişimin engellenmesi nedir?
Erişimin engellenmesi, belirli internet içeriğine veya kanuni koşullarla daha geniş bir yayına ulaşılmasının yetkili karar üzerine kısıtlanmasıdır. İçeriğin silinmesiyle aynı değildir; uygulanacak hukuki yol ihlalin türüne göre değişir ve eski 5651 madde 9 anlatımları güncel kabul edilemez.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Erken ödeme tazminatı nedir?
Erken ödeme tazminatı, belirli koşullarla sabit faizli konut finansmanı borcunun vadesinden önce ödenmesi nedeniyle istenebilen özel bedeldir. Bütün kredilerde ve her ödeme planı değişikliğinde otomatik alınan genel ceza değildir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Eşit davranma borcu nedir?
Eşit davranma borcu, işverenin karşılaştırılabilir durumdaki işçilere haklı ve nesnel neden olmadan farklı davranmamasını ve yasak ayrımcılık sebeplerine dayalı işlem yapmamasını gerektirir. Her ücret farkı ayrımcılık değildir; farkın nedeni ve uygulanacak hukuki koruma ayrı incelenir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Evlat edinme nedir?
Evlat edinme, kanuni şartlar ve mahkeme kararıyla çocukla evlat edinen arasında soybağı kuran hukuki kurumdur. Küçüğün yararı temel ölçüttür; yalnız çocuksuzluk veya maddi güç yeterli değildir. Koruyucu aile hizmeti, bakım üstlenme ve evlat edinme aynı hukuki sonucu doğurmaz.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Evlenme ehliyet belgesi nedir?
Evlenme ehliyet belgesi, kişinin kimlik bilgileriyle kayıtlı medeni durumunu ve evlenmesine engel bulunup bulunmadığını gösteren resmi belgedir. Nikâh izni, aile cüzdanı veya gerçekleşmiş evliliğin FormülB örneğiyle aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Evlenme yoluyla vatandaşlık nedir?
Evlenme yoluyla vatandaşlık, bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldır evli olup evliliği devam eden yabancının, 5901 sayılı Kanunun 16. maddesindeki diğer koşullarla başvurabileceği sonradan vatandaşlık kazanma yoludur.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Evliliğin iptali nedir?
Evliliğin iptali, evlenme sırasında kanuni geçerlilik koşullarında bulunan sakatlık nedeniyle evliliğin mahkeme kararıyla sona erdirilmesidir. TMK145 ve devamındaki mutlak ve nispi butlan hükümleri farklıdır. Sonradan geçimsizlik nedeniyle boşanmadan ve evlenmenin hiç kurulmadığı yokluk iddiasından ayrılır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedir?
Evlilik birliğinin temelinden sarsılması, ortak hayatın eşlerden beklenemeyecek ölçüde bozulmasıdır. TMK 166/1–2’deki bu genel boşanma sebebi, halk arasındaki şiddetli geçimsizlik ifadesinden daha somut bir hukuki inceleme gerektirir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Eylemli ayrılık nedir?
Eylemli ayrılık, eşlerin ortak yaşamı fiilen sürdürmemesidir. Tek başına medeni hâli değiştirmez. TMK 166/4 bakımından ise önceki boşanma davasının reddinin kesinleşmesinden sonra bir yıl geçmesi ve ortak hayatın yeniden kurulamaması, eşlerden birinin isteğiyle boşanmaya dayanak olabilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Fazla çalışma ücreti nedir?
Fazla çalışma ücreti, genel rejimde haftalık kırk beş saati aşan çalışmanın normal saat ücretine yüzde elli zam uygulanarak karşılanmasıdır. Fazla sürelerle çalışma, denkleştirme ve özel süre sınırlamaları ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Fiilî hizmet süresi zammı nedir?
Fiilî hizmet süresi zammı, kanunda sayılan işyeri ve işlerde belirli koşullarla geçen çalışmaya ilave sigortalı süre eklenmesidir. Bazı koşullarda emeklilik yaşından da indirim sağlanır. Meslek unvanı tek başına yeterli değildir; fiilî çalışma, maruziyet, gün ve statü birlikte incelenir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Formül A nedir?
Formül A, doğum olayını ve ilgili kişisel durum bilgilerini çok dilli standart formatta gösteren doğum kayıt örneğidir. Hastane doğum raporu, vatandaşlık belgesi veya evlenme kayıt örneği yerine her işlemde kullanılamaz.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Formül B nedir?
Formül B, evlenme olayına ilişkin bilgileri çok dilli standart formatta gösteren evlenme kayıt örneğidir. Nikâhın kendisi, evlenme ehliyet belgesi veya boşanma kararının tanınması yerine geçmez.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Formül C nedir?
FormülC, ölüm olayına ilişkin kayıt bilgilerini çok dilli standart formatta gösteren ölüm kayıt örneğidir. Tıbbi ölüm raporu, defin izni veya mirasçıların paylarını belirleyen mirasçılık belgesiyle aynı değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Gaiplik nedir?
Gaiplik, ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya uzun zamandır haber alınamayan kişinin öldüğüne dair kuvvetli olasılık bulunması halinde, hakları bu ölüme bağlı kişilerin başvurusu üzerine mahkemece verilen hukuki karardır.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Garanti sözleşmesi nedir?
Garanti sözleşmesi, belirli bir riskin veya üçüncü kişinin ediminin gerçekleşmemesinden doğacak sonucun garanti veren tarafından üstlenildiği sözleşmedir. Ürün garanti belgesi, kefalet ve kambiyo avalinden farklı hukuki ilişkiler içerebilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Geç doğum bildirimi nedir?
Geç doğum bildirimi, doğum olayının kanuni bildirim süresi geçtikten sonra nüfus kaydına alınması için yapılan müracaattır. Gecikme çocuğun kimlik hakkını ortadan kaldırmaz; belgenin, yaşın ve aile bağının araştırılması gerekebilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Geçerli nedenle fesih nedir?
Geçerli nedenle fesih, iş güvencesi kapsamındaki belirsiz süreli iş ilişkisinin işçinin yeterliliği, davranışları veya işletme, işyeri ve iş gereklerinden kaynaklanan hukuken yeterli bir sebeple sona erdirilmesidir. Haklı nedenle derhal fesihle aynı eşik değildir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Geçici iş göremezlik ödeneği nedir?
Geçici iş göremezlik ödeneği, kanunda sayılan hastalık, analık, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle istirahatli sigortalıya SGK tarafından koşullarıyla ödenen paradır. Her sağlık raporu otomatik ödeme doğurmaz; sigorta kolu, prim, rapor ve çalışılmama durumu ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Geçici kimlik belgesi nedir?
Geçici kimlik belgesi, yeni T.C. kimlik kartı başvurusundan sonra kart teslim edilene kadar kimliği ispata yarayan resmi belgedir. Başvuru randevusu, nüfus kayıt örneği veya yabancılara verilen geçici koruma kimliğiyle aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Geçici koruma kimlik belgesi nedir?
Geçici koruma kimlik belgesi, kişinin Türkiye’de geçici koruma kapsamında kayıtlı olduğunu ve yabancı kimlik numarasını gösteren belgedir. Standart ikamet izni, çalışma izni veya Türk vatandaşlığı belgesi değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Geçici koruma nedir?
Geçici koruma, ülkesinden ayrılmaya zorlanan ve geri dönemeyen yabancıların kitlesel gelişlerinde uygulanan özel koruma rejimidir. Bireysel mülteci statüsü, standart ikamet izni veya Türk vatandaşlığı ile aynı hukuki durum değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Geçici mühlet nedir?
Geçici mühlet, konkordato talebinde gerekli belgelerin kanuni biçimde sunulması üzerine mahkemenin verdiği ilk koruma ve inceleme dönemidir. Nihai konkordato tasdiki veya borçların silinmesi değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Geçit hakkı nedir?
Geçit hakkı, bir taşınmazın başka bir taşınmaz üzerinden yola veya gerekli erişime kavuşmasını sağlayan haktır. Zorunlu geçitte, genel yola yeterli bağlantısı bulunmayan malik kanuni koşullarla ve tam bedel karşılığında komşusundan geçit isteyebilir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Genel vekâletname nedir?
Genel vekâletname, bir veya birden fazla hukuki iş grubunda geniş temsil yetkileri içeren vekâletnamedir. Genel adı, kanunun özel yetki aradığı işlemleri otomatik kapsadığı veya vekile sınırsız tasarruf serbestisi verdiği anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Genel yolla vatandaşlık kazanılması nedir?
Genel yolla vatandaşlık kazanılması, yabancının 5901 sayılı Kanunun 11. maddesindeki koşulları taşıyarak yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığına alınması yoludur. Beş yıllık ikamet şartı bu yolun tek koşulu değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Geri alım hakkı nedir?
Geri alım hakkı, satıcının sattığı malı sözleşmede belirlenen koşullarla yeniden satın alabilmesini sağlayan haktır. Taşınmazlarda resmi şekil ve tapuya şerhin etkisi önemlidir; mülkiyet kendiliğinden satıcıya dönmez.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Geri gönderme merkezi nedir?
Geri gönderme merkezi, hakkında idari gözetim kararı bulunan yabancıların sınır dışı işlemleri sırasında tutulduğu idari tesistir. Merkezde bulunmak ceza mahkûmiyeti veya sınır dışının kesinleşmesiyle aynı anlama gelmez.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Geri gönderme yasağı nedir?
Geri gönderme yasağı, kişinin işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele tehlikesi bulunan ya da belirli nedenlerle hayatı ve özgürlüğü tehdit edilen yere gönderilmesini engelleyen temel hukuki güvencedir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Görev uyuşmazlığı nedir?
Görev uyuşmazlığı, bir davanın hangi yargı kolu veya mahkeme tarafından görüleceği konusunda ortaya çıkan usul sorunudur; adli ve idari yargı arasındaki uyuşmazlıklar özel rejime tabidir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Görevden uzaklaştırma nedir?
Görevden uzaklaştırma, kamu hizmetinin gerektirdiği hâllerde memurun görevi başında kalmasının sakıncalı görülmesi üzerine uygulanan geçici ihtiyati tedbirdir.657 sayılı Kanun bakımından disiplin cezası veya meslekten çıkarma değildir. Yetki, somut gerekçe, süre, gözden geçirme ve mali haklar birlikte denetlenir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Gözaltı nedir?
Gözaltı, yakalanan kişinin soruşturmanın tamamlanabilmesi için kanuni koşullarla geçici olarak özgürlüğünden yoksun bırakılmasıdır. Yakalama ve tutuklamadan farklıdır. Zorunluluk, somut suç şüphesi, yetkili makamın kararı ve sıkı süre sınırları birlikte aranır; gözaltına alınmak suçluluk kararı değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Haciz nedir?
Haciz, para alacağının tahsili amacıyla borçlunun belirli mal, hak veya alacakları üzerinde icra organınca hukuken tasarruf sınırlaması kurulmasıdır. Haciz, malın hemen satılması veya mülkiyetinin alacaklıya geçmesi değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Hacze iştirak nedir?
Hacze iştirak, bir alacaklının kanundaki şartlarla başka alacaklının koydurduğu hacze aynı derecede katılarak satış bedelinin paylaşımına girmesidir. Aynı mala daha sonra haciz koydurmak her zaman aynı derecede iştirak sağlamaz.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Haczedilmezlik nedir?
Haczedilmezlik, kanunun belirli mal, hak veya gelirleri tamamen ya da kısmen cebrî icra dışında bırakmasıdır. Koruma malın türüne, borcun niteliğine ve özel kanuna göre değişir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Hafta tatili ücreti nedir?
Hafta tatili ücreti, 4857 sayılı Kanun’un 46 koşullarıyla yedi günlük zaman diliminde verilen kesintisiz en az yirmi dört saatlik dinlenme gününün çalışılmadan ödenen ücretidir. Bu günde çalışma yapılması ayrı ücret hesabı doğurabilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Haklı nedenle fesih nedir?
Haklı nedenle fesih, kanunun öngördüğü ağırlıktaki bir sebep nedeniyle iş sözleşmesinin bildirim süresi beklenmeden sona erdirilmesidir. İşçi ve işveren için sebepler farklıdır; her haklı fesih aynı kıdem veya ihbar sonucunu doğurmaz.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Haksız şart nedir?
Haksız şart, tüketiciyle müzakere edilmeden sözleşmeye konulan ve dürüstlük kuralına aykırı biçimde tüketici aleyhine dengesizlik yaratan hükümdür. Sözleşmenin imzalanması her standart hükmü geçerli hale getirmez.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Haksız tahrik nedir?
Haksız tahrik, haksız bir fiilin doğurduğu öfke veya şiddetli elemin etkisiyle suç işleyen kişinin cezasında kanuni indirim yapılmasıdır. Fiili hukuka uygun hâle getirmez. Söylenen her rahatsız edici söz, kıskançlık veya kişisel değer yargısı indirim sebebi değildir; haksız fiil ve etkisi somut olarak araştırılır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Haricen tahsil nedir?
Haricen tahsil, takip konusu borcun icra veznesi dışında alacaklıya veya yetkili kişiye ödenmesidir. Ödemenin yapılması, dosya hesabı, harç ve haciz kayıtlarının kendiliğinden tamamen güncellendiği anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Hayata kast nedir?
Hayata kast, eşin diğer eşin yaşamını sona erdirmeye yönelen iradi davranışıdır. TMK 162’de özel boşanma sebebi olarak yer alır. Ölümün gerçekleşmesi gerekmez; öldürme iradesi ile eylemin niteliği, ceza dosyasından ayrı olarak aile hukuku bakımından incelenir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Hizmet kusuru nedir?
Hizmet kusuru, kamu hizmetinin kuruluş veya işleyişindeki aksaklıktan doğan idari sorumluluk sebebidir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Hizmet tespit davası nedir?
Hizmet tespit davası, fiilen çalışıldığı halde SGK kayıtlarına hiç veya gereği gibi yansımayan sigortalı hizmetin yargı yoluyla belirlenmesine yöneliktir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması nedir?
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması, mahkemenin belirlediği hükmün müsadere istisnası dışında sanık hakkında hukuki sonuç doğurmasını kanuni denetime bağlayan kurumdur. Beraat veya cezanın ertelenmesi değildir. 2025 AYM iptali sonrasında 31 Temmuz 2026’da yayımlanan 7589 sayılı Kanun’la CMK 231 yeniden düzenlenmiştir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İbraname nedir?
İbraname, belirli bir borcun sona erdirilmesine yönelik ibra anlaşmasını gösteren belgedir. İşçi alacaklarında TBK 420 özel koşullar arar: yazılılık, işten ayrılmadan sonra en az bir ay, açık alacak türü ve tutarı ile banka üzerinden noksansız ödeme temel unsurlardır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcra dosyasının yenilenmesi nedir?
İcra dosyasının yenilenmesi, işlemden kaldırılmış takipte kanuni koşullarla yeniden haciz istenebilmesi için yapılan usul işlemidir. Yeni bir alacak yaratmaz, eski borcu otomatik silmez ve her durumda yeni ödeme emri çıkarılmasını gerektirmez.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcra emri nedir?
İcra emri, ilamlı takipte mahkeme kararının veya ilam niteliğinde belgenin yerine getirilmesini borçluya bildiren resmî ihtardır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcra ihalesi nedir?
İcra ihalesi, haczedilen veya kanuni takip kapsamında paraya çevrilen malın yetkili icra organınca açık artırmayla satılmasıdır. Elektronik teklif vermek, malı her koşulda sorunsuz teslim almayı garanti etmez.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcra inkâr tazminatı nedir?
İcra inkâr tazminatı, kanundaki şartlarla haksız itiraz nedeniyle takibin durmasına yol açan borçlu aleyhine hükmedilebilen özel tazminattır. Davanın kazanılması tek başına her alacak için otomatik tazminat sağlamaz.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcra mahkemesine şikâyet nedir?
İcra mahkemesine şikâyet, icra ve iflas organlarının kanuna veya olaya uygun olmayan işlemlerinin denetlenmesini sağlayan başvurudur. Alacağın esasını çözen her dava veya savcılığa suç duyurusu aynı yol değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcra takibi nedir?
İcra takibi, alacak veya mahkeme kararının devletin cebrî icra organları aracılığıyla yerine getirilmesi sürecidir. Takip yolu, tebligat, itiraz ve haciz aşamaları belgenin türüne göre değişir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İcranın geri bırakılması nedir?
İcranın geri bırakılması, kanundaki şartlarla mahkeme hükmünün cebrî icrasının geçici olarak ertelenmesidir. Karara karşı istinaf veya temyiz başvurusu yapılması, tek başına icra takibini durdurmaz.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari başvuru nedir?
İdari başvuru, kişinin idareden bir işlem yapılmasını, mevcut işlemin değiştirilmesini veya zararının giderilmesini istemesidir; başvurunun türü süre ve dava yolunu belirler.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari eylem nedir?
İdari eylem, idarenin kamu hizmeti yürütürken gerçekleştirdiği fiili faaliyet veya yerine getirmediği görev nedeniyle ortaya çıkan davranış alanıdır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İdari gözetim nedir?
İdari gözetim, göç mevzuatındaki belirli amaçlar için özgürlüğün kısıtlanmasıdır; ceza yargılamasındaki tutuklama değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İdari gözetime alternatif yükümlülükler nedir?
İdari gözetime alternatif yükümlülükler, sınır dışı süreci devam eden yabancının geri gönderme merkezinde tutulması yerine uygulanan, kanunda sayılmış daha az kısıtlayıcı idari tedbirlerdir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari işlem nedir?
İdari işlem, idarenin kamu gücüne dayanarak hukuki sonuç doğurmak üzere açıkladığı iradedir; her kurum yazısı doğrudan dava edilebilir işlem değildir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari merci tecavüzü nedir?
İdari merci tecavüzü, kanunen önce yetkili idari makama yapılması gereken zorunlu başvuru tamamlanmadan doğrudan idari dava açılması durumudur.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari para cezası nedir?
İdari para cezası, kanunda kabahat veya idari ihlal olarak düzenlenen fiil nedeniyle yetkili makamın uyguladığı parasal yaptırımdır. Ceza mahkemesinin hükmettiği adli para cezasından farklıdır; başvuru mercii her cezada aynı olmayabilir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari sözleşme nedir?
İdari sözleşme, idarenin kamu hizmetiyle bağlantılı olarak kamu hukuku rejiminde ve kendine özgü üstün yetkiler içeren koşullarla kurduğu sözleşmedir. İdarenin taraf olduğu her sözleşme idari değildir. Özel kanun, sözleşmenin konusu, hükümleri ve görevli yargı birlikte değerlendirilir; başlıktaki ad tek başına belirleyici değildir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İdari yargıda süre aşımı nedir?
İdari yargıda süre aşımı, bir dava veya kanun yolu başvurusunun kanunda öngörülen süreden sonra yapılmasıdır. Mahkeme süreyi kendiliğinden inceler; haklı olunan bir uyuşmazlıkta bile esas incelemesine geçilememesine neden olabilir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
İddianame nedir?
İddianame, savcının soruşturma sonunda yeterli şüphe bulunduğu kanaatiyle suç isnadını ve delillerini görevli mahkemeye sunduğu belgedir. Mahkemece kabulüyle kovuşturma başlar; iddianame mahkûmiyet hükmü değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İflas idaresi nedir?
İflas idaresi, adi iflas tasfiyesinde masanın mal ve haklarını yönetmek, alacakları incelemek ve tasfiye işlemlerini yürütmek üzere kanuni usulle oluşturulan organdır. İflas dairesi, mahkeme ve konkordato komiseriyle aynı değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İflas masası nedir?
İflas masası, iflas açıldığında borçlunun kanunen tasfiyeye giren haczedilebilir mal, hak ve alacaklarının oluşturduğu bütündür. Fiziksel bir büro veya her alacaklının doğrudan ortak olduğu bir mülkiyet değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İflas nedir?
İflas, kanunen iflasa tabi borçlunun malvarlığının mahkeme kararıyla toplu tasfiyeye alınarak alacaklılara kanuni sıraya göre ödeme yapılmasıdır. Tek bir haciz dosyasından ve her borçlunun ödeme güçlüğünden farklıdır.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İhalelere katılmaktan yasaklama nedir?
İhalelere katılmaktan yasaklama, kanunda belirtilen fiiller nedeniyle kişi veya şirketin belirli süreyle kamu ihalelerine girmesini engelleyen yaptırımdır. Teklifin değerlendirme dışı bırakılmasından farklıdır. Fiil, kapsam, yetkili makam, süre, ortaklara etkisi ve yargı yolu somut dayanak kanuna göre incelenir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İhalenin feshi nedir?
İhalenin feshi, icra satışındaki hukuka aykırılıkların İİK 134 uyarınca icra mahkemesinde denetlenerek ihalenin ortadan kaldırılmasının istenmesidir. Genel sözleşmeden cayma veya bedeli beğenmeme hakkı değildir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İhbar tazminatı nedir?
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinin kanuni bildirim koşullarına uyulmadan sona erdirilmesi halinde gündeme gelen tazminattır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İhtiyaç nedeniyle tahliye nedir?
İhtiyaç nedeniyle tahliye, kiraya verenin veya kanunda sayılan yakınlarının gerçek, samimi ve zorunlu konut ya da işyeri gereksinimi nedeniyle kira sözleşmesinin dava yoluyla sona erdirilmesidir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İhtiyati haciz nedir?
İhtiyati haciz, koşulları bulunan para alacağının tahsilini güvenceye almak için borçlunun mal ve haklarına geçici olarak el konulmasıdır. Karar, infaz ve tamamlayıcı takip işlemleri ayrı aşamalardır.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İkale sözleşmesi nedir?
İkale sözleşmesi, işçi ve işverenin karşılıklı anlaşarak iş sözleşmesini sona erdirmesidir. İşveren feshi veya istifadan farklıdır; gerçek irade, anlaşmanın kimden geldiği ve işçinin makul yararı geçerlilik değerlendirmesinde belirleyicidir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İkamet ihlali nedir?
İkamet ihlali, yabancının Türkiye’de oturma hakkının sona ermesine veya koşulların kaybına rağmen başka geçerli kalış dayanağı olmadan kalmaya devam etmesidir. Vize günlerinin aşılmasıyla aynı üst başlıkta değerlendirilse de farklı belge ve tarihlere dayanır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İkamet izni iptali nedir?
İkamet izni iptali, daha önce verilmiş oturma izninin kanuni nedenlerle geçerliliğinin idari kararla sona erdirilmesidir. Kart üzerindeki son tarih tek başına iznin hâlen geçerli olduğunu göstermez.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İkamet izni nedir?
İkamet izni, yabancının Türkiye’de belirli amaç ve süreyle kalmasına ilişkin izindir; vatandaşlık ve çalışma izninden farklıdır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İkamet izni reddi nedir?
İkamet izni reddi, başvurunun kanuni koşulları taşımadığı veya başka yasal engel bulunduğu gerekçesiyle yetkili makamın izin vermeme kararıdır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İkamet izni uzatma nedir?
İkamet izni uzatma, mevcut izin süresi bitmeden yapılan ve kalışın aynı hukuki dayanakla devam edip edemeyeceğinin yeniden incelendiği başvurudur.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İkincil koruma nedir?
İkincil koruma, mülteci veya şartlı mülteci olarak nitelendirilemeyen; geri gönderildiğinde ölüm cezası, işkence veya belirli silahlı çatışma koşullarındaki ciddi tehditle karşılaşacak yabancıya bireysel değerlendirme sonunda verilen statüdür.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
İkmalen tarh nedir?
İkmalen tarh, daha önce tarh edilmiş vergiye ilişkin olarak maddi delil veya kanuni ölçülerle belirlenen ek matrah üzerinden tamamlayıcı vergi hesaplanmasıdır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İlamlı icra nedir?
İlamlı icra, mahkeme hükmü veya kanunun ilam niteliğinde kabul ettiği belgeye dayanarak borcun devlet eliyle yerine getirilmesini sağlayan takip yoludur.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İlamsız icra nedir?
İlamsız icra, kural olarak bir mahkeme kararına ihtiyaç duyulmadan para veya teminat alacağının icra dairesinden talep edilmesidir; genel haciz yolu ile özel takipler ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
İmza tasdiki nedir?
İmza tasdiki, belgenin altındaki imzanın belirli kişiye ait olduğunun noterlik şerhiyle belgelendirilmesidir; belgedeki bütün maddi beyanların doğruluğunu onaylamaz.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İmzaya itiraz nedir?
İmzaya itiraz, takip dayanağı senet üzerindeki imzanın borçluya ait olmadığının açıkça ileri sürülmesidir. Borca itirazdan farklı ve takip türüne bağlı bir savunmadır.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
İnfaz hâkimliği nedir?
İnfaz hâkimliği, ceza ve güvenlik tedbirlerinin uygulanmasıyla kurum içi belirli karar ve faaliyetlerin kanuna uygunluğunu denetleyen yargı merciidir. Ceza davasındaki mahkûmiyeti yeniden yargılayan mahkeme değildir. Görev, şikâyet süresi, talebin türü ve karara karşı itiraz yolu ayrı ayrı belirlenir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İnsan ticareti mağduru ikamet izni nedir?
İnsan ticareti mağduru ikamet izni, mağdur olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunan yabancıya iyileşme ve düşünme olanağı sağlayan özel izindir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İnsani ikamet izni nedir?
İnsani ikamet izni, kanunda belirtilen istisnai insani durumlarda diğer izin türlerinin genel koşulları aranmaksızın verilebilen özel bir kalış iznidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İntifa hakkı nedir?
İntifa hakkı, başkasına ait malı kullanma ve ondan yararlanma yetkisi veren sınırlı ayni haktır. Taşınmazın mülkiyeti malikte kalırken kullanım ve gelir elde etme yetkileri kural olarak intifa sahibine geçer.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İpotek nedir?
İpotek, mevcut veya ileride doğabilecek bir alacağı taşınmazın değeriyle güvence altına alan sınırlı ayni haktır; mülkiyeti kendiliğinden alacaklıya geçirmez.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İptal davası nedir?
İptal davası, menfaati ihlal edilen kişinin kesin ve yürütülmesi gereken idari işlemin hukuka aykırılık nedeniyle ortadan kaldırılmasını istediği idari dava türüdür.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
İrtifak hakkı nedir?
İrtifak hakkı, bir eşya üzerinde mülkiyetin bazı yetkilerini belirli kişi veya başka taşınmaz lehine sınırlayan ayni haktır. Geçit, intifa, oturma ve üst hakkı farklı ihtiyaçları karşılayan irtifak türleridir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
İsim değiştirme nedir?
İsim değiştirme, kişinin nüfus sicilindeki adının haklı sebeple mahkeme kararıyla değiştirilmesidir; salt kayıt hatasının düzeltilmesinden farklı olabilir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İstihkak davası nedir?
İcra hukukunda istihkak davası, haczedilen mal üzerinde üçüncü kişinin mülkiyet veya haczi etkileyen başka bir hak iddiasının çözüldüğü davadır. Borçlunun borca itirazından ve miras sebebiyle istihkaktan farklıdır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İstirdat davası nedir?
İstirdat davası, İİK 72 koşullarında icra tehdidi altında borçlu olunmayan paranın ödenmesinden sonra geri alınmasının istendiği davadır. Her hatalı havale bu özel dava kapsamında değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
İstisnai vatandaşlık nedir?
İstisnai vatandaşlık,5901 sayılı Kanunun12. maddesinde sayılan özel grupların, genel vatandaşlık yolunun bütün koşullarına bağlı olmadan yetkili makam kararıyla Türk vatandaşlığını kazanabilmesini sağlayan yoldur. Yalnız yatırım programından ibaret değildir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İş kazası nedir?
İş kazası, sigortalının kanunda sayılan çalışma bağlantılı durumlarda meydana gelen ve bedenen veya ruhen zarara yol açan olaydır. SGK bakımından kazanın tanınması ile işverenin tazminat sorumluluğu farklı koşullarla değerlendirilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İşçi özlük dosyası nedir?
İşçi özlük dosyası, işverenin her çalışan için kimlik bilgileriyle kanunen düzenlenmesi gereken belge ve kayıtları tuttuğu dosyadır. Personel hakkında sınırsız bilgi toplama izni değildir; belge gerekliliği, doğruluk, gizlilik ve kişisel veri kuralları birlikte uygulanır.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İşe başlatmama tazminatı nedir?
İşe başlatmama tazminatı, feshin geçersizliği sonrasında işçinin süresinde ve samimi işe dönüş başvurusuna rağmen işverenin işe başlatmaması hâlinde doğan, 4857 sayılı Kanun 21’de düzenlenen ödemedir. Boşta geçen süre ücretinden ve kıdem tazminatından ayrıdır.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İşe iade davası nedir?
İşe iade davası, iş güvencesi kapsamındaki işçinin feshin geçersizliğini ileri sürerek işe dönüş ve buna bağlı sonuçları talep ettiği yargısal yoldur.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
İşsizlik ödeneği nedir?
İşsizlik ödeneği, kanuni koşullarla kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalıya İŞKUR tarafından sınırlı süreyle yapılan ödemedir. Kıdem tazminatı değildir; sona erme sebebi, son dönem hizmet ilişkisi, prim ve başvuru süresi ayrı koşullardır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
İştirak nafakası nedir?
İştirak nafakası, velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali gücü oranında katılmasıdır.Rehberi okuyun →İdare hukuku
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı nedir?
İşyeri açma ve çalışma ruhsatı, belirli adreste belirli faaliyetin ilgili kamu düzeni, sağlık, güvenlik ve mevzuat koşullarıyla yürütülmesine yetkili idarenin verdiği izindir. Vergi kaydı, oda kaydı veya kira sözleşmesi yerine geçmez. Faaliyet türü, adres, yetkili kurum ve özel izinler birlikte değerlendirilir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İtirazın iptali davası nedir?
İtirazın iptali davası, genel haciz yolundaki takibe süresinde yapılan itiraz üzerine alacaklının alacağını ispat ederek itirazı gidermeyi istediği davadır. İtirazın kaldırılmasından farklıdır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
İtirazın kaldırılması nedir?
İtirazın kaldırılması, genel haciz takibini durduran itirazın, kanunda sayılan belgeler üzerinden icra mahkemesince bertaraf edilmesini sağlayan sınırlı inceleme yoludur.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kadastro nedir?
Kadastro, taşınmazların sınırlarını ve hukuki durumlarını belirleyerek tapu sicilinin kurulmasını ve güncel tutulmasını sağlayan teknik ve hukuki çalışmadır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kadastro tespiti nedir?
Kadastro tespiti, kadastro çalışmasında bir taşınmazın sınırları, niteliği ve hak sahipliği hakkında düzenlenen tutanakla ortaya konulan ilk hukuki belirlemedir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Kambiyo senetlerine özgü takip nedir?
Kambiyo senetlerine özgü takip, çek, bono veya poliçeye bağlı alacağın özel usulle tahsil edilmesidir. Senedin türü, vadesi ve alacaklının takip yetkisi belirleyicidir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi nedir?
Kamu davasının açılmasının ertelenmesi, yeterli şüphe bulunmasına rağmen CMK 171 koşullarıyla savcının iddianame düzenlenmesini belirli süre bekletmesidir. Mahkûmiyet, beraat ve cezayı ertelemeden farklıdır.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Kamu Denetçiliği Kurumu nedir?
Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işlem, eylem, tutum ve davranışlarını şikâyet üzerine hukuk, hakkaniyet ve insan hakları yönünden inceleyip öneride bulunan ombudsmanlık kurumudur. Mahkeme değildir; iptal hükmü veya doğrudan ceza vermez. Başvuru koşulları, görev sınırı ve dava süresine etkisi dikkatle izlenir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Kamu ihalesi nedir?
Kamu ihalesi, kamu idarelerinin ihtiyaç duyduğu mal, hizmet veya yapım işini kanuni rekabet ve değerlendirme usulleriyle temin ettiği süreçtir.4734 sayılı Kanun kapsamındaki alım, sözleşmenin uygulanması ve kamu malının satışı aynı rejim değildir. İhale belgesi, yeterlik, teklif ve kısa başvuru süreleri birlikte incelenir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Kamu külfetleri karşısında eşitlik nedir?
Kamu külfetleri karşısında eşitlik, toplumun yararlandığı kamu faaliyetinin özel ve olağan dışı zararının yalnız belirli kişiler üzerinde bırakılmamasını ifade eder. Fedakârlığın denkleştirilmesi olarak da anılır. Hukuka uygun çalışma nedeniyle tazminat imkânı doğabilir; her rahatsızlık veya değer değişimi otomatik ödeme hakkı yaratmaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kamulaştırma nedir?
Kamulaştırma, kamu yararının gerektirdiği durumlarda özel mülkiyetteki taşınmazın tamamının, bir kısmının veya gerekli irtifak hakkının kanuni usulle ve gerçek karşılığı ödenerek kamu idaresince edinilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kamulaştırmasız el atma nedir?
Kamulaştırmasız el atma, idarenin kanuni kamulaştırma sürecini usulüne uygun tamamlamadan özel taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkına müdahale etmesidir. Fiili kullanım ile imar planından kaynaklanan hukuki kısıtlama aynı yargı ve başvuru koşullarına tabi olmayabilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kat irtifakı nedir?
Kat irtifakı, yapılacak veya yapılmakta olan yapının ileride bağımsız mülkiyete konu olacak bölümleri için arsa payına bağlı kurulan irtifak hakkıdır. Kat mülkiyetine geçişten önceki hukuki aşamayı gösterir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kat mülkiyeti nedir?
Kat mülkiyeti, tamamlanmış yapının ayrı ve başlı başına kullanılmaya elverişli bağımsız bölümleri üzerinde kurulan, arsa payı ve ortak yerlerle bağlantılı özel mülkiyettir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Katılma alacağı nedir?
Katılma alacağı, edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinde diğer eşin artık değeri üzerinde kanunun tanıdığı parasal katılım hakkıdır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Katkı payı alacağı nedir?
Katkı payı alacağı, özellikle eski yasal mal ayrılığı döneminde bir eşin diğer eş adına edinilen mala yaptığı para veya para ile ölçülebilen katkı nedeniyle isteyebildiği alacaktır. Günlük dildeki her katkı aynı kurum değildir. Katılma alacağı ve TMK227 değer artış payından tarih ve hesap bakımından ayrılır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kaynak hakkı nedir?
Kaynak hakkı, başkasının arazisindeki özel su kaynağından su alma ve suyu akıtma yetkisi sağlayan irtifak hakkıdır. Kaynağın kendisinin mülkiyetinden ve kamuya ait yeraltı sularını kullanma izninden farklıdır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Kayyımlık nedir?
Kayyımlık, belirli işleri görmek veya malvarlığını yönetmek için mahkemece temsil ya da yönetim yetkisi verilmesidir. TMK403 ve426 ve devamında düzenlenir. Vekâlet, genel vesayet ve ceza soruşturmasında şirkete atanan kayyım aynı kurum değildir. Yetkinin kapsamı atama kararından anlaşılır; sınırsız işlem serbestisi doğmaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kazandırıcı zamanaşımı nedir?
Kazandırıcı zamanaşımı, kanunun belirlediği nitelikteki zilyetliğin gerekli süre ve diğer koşullarla devam etmesi sonucu mülkiyet veya belirli ayni hakların kazanılmasıdır. Sadece uzun süre kullanmak ya da vergi ödemek her taşınmazı kazandırmaz.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Kefalet sözleşmesi nedir?
Kefalet sözleşmesi, kefilin asıl borçlunun borcunu yerine getirmemesinin sonuçlarından alacaklıya karşı kişisel sorumluluk üstlendiği sözleşmedir. Kefilin imzası, tek başına kanunun aradığı bütün geçerlilik şartlarını karşılamaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kentsel dönüşüm nedir?
Kentsel dönüşüm, yapı ve yerleşimlerin afet riski, fiziki eskime veya planlama ihtiyacı nedeniyle iyileştirilmesi, yenilenmesi ya da yeniden düzenlenmesidir. Hangi kanuna dayandığı, maliklerin karar ve başvuru haklarını doğrudan etkiler.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
KEP nedir?
KEP, gönderim, teslim ve ilgili işlem kayıtları hakkında delil üreten Kayıtlı Elektronik Posta hizmetidir; UETS elektronik tebligatından farklıdır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Kesin mühlet nedir?
Kesin mühlet, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün görülmesi üzerine mahkemenin verdiği, borçlunun proje ve ödeme düzeninin komiser denetiminde ilerlediği dönemdir. İsmindeki kesin sözcüğü nihai tasdik veya borcun silinmesi anlamına gelmez.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Kıdem tazminatı nedir?
Kıdem tazminatı, kanunda aranan çalışma süresi ve sona erme koşulları gerçekleştiğinde işçiye veya ölümü halinde hak sahiplerine ödenen işçilik alacağıdır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Kısa dönem ikamet izni nedir?
Kısa dönem ikamet izni, 6458 sayılı Kanunda sayılan belirli kalış amaçları için verilen, süresi ve şartları başvuru nedenine göre değerlendirilen oturma iznidir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Kısmi süreli çalışma nedir?
Kısmi süreli çalışma, işçinin normal haftalık çalışma süresinin emsal tam süreli işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlendiği çalışma biçimidir. Daha az saat çalışmak, işçilik haklarının veya sigorta yükümlülüğünün ortadan kalkması anlamına gelmez.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Kıymet takdiri nedir?
İcra hukukunda kıymet takdiri, satışa konu malın değerinin icra dosyasında bilirkişi yardımıyla belirlenmesidir. Vergi değeri, malikinin istediği bedel veya ihale sonunda oluşacak fiyatla aynı değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Kimlik kartı nedir?
Kimlik kartı, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının kimliğini ve aile kütüğündeki kaydını gösteren, kişiye özgü verilerle kimlik doğrulamasına yarayan resmi belgedir. Yabancı ikamet kartı, Mavi Kart veya pasaportla aynı hukuki belge değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kira sözleşmesi nedir?
Kira sözleşmesi, kiraya verenin bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte yararlanılmasını kiracıya bırakmayı, kiracının da karşılığında bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Mülkiyet kiracıya geçmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kira tespiti nedir?
Kira tespiti, konut veya çatılı işyeri kirasında yeni dönemin kira bedelinin TBK m.344–345 ölçütleriyle mahkemece belirlenmesidir. Kira artışı, beş yılı aşan ilişkide rayiç değerlendirmesi ve uyarlama birbirinden ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Kira uyarlaması nedir?
Kira uyarlaması, sözleşmeden sonra ortaya çıkan olağanüstü ve öngörülemeyen değişikliklerin edimler arasındaki dengeyi aşırı bozması halinde kira ilişkisinin yeni koşullara uyarlanmasının istenmesidir. Olağan kira artışı ve kira tespitiyle aynı yol değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Kişisel ilişki nedir?
Kişisel ilişki, çocuğun birlikte yaşamadığı ebeveyniyle uygun sürelerde görüşmesi ve bağını sürdürmesini sağlayan hukuki düzendir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Kişisel mal nedir?
Kişisel mal, edinilmiş mallara katılma rejiminde kanun veya geçerli mal rejimi sözleşmesi gereğince edinilmiş mal grubundan ayrı tutulan değerdir. TMK220–221’de düzenlenir. Evlilik öncesi varlıklar, miras, belirli karşılıksız kazandırmalar ve manevi tazminat örnektir. Bir malın tek eş adına olması onu otomatik kişisel mal yapmaz.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Kişisel veri ihlali nedir?
Kişisel veri ihlali, kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi, erişilmesi, açıklanması veya korunamaması gibi durumları kapsayan ihlal hâlidir. Kurula yetmiş iki saatlik bildirim kuralı özellikle kanuni olmayan yollarla başkalarınca elde edilmenin öğrenilmesi bakımından değerlendirilir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Kişisel veri nedir?
Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Yalnız kimlik numarası veya gizli bilgi değildir; fotoğraf, konum, işlem geçmişi ve dolaylı eşleştirmeye elveren veriler de koşullarına göre kapsamda olabilir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Konkordato komiseri nedir?
Konkordato komiseri, mahkemenin konkordato sürecinde borçlunun faaliyetlerini ve projesini denetlemek, alacaklı işlemlerini yürütmek ve rapor sunmak üzere görevlendirdiği kişidir. Borçlunun avukatı veya iflas idaresi değildir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Konkordato nedir?
Konkordato, borçlarını vadesinde ödeyemeyen veya ödeyememe tehlikesi bulunan borçlunun, alacaklı çoğunluğu ve mahkeme denetimi altında ödeme planı oluşturduğu kanuni süreçtir. Borçların kendiliğinden silinmesi veya iflas erteleme değildir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Konsolosluk tasdiki nedir?
Konsolosluk tasdiki, belgenin uluslararası kullanımında resmî imza ve mührün yetkili makamlar zinciriyle doğrulanmasına ilişkin işlemdir; belge içeriğini onaylayan genel bir geçerlilik kararı değildir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Konu unsuru nedir?
Konu unsuru, idari işlemin doğurduğu hukuki sonuçtur. Atama, izin verme, ceza uygulama veya ruhsatı kaldırma işlemlerinin yarattığı sonuç bu alanda incelenir. Sonucun kanunun izin verdiği tür, kapsam ve sınır içinde olması gerekir; geçerli bir sebep, her türlü sonuca karar verme yetkisi sağlamaz.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Konut finansmanı nedir?
Konut finansmanı, tüketiciye konut edinimi veya kanunda sayılan bağlantılı amaçlarla kredi ya da finansal kiralama biçiminde sağlanan finansman ilişkisidir. Ön ödemeli konutun satıcısı ile finansman kuruluşunun yükümlülükleri birbirine karıştırılmamalıdır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Koruyucu tedbir kararı nedir?
Koruyucu tedbir kararı, 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişinin güvenliğini, barınmasını ve destek ihtiyaçlarını sağlamaya yönelen karardır. Şiddet uygulayana getirilen yasak ve yükümlülüklerden oluşan önleyici tedbirle aynı kavram değildir. Tedbirler boşanma veya ceza mahkûmiyeti beklenmeden değerlendirilebilir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Koşullu salıverilme nedir?
Koşullu salıverilme, cezasının kanunda belirtilen bölümünü iyi hâlli geçiren hükümlünün kalan bölümünü denetim altında kurum dışında sürdürmesidir. Ceza tamamen ortadan kalkmaz. Suç türü, suç tarihi, tekerrür, iyi hâl ve bütün ilamlar birlikte değerlendirilir; herkes için aynı infaz oranı uygulanmaz.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Kovuşturma nedir?
Kovuşturma, iddianamenin kabulüyle başlayıp hükmün kesinleşmesine kadar süren ceza muhakemesi evresidir. Bu aşamada suçlama bağımsız mahkeme önünde tartışılır; sanık ve müdafii delillere karşı savunma yapar. Duruşma açılması veya tutukluluk, suçluluğun kesinleştiği anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı nedir?
Kovuşturmaya yer olmadığı kararı, savcının soruşturma sonunda dava açmaya yeterli şüphe bulunmadığı veya kovuşturma olanağının olmadığı gibi kanuni sebeplerle ceza davası açmamasıdır. Günlük dilde takipsizlik denir; beraat hükmünden farklıdır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Kötüniyet tazminatı nedir?
İcra hukukunda kötüniyet tazminatı, kanunda belirtilen haksız ve kötü niyetli takip veya başvuru nedeniyle karşı tarafa hükmedilebilen özel tazminattır. İş hukukundaki kötüniyet tazminatıyla aynı kurum değildir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Kredi kartı aidatı nedir?
Kredi kartı aidatı, kart çıkaran kuruluşun belirli kart türü için sözleşme ve güncel ücret kuralları kapsamında talep ettiği yıllık üyelik ücretidir. Her aidat kendiliğinden geçerli olmadığı gibi bütün ücretli kartların aidatı da otomatik hukuka aykırı değildir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Kredi yapılandırması nedir?
Kredi yapılandırması, mevcut borcun vade, taksit, faiz veya ödeme koşullarının yeni anlaşma ya da özel düzenleme çerçevesinde değiştirilmesidir. Borcun affı, otomatik erteleme ve bütün başvuranlara tanınmış süresiz hak değildir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Kusursuz sorumluluk nedir?
Kusursuz sorumluluk, idarenin hizmet kusuru saptanmasa da kanun ve yargısal ilkeler uyarınca belirli zararları karşılamakla yükümlü tutulmasıdır. Bu sayfa idare hukukundaki sorumluluğu açıklar. Her kamu faaliyeti zararı otomatik tazmin edilmez; zarar, hukuki dayanak ve olayla bağlantı ayrıca kanıtlanır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Maaş haczi nedir?
Maaş haczi, borçlunun işverenden veya ilgili kurumdan doğan ücret alacağının kanunen haczedilebilir kısmının icra dosyasına aktarılmasıdır. İşçi ücreti, memur maaşı, emekli aylığı ve nafaka aynı kurala tabi değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Mahkûmiyet nedir?
Mahkûmiyet, ceza mahkemesinin yüklenen suçun sanık tarafından işlendiğini sabit görerek ceza yaptırımı belirlemesidir. İlk derece mahkûmiyetiyle hükmün kesinleşmesi ve infazı farklı aşamalardır. Suçun unsurları, hukuka uygun deliller, gerekçe, kanun yolu ve ek sonuçlar birlikte incelenmelidir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Maksat unsuru nedir?
Maksat unsuru, idari yetkinin hangi kamusal amacı gerçekleştirmek için kullanıldığını ifade eder. İdari işlem genel olarak kamu yararına ve kanunun yetkiye bağladığı özel amaca yönelmelidir. Kişisel husumet, kayırma veya yetkiyi başka amaçla kullanma iddiası somut olgularla denetlenir; yalnız sonuçtan hoşnutsuzluk yeterli değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Mal ayrılığı nedir?
Mal ayrılığı, eşlerin kendi malvarlıkları üzerinde yönetim, yararlanma ve tasarruf haklarını koruduğu seçimlik mal rejimidir. Evlilik, her kazancın ortaklaşması sonucunu doğurmaz. Ancak diğer eşin katkı, ortak mülkiyet veya başka hukuki temelden alacağı bulunması ayrıca incelenir; mal ayrılığı bütün taleplerden peşinen vazgeçmek değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Mal ortaklığı nedir?
Mal ortaklığı, eşlerin kişisel malları yanında ortaklık mallarından oluşan bir bütün yarattıkları seçimlik mal rejimidir. Ortaklık mallarında elbirliği mülkiyeti esastır; rejimin kapsamı kanun ve sözleşmeyle belirlenir. Edinilmiş mallara katılmadaki çoğunlukla parasal alacak tasfiyesiyle aynı hukuki yapı değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Mal rejimi nedir?
Mal rejimi, eşlerin evlilik süresince malvarlıklarının yönetimini ve rejim sona erdiğinde yapılacak tasfiyeyi düzenleyen hukuki sistemdir. Güncel yasal rejim edinilmiş mallara katılmadır; eşler kanundaki başka rejimi sözleşmeyle seçebilir. Evlilik bütün malların tapusunu kendiliğinden ortak hâle getirmez.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Malullük aylığı nedir?
Malullük aylığı, kanuni düzeyde çalışma gücü veya meslekte kazanma gücü kaybı Kurum Sağlık Kurulunca kabul edilen ve prim ile sigortalılık koşullarını sağlayan kişiye bağlanan uzun vadeli sigorta aylığıdır. Engelli raporu veya ağır hastalık adı tek başına yeterli değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Mavi Kart nedir?
Mavi Kart, doğumla Türk vatandaşı olup çıkma izniyle vatandaşlığı kaybedenler ve kanuni kapsamdaki altsoyları için tanınan özel hakları gösteren belgedir. Türk vatandaşlığı, ikamet kartı veya her yabancıya verilen bir izin değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Mavi Kartlılar Kütüğü nedir?
Mavi Kartlılar Kütüğü, doğumla Türk vatandaşı olup izinle vatandaşlıktan çıkan kişiler ile kanunun kapsadığı altsoylarının elektronik nüfus kayıtlarının tutulduğu özel kütüktür. Fiziksel Mavi Karttan ve eski kapalı Türk vatandaşlığı kaydından farklıdır. Kütüğe kayıt Türk vatandaşlığını geri kazandırmaz; kişiye tanınan haklar 5901 sayılı Kanunun 28. maddesindeki kapsam ve istisnalara tabidir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Memnu hakların iadesi nedir?
Memnu hakların iadesi, kanundaki adıyla yasaklanmış hakların geri verilmesi, belirli mahkûmiyetlere başka kanunların bağladığı hak yoksunluklarının koşullarla giderilmesidir. Beraat, af veya sicilin hemen silinmesi değildir.5352 sayılı Kanun 13/A kapsamında infaz, bekleme süresi, yeni suç ve iyi hâl birlikte değerlendirilir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Memurluktan çıkarma nedir?
Memurluktan çıkarma,657 sayılı Kanun kapsamındaki memurun bir daha devlet memurluğuna atanmamak üzere görev ilişkisinin disiplin cezasıyla sona erdirilmesidir. Görevden uzaklaştırma veya çekilmiş sayılma değildir. İsnat, delil, savunma, yetkili kurul, zamanaşımı ve ölçülülük ayrı ayrı denetlenir; özel personel statüleri farklı olabilir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Menfi tespit davası nedir?
Menfi tespit davası, kişinin iddia edilen bir borcun bulunmadığını mahkeme kararıyla belirletmek için açtığı davadır. Dava açılması ile takibin durması aynı şey değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
MERNİS nedir?
MERNİS, Merkezi Nüfus İdaresi Sisteminin kısaltmasıdır. Nüfus kayıtlarının merkezi elektronik yapıda tutulmasını ve kimlik numarasıyla kişisel durum olaylarının izlenmesini sağlar. e-Devlet ekranı, tapu kaydı veya her kurumun kendi veri tabanıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Mesafeli sözleşme nedir?
Mesafeli sözleşme, tüketici ile profesyonel satıcı veya sağlayıcının karşı karşıya gelmeden, uzaktan pazarlama sistemi içinde iletişim araçlarıyla kurduğu sözleşmedir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Meskeniyet iddiası nedir?
Meskeniyet iddiası, borçlunun hâline uygun evinin İİK 82 kapsamında haczedilemeyeceği gerekçesiyle haczin kaldırılmasını istemesidir. Tek konuta sahip olmak otomatik ve sınırsız dokunulmazlık yaratmaz.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Meslek hastalığı nedir?
Meslek hastalığı, sigortalının yaptığı işin niteliği veya yürütüm şartları nedeniyle tekrarlanan sebeple ya da işin koşullarından kaynaklanan geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik hâlidir. Tıbbi tanı ile SGK’nın hukuki kabul süreci birbirinden ayrılır.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Meşru savunma nedir?
Meşru savunma, kişinin kendisine veya başkasına yönelen haksız ve mevcut saldırıyı, o anda gerekli ve saldırıyla orantılı biçimde defetmesidir. Koşulları varsa fiil hukuka uygun kabul edilir. Öç alma, geçmiş saldırıyı cezalandırma veya varsayımsal tehlikeye sınırsız güç kullanma meşru savunma sayılmaz.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Meşruhatlı vize nedir?
Meşruhatlı vize, belirli bir seyahat amacı veya giriş kısıtlaması nedeniyle ilgili makamların özel değerlendirmesiyle düzenlenen açıklamalı vizeyi ifade eder. Başvuru yolu, mevcut giriş yasağını kendiliğinden kaldıran bir garanti değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras ehliyeti nedir?
Miras ehliyeti, kişinin belirli bir miras açıldığında mirasçı veya vasiyet alacaklısı olabilmesi için gerekli hukuki koşulları taşımasıdır. Yaş küçüklüğü veya işlem yapamama tek başına miras almayı engellemez; sağ olma, hukuki bağ, sağ doğum ve mirastan yoksunluk gibi koşullar ayrı incelenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras nedir?
Miras, bir kişinin ölümüyle mirasçılarına geçen ve devredilebilir haklarla borçlardan oluşan hukuki bütündür. Yalnız taşınmaz veya para anlamına gelmez; borçların, ortaklık yapısının ve kişiye bağlı hakların ayrıştırılması mirasın gerçek kapsamını belirler.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras ortaklığı nedir?
Miras ortaklığı, birden fazla mirasçının bulunduğu durumda ölümden paylaşmaya kadar terekeye ait hak ve borçlar üzerinde oluşan kanuni birliktir. TMK 640 uyarınca mirasçılar terekeye elbirliğiyle sahip olur; miras payı her malda tek başına serbest tasarruf yetkisi vermez.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras payının devri nedir?
Miras payının devri, mirasın açılmasından sonra bir mirasçının terekenin tamamı veya bir kısmı üzerindeki payına ilişkin haklarını sözleşmeyle devretmesidir. TMK677’de mirasçılar arasındaki yazılı şekil ile üçüncü kişiye devirde noterlikçe düzenleme ayrılır. Üçüncü kişi bu sözleşmeyle kendiliğinden mirasçı olmaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras paylaşma sözleşmesi nedir?
Miras paylaşma sözleşmesi, mirasçıların tereke mallarının tamamını veya bir kısmını nasıl bölüşeceklerini belirledikleri anlaşmadır. TMK m.676 yazılı şekil öngörür; geçerli paylaşım için ilgili bütün mirasçıların katılımı ve özel mal sınırlamaları önemlidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras sebebiyle istihkak nedir?
Miras sebebiyle istihkak, yasal veya atanmış mirasçının terekeyi ya da tereke malını elinde bulunduran kişiye karşı mirasçılıktaki üstün hakkına dayanarak geri verilmesini istemesidir. Her miras kaynaklı tapu davası bu özel dava değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Miras sözleşmesi nedir?
Miras sözleşmesi, mirasbırakanın ölümünden sonra sonuç doğuracak miras düzenlemesini başka kişiyle kanuni biçimde bağlayıcı olarak yaptığı sözleşmedir. Mirasçı atama, belirli mal bırakma veya mirastan feragat içerebilir. Vasiyetname gibi her durumda serbestçe tek taraflı değiştirilebilen bir metin değildir; TMK527–530 ve545–549 birlikte değerlendirilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasçılık belgesi nedir?
Mirasçılık belgesi, mirasçılık sıfatını ve miras paylarını gösteren, aksi kanıtlanabilen belgedir. Veraset ilamı aynı belge için kullanılan yaygın isimdir; belge mal envanteri veya paylaşım sözleşmesi değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasçılık belgesinin iptali nedir?
Mirasçılık belgesinin iptali, belge üzerinde mirasçı veya payların yanlış gösterildiği iddiasının yargısal olarak düzeltilmesini amaçlayan başvurudur. Belge mirasçılığı yaratmaz; mevcut hukuki durumu gösterir ve geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Mahkeme belgesiyle noter belgesine karşı yol ve görev ayrımı önem taşır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasçılıktan çıkarma nedir?
Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın kanunda öngörülen ağır nedenlerle saklı paylı mirasçısını ölüme bağlı tasarrufla mirastan uzaklaştırmasıdır. TMK510–513’te düzenlenir. Aile içindeki her kırgınlık yeterli değildir; başka mirasçılar sırf istemedikleri kardeşi kendi davalarıyla bu yetkiyi kullanarak çıkaramaz.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın açılması nedir?
Mirasın açılması, kişinin ölümüyle miras ilişkisinin başlamasıdır. TMK575 ve576 uyarınca açılma zamanı ve son yerleşim yeri önem taşır. Mahkemeye dilekçe verilmesi, vasiyetnamenin okunması veya tapuda intikal yapılması mirasın açıldığı an değildir; bunlar sonraki işlemlerdir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın devlete geçmesi nedir?
Mirasın Devlete geçmesi, mirasçı bırakmadan ölen kişinin terekesinin kanuni son mirasçı olarak Devlete kalmasıdır. Mirasçıların henüz bulunamamış olmasıyla gerçekten mirasçı bulunmaması aynı değildir; araştırma ve ilan usulü önemlidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın hükmen reddi nedir?
Mirasın hükmen reddi, mirasbırakanın ölüm tarihinde ödeme aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması nedeniyle mirasın reddedilmiş sayılmasıdır. Üç aylık gerçek ret süresinden farklıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın korunması önlemleri nedir?
Mirasın korunması önlemleri, ölümden sonra tereke mallarının kaybolmasını, hak sahiplerinin zarar görmesini veya paylaşma öncesi belirsizliğin büyümesini önlemek için alınan geçici hukuki tedbirlerdir. Defter tutulması, mühürleme, resmi yönetim ve vasiyetnamenin açılması bu çerçevede değerlendirilebilir; önlem kararı nihai paylaşma hükmü değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın paylaşılması nedir?
Mirasın paylaşılması, miras ortaklığındaki mal ve hakların mirasçılara özgülenerek ortaklığın sona erdirilmesidir. Mirasçılık belgesi alınması veya tapuda intikal yapılması her zaman paylaşma anlamına gelmez. Paylaşma anlaşmayla ya da koşulları varsa mahkeme yoluyla, aynen veya satış bedelinin bölünmesi biçiminde gerçekleşebilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasın reddi nedir?
Mirasın reddi, yasal veya atanmış mirasçının mirası kanuni usulle kabul etmemesidir. Gerçek ret ile ölüm anındaki ödeme aczine dayanan hükmen ret farklı koşullara sahiptir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirasta intifa hakkı nedir?
Mirasta intifa hakkı, terekeye ilişkin bir mal veya hak üzerinde mülkiyetin tamamı devredilmeden kullanma ve yararlanma yetkisi tanınmasıdır. Vasiyetle kurulabilir veya belirli koşullarda sağ kalan eşin korunması gündeme gelebilir; intifa sahibi olmak tek başına mirasçı olmak değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirastan feragat nedir?
Mirastan feragat, mirasbırakan ile gelecekteki mirasçı arasında yapılan ve mirasçılık hakkından tamamen veya kısmen vazgeçmeyi düzenleyen miras sözleşmesidir. Miras açıldıktan sonraki ret veya miras payının devriyle aynı işlem değildir; şekil ve altsoya etki özellikle önemlidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Mirastan yoksunluk nedir?
Mirastan yoksunluk, TMK578’de sınırlı sayılan ağır davranışlar nedeniyle kişinin mirasçılık veya ölüme bağlı tasarruftan hak kazanma imkânının kanunen engellenmesidir. Mirasbırakanın ayrıca çıkarma tasarrufu yapmasıyla aynı değildir. Her aile uyuşmazlığı veya ilgisizlik yoksunluk doğurmaz; fiil, kast ve hukuka aykırılık somut incelenir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Mobbing nedir?
Mobbing, iş yaşamında kişiyi hedef alan, belirli bir süre devam eden ve sistematik özellik gösteren psikolojik taciz davranışlarıdır. Her yönetim uyuşmazlığı mobbing değildir; davranışların bütünü, sürekliliği, etkisi ve işverenin koruma yükümlülüğü birlikte incelenir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Mobil imza nedir?
Mobil imza, mobil cihaz ve uygun SIM altyapısı üzerinden oluşturulan elektronik imzadır; güvenli elektronik imza koşullarını taşıdığında kanuni hukuki sonuçları doğurur.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Muhdesat aidiyeti nedir?
Muhdesat aidiyeti, taşınmaz üzerindeki bina, ağaç veya benzeri kalıcı değerin kim tarafından meydana getirildiğinin belirlenmesidir. Kural olarak arsa mülkiyetinden ayrı yeni bir yapı mülkiyeti yaratmaz; özellikle paylaşım ve bedel dağıtımında önem taşır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Muris muvazaası nedir?
Muris muvazaası, mirasbırakanın gerçek bağışı satış gibi göstererek miras hakkını zedelediği taşınmaz devirlerinde gündeme gelen geçersizlik iddiasıdır. Düşük bedel tek başına yeterli değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Mülteci nedir?
Mülteci, Türkiye hukukunda Avrupa ülkelerinde meydana gelen olaylar nedeniyle kanunda sayılan sebeplerle zulüm korkusu taşıyan, ülkesinin korumasından yararlanamayan yabancıya statü belirleme sonunda verilen uluslararası koruma statüsüdür.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Nafaka artırımı nedir?
Nafaka artırımı, mevcut nafaka miktarının değişen ihtiyaçlar, mali koşullar veya hakkaniyet nedeniyle yükseltilmesidir. Hangi nafakanın artırıldığı belirleyicidir: yoksulluk nafakası TMK176, çocuk için iştirak nafakası TMK330–331 kapsamında değerlendirilir. Artırım, ödenmeyen eski borcun tahsilinden farklı bir taleptir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Nafakanın kaldırılması nedir?
Nafakanın kaldırılması, mevcut nafaka yükümlülüğünün kanunda öngörülen nedenle sona erdirilmesidir. Yoksulluk nafakasında kendiliğinden sona erme ile mahkeme kararı gereken hâller ayrıdır. Çocuğun iştirak nafakası ve yardım nafakası farklı koşullara bağlı olduğundan önce nafakanın türü ve hükmün içeriği belirlenmelidir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Nişanın bozulması nedir?
Nişanın bozulması, evlenme vaadine dayanan nişanlılığın evlilik gerçekleşmeden sona ermesidir. Kimse sırf nişanlandığı için evlenmeye zorlanamaz. TMK120–123 kapsamında tazminat ve alışılmışın dışındaki hediyelerin geri verilmesi gündeme gelebilir; her talep aynı kusur veya ispat koşuluna bağlı değildir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Noter onayı nedir?
Noter onayı, işlemin türüne göre kimliği, imzayı, örnek uygunluğunu veya belirli bir hukuki işlemi resmî şekilde belgelendiren noterlik işlemidir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Nüfus kaydı nedir?
Nüfus kaydı, kişinin kimliği ve kişisel durumuna ilişkin bilgilerin kanuni usulle tutulan resmî sicilde yer almasıdır. Kimlik kartı, nüfus kayıt örneği ve adres kaydı aynı şey değildir; her biri farklı bilgiyi belgelemeye hizmet eder.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Nüfus kaydının düzeltilmesi nedir?
Nüfus kaydının düzeltilmesi, kişiye ilişkin sicil bilgisinin gerçek hukuki duruma uygun hale getirilmesidir. Dayanak belgeden yanlış aktarılmış maddi hatanın idarece giderilmesiyle, esasa ilişkin değişiklik için açılan dava aynı yol değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Nüfus kaydının kapatılması nedir?
Nüfus kaydının kapatılması, ölüm, vatandaşlık kaybı veya belirli aile olayları nedeniyle bir sicil kaydı üzerinde işlem yapılamaz hale getirilmesidir. Kişinin bütün geçmişinin silinmesi ya da her durumda vatandaşlığının kaybı anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Onur kırıcı davranış nedir?
Onur kırıcı davranış, eşin diğer eşin kişilik değerlerini ağır biçimde hedef alan söz veya eylemlerinin TMK 162 kapsamında özel boşanma nedeni oluşturmasıdır. Kanundaki ölçüt ağır derecede onur kırıcı davranıştır; her kırgınlık veya eleştiri bu eşiği karşılamaz.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Ortak velayet nedir?
Ortak velayet, ayrılık veya boşanma sonrasında çocuğa ilişkin ebeveynlik sorumluluklarının uygun koşullarda birlikte kullanılmasını ifade eder.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Ortaklığın giderilmesi nedir?
Ortaklığın giderilmesi, birlikte malik olunan maldaki ortaklığın aynen paylaşma veya satış yoluyla sona erdirilmesidir. Paydaşların anlaşamadığı durumda dava açılabilir; taşınmazın mutlaka açık artırmayla satılacağı baştan kabul edilmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Oturma hakkı nedir?
Oturma hakkı, bir binanın tamamından veya bir bölümünden konut olarak yararlanmayı sağlayan, başkasına devredilemeyen ve mirasçılara geçmeyen sınırlı ayni haktır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Ödeme emri nedir?
Ödeme emri, başlatılan takipte alacak talebini ve borçlunun ödeme veya savunma yollarını bildiren resmî belgedir. Tek başına mahkûmiyet kararı değildir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Ödeme emrine karşı vergi davası nedir?
Ödeme emrine karşı vergi davası, kamu alacağının tahsili için tebliğ edilen ödeme emrinin kanundaki sınırlı itiraz sebepleriyle denetlenmesini isteyen davadır. İhbarname davasından farklıdır; genel özel süre tebliğden itibaren on beş gündür ve dava tahsili kendiliğinden durdurmaz.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Öğrenci ikamet izni nedir?
Öğrenci ikamet izni, kanunda belirtilen eğitim seviyelerinde öğrenim gören yabancıların öğrenim amacıyla Türkiye’de kalmasına yönelik izindir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Ölüm aylığı nedir?
Ölüm aylığı, ölen sigortalının kanunda belirlenen eş, çocuk, anne veya babasına hak sahipliği koşullarıyla bağlanan sosyal sigorta aylığıdır. Miras payı değildir; sigortalının primleri ve başvuranın kişisel durumu birlikte değerlendirilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Ölüm karinesi nedir?
Ölüm karinesi, kişinin ölümüne kesin gözle bakılmasını gerektiren olayda kaybolması halinde, cesedi bulunmasa da ölüm kaydının oluşturulmasını sağlayan hukuki kabuldür. Yalnız uzun zamandır haber alınamayan kişiye ilişkin gaiplikten ayrılır.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Ölüm kaydı nedir?
Ölüm kaydı, kişinin ölüm olayının nüfus siciline işlenmesidir. Tıbbi ölüm raporu, defin işlemi ve mirasçılık belgesiyle bağlantılı olmakla birlikte bunların her biri ayrı işlev taşıyan farklı belgelerdir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Ölüm tarihinin düzeltilmesi nedir?
Ölüm tarihinin düzeltilmesi, nüfus sicilinde yazılı ölüm gününün gerçek olaya uygun hale getirilmesidir. Ölümün hiç kaydedilmemesi, sağ kişinin yanlışlıkla ölü görünmesi ve ölüm karinesiyle kayıt oluşturulması farklı sorunlardır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Ölüme bağlı tasarruf nedir?
Ölüme bağlı tasarruf, kişinin ölümünden sonra sonuç doğurmak üzere kanuni biçim içinde yaptığı son arzu düzenlemesidir. Şekli araçları vasiyetname ve miras sözleşmesidir; içerik olarak mirasçı atama, belirli mal bırakma veya başka düzenlemeler bulunabilir. Sağlığında tamamlanan her bağış aynı kurum değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi nedir?
Ölünceye kadar bakma sözleşmesi, bakım borçlusunun bir kişiye yaşamı boyunca bakıp gözetmeyi, bakım alacaklısının da karşılığında malvarlığı değeri devretmeyi üstlendiği sözleşmedir. Basit bağıştan farklı, karşılıklı edimler içeren ve özel şekle tabi bir ilişkidir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Ön ödemeli konut satışı nedir?
Ön ödemeli konut satışı, tüketicinin bedeli önceden tamamen veya kısmen ödediği, satıcının konutu daha sonra devir veya teslim etmeyi üstlendiği sözleşmedir. Sıradan kapora veya bankadan konut kredisi kullanılmasıyla aynı kurum değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Önalım hakkı nedir?
Önalım hakkı, kanun veya sözleşme gereğince belirli bir satışta alıcının yerine geçerek malı edinmeyi sağlayan haktır. Taşınmaz paydaşının yasal önalımı, payın üçüncü kişiye satılmasıyla ve dava yoluyla kullanılabilir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Önleyici tedbir kararı nedir?
Önleyici tedbir kararı, 6284 sayılı Kanun kapsamında şiddetin veya tehlikenin önlenmesi için şiddet uygulayan ya da uygulama ihtimali bulunan kişiye getirilen yasak ve yükümlülükleri içeren karardır. Yaklaşmama, iletişimle rahatsız etmeme ve konuttan uzaklaştırma örnektir. Ceza mahkûmiyeti veya boşanma hükmüyle aynı şey değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Önödeme nedir?
Önödeme, TCK 75 kapsamındaki suçlarda kanuna göre belirlenen para ile giderlerin süresinde ödenmesiyle kamu davasının açılmamasını veya açılmış davanın düşmesini sağlayan yöntemdir. Mağdura tazminat veya mahkûmiyet cezasıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Özel usulsüzlük cezası nedir?
Özel usulsüzlük cezası, VUK 353 veya mükerrer 355 gibi özel hükümlerde sayılan belge, bildirim, bilgi verme ve elektronik yükümlülük ihlallerine uygulanan idari vergi cezasıdır. Genel usulsüzlükten farklıdır; fiilin tam niteliği ve dönemsel tutarlar kontrol edilmelidir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Paket tur sözleşmesi nedir?
Paket tur sözleşmesi, ulaşım, konaklama ve diğer turizm hizmetlerinden en az ikisinin belirli süre ve fiyat koşullarıyla birlikte sunulduğu sözleşmedir. Tek başına otel rezervasyonu veya her günübirlik gezi aynı kapsamda değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Paylaşmalı mal ayrılığı nedir?
Paylaşmalı mal ayrılığı, eşlerin evlilik sırasında ayrı malvarlıklarını koruduğu; rejim sona erdiğinde aile kullanımına ve ekonomik geleceğine özgülenen belirli malların özel kurallarla paylaştırıldığı seçimlik rejimdir. TMK244–255’te düzenlenir. Adındaki ayrılık, her malın hiçbir inceleme olmadan kayıt sahibinde kalacağı anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Paylı mülkiyet nedir?
Paylı mülkiyet, bir malın tamamına birden çok kişinin belirli oranlarla malik olmasıdır. Her paydaşın oranı bellidir; ancak bu oran kendiliğinden taşınmazın belirli odası veya fiziksel parçası üzerinde ayrı mülkiyet yaratmaz.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Pek kötü davranış nedir?
Pek kötü davranış, eşin diğer eşe yönelttiği ağır bedensel veya ruhsal eziyet niteliğindeki davranışların TMK 162 kapsamında değerlendirilmesidir. Olağan tartışmanın ötesindeki ağırlık ve insan onuruna etkisi önemlidir; sadece yaralanma bulunup bulunmadığına indirgenemez.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Poliçe nedir?
Poliçe, düzenleyenin muhataba belirli bir bedeli lehtara veya onun emrine kayıtsız şartsız ödemesini bildirdiği kambiyo senedidir. Sigorta poliçesiyle aynı kavram değildir; muhatabın kabulü özel kambiyo sorumluluğu doğurabilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Prime esas kazanç nedir?
Prime esas kazanç, sigorta primlerinin ve bazı sosyal güvenlik ödemelerinin hesabında esas alınan kanuni kazanç tutarıdır. Net ücretle aynı değildir; kazanç türü, ilgili ay, istisnalar ve alt–üst sınırlar birlikte değerlendirilir. 2026 genel üst sınırı günlük alt sınırın dokuz katıdır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Refakatsiz çocuk nedir?
Refakatsiz çocuk, kendisinden hukuken veya örf ve adet gereğince sorumlu bir yetişkinin etkin bakımında olmadan Türkiye’ye gelen ya da geldikten sonra refakatsiz kalan, on sekiz yaşını doldurmamış kişidir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Rehnin paraya çevrilmesi nedir?
Rehnin paraya çevrilmesi, alacağın teminatı olan taşınır veya ipotekli taşınmazın kanuni takip yoluyla satılarak bedelinden alacaklının ödenmesidir. Rehin kurulmasıyla malın mülkiyeti kendiliğinden alacaklıya geçmez.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Rekabet yasağı nedir?
Rekabet yasağı, işçinin iş ilişkisi sona erdikten sonra belirli koşullarla eski işvereniyle rekabet etmemesini öngören yükümlülüktür. Her iş sözleşmesine sınırsız yasak konulamaz; işverenin korunmaya değer menfaati, yazılılık, faaliyet alanı, yer ve süre birlikte değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Resen tarh nedir?
Re’sen tarh, matrahın kanuni kayıt ve ölçülerle belirlenemediği durumlarda, Vergi Usul Kanunundaki sebeplere dayanılarak verginin takdir veya inceleme sonucuyla hesaplanmasıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Resmî vasiyetname nedir?
Resmî vasiyetname, mirasbırakanın son arzularının yetkili resmî memur tarafından iki tanığın katılımıyla kanundaki usule uygun düzenlendiği ölüme bağlı tasarruftur. TMK532–537’deki şekil, ehliyet ve tanık koşulları önemlidir. Noterde imza onaylatılan her özel metin kendiliğinden resmî vasiyetname sayılmaz.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Risk ilkesi nedir?
Risk ilkesi, idarenin tehlike içeren faaliyet, araç veya yönteminden doğan belirli zararları hizmet kusuru kanıtlanmasa da karşılamasına dayanan kusursuz sorumluluk ilkesidir. Her öngörülemeyen olay risk ilkesi kapsamına girmez. Tehlikenin kaynağı, gerçekleşen zarar ve faaliyetle nedensellik bağı somutlaştırılır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Riskli yapı nedir?
Riskli yapı,6306 sayılı Kanun kapsamında ekonomik ömrünü tamamladığı veya yıkılma ya da ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilerle tespit edilen yapıdır. Eski bina, ruhsatsız bina ve riskli alan kavramlarıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Sağ kalan eşin miras hakkı nedir?
Sağ kalan eşin miras hakkı, ölüm anında hukuken eş olan kişinin diğer mirasçılarla birlikte bulunduğu zümreye göre kazandığı yasal miras payıdır. TMK499 oranları düzenler. Eşin mal rejiminden doğabilecek alacağı, saklı payı ve ortak konuta ilişkin hakları miras payından ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Saklı nüfus nedir?
Saklı nüfus, aile kütüklerine hiç kaydedilmemiş kişinin vatandaşlık ve kişisel durumunun araştırılarak uygun nüfus kaydının oluşturulmasını gerektiren hukuki durumdur. Geç doğum bildirimi, kayıp kimlik kartı veya vatansızlıkla otomatik aynı değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Saklı pay nedir?
Saklı pay, kanunun belirli yasal mirasçılara mirasbırakanın tasarruf özgürlüğüne karşı koruduğu miras bölümüdür. Yasal miras payının tamamıyla aynı değildir; kişi grubu, oran, net tereke ve hesaba eklenecek kazandırmalar birlikte belirlenmeden doğru hesap yapılamaz.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Satış talebi nedir?
Satış talebi, haczedilen malın icra dosyasında paraya çevrilmesini isteyen usul işlemidir. Haciz koydurmak, satışın kendiliğinden başlayacağı veya satış isteme süresinin sonsuz olduğu anlamına gelmez.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Sebep unsuru nedir?
Sebep unsuru, idareyi işlem yapmaya yönelten ve işlemden önce mevcut olması gereken maddi olay ile hukuki dayanaktır. İdari işlemin neden yapıldığını açıklar. Sebebin gerçek, kanuna uygun ve işlemle bağlantılı olması gerekir; yalnız kamu yararı ifadesi somut olayın ve dayanağın yerine geçmez.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Seçimlik haklar nedir?
Seçimlik haklar, ayıplı mal veya hizmet karşısında tüketicinin kanunda belirtilen farklı çözümlerden birini talep edebilmesidir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Ses kaydının delil niteliği nedir?
Ses kaydının delil değeri, kaydın hukuka uygun elde edilmesine, gerçekliğine, konuşmacı aidiyetine ve bütünlüğüne bağlıdır. Delil toplama amacı gizli kaydı genel olarak meşrulaştırmaz; istisna iddiaları somut olayla sınırlı değerlendirilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
SGK ihya nedir?
SGK ihya, kanunda belirlenen nedenle tasfiye edilen veya durdurulan sigortalılık hizmetlerinin ilgili koşullar ve ödeme tamamlanarak yeniden değerlendirmeye alınmasıdır.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
SGK rücu davası nedir?
SGK rücu davası, Kurumun sigortalıya veya hak sahiplerine yaptığı kanuni ödeme ve gelirleri koşullarıyla işveren ya da sorumlu üçüncü kişiden geri istemesine ilişkin davadır. İşçinin kendi tazminat talebinden farklıdır; ödeme türü, sorumluluk sebebi, kusur ve kanuni sınırlar ayrı incelenir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Sınır dışı kararı nedir?
Sınır dışı kararı, yabancının Türkiye’den çıkarılmasına ilişkin idari işlemdir; idari gözetim ve giriş yasağından ayrı bir karardır.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Sıra cetveli nedir?
Sıra cetveli, icra satışından elde edilen para bütün alacakları karşılamadığında hangi alacaklıya hangi sırayla ne kadar ödeme yapılacağını gösteren belgedir. Haciz yolundaki cetvel ile iflas sıra cetveli ayrı kurallara tabidir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Sigortalılık başlangıcı nedir?
Sigortalılık başlangıcı, kişinin ilgili sosyal sigorta kolu bakımından ilk defa sigortalı sayıldığı tarihi ifade eder. Ekrandaki ilk tescil, staj kaydı ve emeklilikte esas alınan uzun vadeli sigorta başlangıcı her zaman aynı değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Soruşturma nedir?
Soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar geçen ceza muhakemesi evresidir. Savcı ve adli kolluk olayın lehe ve aleyhe delillerini araştırır; bu evrede kişinin şüpheli olması suçlu olduğu anlamına gelmez.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Sosyal risk ilkesi nedir?
Sosyal risk ilkesi, toplumsal nitelikte belirli olayların olağan dışı zararını yalnız zarar görenin üzerinde bırakmama düşüncesine dayanan sorumluluk yaklaşımıdır. Terör ve terörle mücadeleden doğan maddi zararlar bakımından 5233 sayılı Kanun özel rejim kurar. Hizmet kusuru, manevi zarar ve özel başvuru süreleri ayrıca değerlendirilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Soyadı değiştirme nedir?
Soyadı değiştirme, nüfus sicilindeki soyadının hukuki dayanağa uygun biçimde değiştirilmesidir; haklı sebep davası, evlilik ve soybağı kaynaklı talepler aynı değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Soybağı nedir?
Soybağı, çocuk ile anne veya baba arasındaki hukuken tanınan bağdır. Anneyle doğum, babayla evlilik, tanıma veya mahkeme hükmü yoluyla kurulabilir; evlat edinme de soybağı kurar. Biyolojik gerçeklik, nüfusta görünen kayıt ve hukuki soybağı her uyuşmazlıkta aynı soruyu cevaplamaz.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Soybağının reddi nedir?
Soybağının reddi, evlilikten kaynaklanan babalık karinesine dayalı hukuki bağın mahkeme kararıyla kaldırılmasıdır. Babalık davasıyla yeni bağ kurulmasından ayrılır. Güncel TMK286–291’de davacı sıfatları ve süreler farklı düzenlenir; 7531 sonrası annenin de dava hakkı bulunduğu dikkate alınmalıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Sözlü vasiyetname nedir?
Sözlü vasiyetname, olağanüstü koşullar nedeniyle resmî veya el yazılı vasiyet yapamayan mirasbırakanın son arzularını iki tanığa açıklaması ve kanuni belgeleme usulünün izlenmesiyle kurulabilen istisnai vasiyet biçimidir. Aile içindeki her son dilek veya telefon konuşması bu şekli karşılamaz.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Suç duyurusu nedir?
Suç duyurusu, işlendiği düşünülen bir fiilin araştırılması için yetkili makamlara bildirilmesidir. Başvurunun adı değil; olayın anlatımı, suçtan etkilenme durumu, şikâyet iradesi ve hukuka uygun deliller ceza sürecinin yönünü belirler.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Suça iştirak nedir?
Suça iştirak, birden fazla kişinin aynı suçun işlenmesine hukuken önem taşıyan katkıda bulunmasıdır. Birlikte faillik, azmettirme ve yardım etme farklı sorumluluk biçimleridir. Olay yerinde bulunmak, arkadaşlık veya akrabalık tek başına iştirak sayılmaz; kişinin kastı ve somut katkısı ayrı ayrı belirlenir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Suça teşebbüs nedir?
Suça teşebbüs, kişinin işlemeyi kastettiği suçun icrasına elverişli hareketlerle doğrudan başlayıp elinde olmayan nedenlerle suçu tamamlayamamasıdır. Hazırlık hareketi, gönüllü vazgeçme ve tamamlanmış suçtan ayrılır. Ceza, meydana gelen zarar veya tehlikenin ağırlığına göre TCK 35 çerçevesinde belirlenir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Suret tasdiki nedir?
Suret tasdiki, sunulan belgeden çıkarılan örneğin o belgeye uygun olduğunun noterlik şerhiyle belgelendirilmesidir; kaynak belgenin tüm hukuki geçerliliğini garanti etmez.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Sürekli iş göremezlik geliri nedir?
Sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle meslekte kazanma gücü en az yüzde on azaldığı Kurum Sağlık Kurulunca belirlenen sigortalıya bağlanan gelirdir. Malullük veya yaşlılık aylığı değildir; oran, kazanç ve olayın kabulü kendi kurallarıyla incelenir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Süresiz çalışma izni nedir?
Süresiz çalışma izni, belirli bir işverene bağlı olmadan yabancı adına düzenlenen, Türkiye’de süresiz çalışma ve ikamet hakkı sağlayan izin türüdür. Uzun dönem ikamet veya en az sekiz yıllık kanuni çalışma geçmişi başvuru imkânı verir; kabul mutlak hak değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Şartlı mülteci nedir?
Şartlı mülteci, Avrupa dışındaki olaylar nedeniyle kanunda sayılan zulüm sebepleriyle ülkesinin korumasından yararlanamayan ve bireysel değerlendirme sonunda bu statüyü kazanan yabancıdır. Üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar Türkiye’de kalmasına izin verilir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Şekil unsuru nedir?
Şekil unsuru, idari işlemin kanunun öngördüğü usul ve biçimde hazırlanıp açıklanmasını ifade eder. İmza, gerekçe, kurul usulü, savunma ve zorunlu görüşler bu incelemede önem taşıyabilir. Her yazım yanlışı aynı sonucu doğurmaz; güvencenin işlevi ve işlemin sonucuna etkisi somut değerlendirilir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Şikâyet nedir?
Şikâyet, kanunun takibi hak sahibinin iradesine bağladığı suçlarda soruşturma ve kovuşturma yapılmasının istenmesidir. İhbar, hukuk davası ve şikâyetten vazgeçme farklı hukuki işlemlerdir; süre ve hak sahipliği ayrı incelenir.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Taahhüdü ihlal nedir?
Taahhüdü ihlal, icra dosyasında usulüne uygun kurulan ödeme taahhüdünün makbul sebep olmadan yerine getirilmemesi halinde İİK 340 kapsamında tazyik hapsi gündeme getiren özel ihlaldir. Sırf borcu ödeyememekle aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Tahdit kodu nedir?
Tahdit kodu, yabancı hakkında tutulan göç kaydının kısa tanımıdır; kodun kendisi ile giriş yasağı, izin reddi ve sınır dışı işlemleri ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tahliye taahhüdü nedir?
Tahliye taahhüdü, kiracının kiralananın tesliminden sonra belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmesidir. Kanuni koşullar varsa, taahhüt edilen tarihte boşaltılmayan konut veya çatılı işyeri için özel tahliye sebebi oluşturur.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Takibin taliki nedir?
Takibin taliki, kanuni bir sebeple icra takibinin geçici olarak ertelenmesidir. Özellikle kesinleşmiş ilamsız takipte alacaklının borçluya süre vermesi, İİK 71 koşullarıyla icra mahkemesinden talik istenmesine dayanak olabilir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Taksitle satış sözleşmesi nedir?
Taksitle satış sözleşmesi, malın veya hizmetin önce ifa edildiği; tüketicinin bedeli kısım kısım ödediği ve özel tüketici korumalarına tabi sözleşmedir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Tam yargı davası nedir?
Tam yargı davası, idari işlem veya eylem nedeniyle kişisel hakkı ihlal edilenin zararının giderilmesini istediği idari dava türüdür.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Tanıma beyanı nedir?
Tanıma beyanı, baba ile çocuk arasında kanuni koşullarla soybağı kuran kişisel irade açıklamasıdır. Yabancı mahkeme kararlarının tanınmasıyla aynı kavram değildir; çocuğun başka erkekle mevcut soybağı varsa önce ilgili hukuki engel değerlendirilir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Tanıma nedir?
Tanıma, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm veya kesin delil etkisinin kabul edilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu iptal ve tescil nedir?
Tapu iptal ve tescil, sicildeki mülkiyet veya başka bir ayni hak kaydının maddi hukukla uyuşmadığı iddiasıyla düzeltilmesini amaçlayan dava türünü ifade eder.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu kaydı nedir?
Tapu kaydı, belirli bir taşınmazın mülkiyetini, sınırlı ayni haklarını ve sicile işlenmiş diğer hukuki durumlarını gösteren resmî sicil bilgisidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapu nedir?
Tapu, taşınmaz üzerindeki mülkiyet hakkını ve ilgili sicil bilgilerini gösteren resmî kayıt düzenidir; gündelik kullanımda bu kaydı gösteren senet de tapu olarak adlandırılır.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapuda beyan nedir?
Tapuda beyan, kanun ve sicil kurallarının öngördüğü taşınmazla ilgili belirli hukuki veya fiili bilgilerin beyanlar hanesinde gösterilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapuda şerh nedir?
Tapuda şerh, kanunun izin verdiği kişisel hakların, tasarruf kısıtlamalarının veya geçici tescil durumlarının sicilde açıklanarak üçüncü kişilere etkili hale getirilmesidir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Tapuda takyidat nedir?
Tapuda takyidat, taşınmaz üzerindeki ipotek, haciz, şerh, irtifak ve benzeri hak veya sınırlamaları topluca anlatmak için kullanılan uygulama terimidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Tarım arazilerinin miras yoluyla devri nedir?
Tarım arazilerinin miras yoluyla devri, miras kalan tarımsal taşınmazların ekonomik bütünlük ve arazi büyüklüğü kuralları korunarak mirasçılara veya izin verilen diğer kişilere geçirilmesidir. Mirasçılık belgesi alınması, 5403 sayılı Kanunun özel devir düzeninin her durumda tamamlandığı anlamına gelmez.Rehberi okuyun →İcra, iflas ve alacak
Tasarrufun iptali nedir?
Tasarrufun iptali, borçlunun alacaklıdan mal kaçıran belirli işlemlerine karşı İİK 277 ve devamı uyarınca alacaklıya o mal üzerinde cebrî icra yetkisi sağlayan davadır. Her durumda tapunun borçluya dönmesi sonucu doğurmaz.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Taşınmaz satış vaadi nedir?
Taşınmaz satış vaadi, ileride belirli taşınmazın satışının yapılmasını üstlenilen, resmi şekle tabi ön sözleşmedir. Vaat alacaklısına kişisel talep hakkı verir; tek başına taşınmazın mülkiyetini geçirmez.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Tedbir nafakası nedir?
Tedbir nafakası, boşanma veya ayrılık yargılaması sürerken eşin ve çocuğun geçici ihtiyaçlarına yönelik mali önlemdir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Tekerrür nedir?
Tekerrür, önceki suçtan verilen hüküm kesinleştikten sonra kanuni koşullar içinde yeni suç işlenmesine bağlanan özel ceza ve infaz sonuçlarıdır. Önceki cezanın mutlaka çekilmiş olması gerekmez. Sabıka kaydındaki her kayıt tekerrüre esas olmaz; tarihler, suç türü, yaş ve kanuni süreler birlikte incelenir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Temerrüt faizi nedir?
Temerrüt faizi, para borcunun kanuni temerrüt koşulları oluştuğu halde zamanında ödenmemesi nedeniyle işleyen faizdir. Anapara faizi, gecikme cezası ve bileşik faizle aynı değildir; başlangıç ve oran borcun türüne göre belirlenir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Tenfiz nedir?
Tenfiz, yabancı mahkeme kararına Türkiye’de icra edilebilirlik kazandırılmasıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Tenkis davası nedir?
Tenkis davası, geçerli bir kazandırmanın saklı payı ihlal eden bölümünü kanuni sınıra indirmeyi amaçlar. Önce net tereke, mirasçılık oranları ve hesaba eklenecek kazandırmalar belirlenir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Tercüme tasdiki nedir?
Tercüme tasdiki, çevirinin ilgili noterlik veya konsolosluk usulü çerçevesinde şerhlendirilmesidir; asıl belgenin denkliği veya içeriğinin maddi doğruluğu hakkında karar değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Tereke temsilcisi nedir?
Tereke temsilcisi, paylaşmaya kadar miras ortaklığının yönetim ve temsil ihtiyacını karşılamak üzere TMK 640/3 kapsamında sulh hukuk mahkemesince atanabilen kişidir. Mirasçıların payını devralmaz; atama kararındaki görev ve yetki sınırları içinde ortaklığın menfaatini gözetir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Terekenin resmî defterinin tutulması nedir?
Terekenin resmî defterinin tutulması, mirasın aktif ve borçlarının mahkeme gözetiminde belirlenerek mirasçının kabul, ret veya tasfiye kararını bilgiye dayalı vermesini sağlayan özel usuldür. TMK m.619 ve devamındaki bu kurum, yalnız koruma amaçlı mal listesinden farklıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Terekenin resmî tasfiyesi nedir?
Terekenin resmî tasfiyesi, mirasbırakanın mal ve borçlarının sulh mahkemesinin gözetiminde belirlenip alacakların tahsili, borçların ödenmesi ve kalan değerin dağıtılması sürecidir. TMK632–636’da düzenlenir. Mirasın reddi, resmî deftere göre kabul ve bütün yakın mirasçıların reddi üzerine iflas tasfiyesiyle bağlantısı ayrı incelenmelidir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Terekenin tespiti nedir?
Terekenin tespiti, ölümden sonra malvarlığı ve borçların belirlenerek korunmasına yönelik envanter çalışmasıdır. Miras paylaşımı, tapu iptali ve resmî defter tutma ile aynı işlem değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Terk nedir?
Terk, bir eşin evlilikten doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla diğerini bırakması veya haklı neden olmaksızın ortak konuta dönmemesidir. TMK 164’teki özel boşanma sebebi için yalnız ayrı yaşama değil, kanuni süreler ve usulüne uygun ihtar da önemlidir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Turkuaz Kart nedir?
Turkuaz Kart, nitelikli işgücü, yatırımcı veya kanunda belirtilen katkı alanlarındaki yabancılara verilen; ilk üç yılı geçiş süresine bağlı, uygun işlemle süresiz hale gelebilen özel çalışma belgesidir. Mavi Kart ve Türk vatandaşlığıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Tutuklama nedir?
Tutuklama, kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller ve kanuni tutuklama nedeni bulunduğunda hâkim kararıyla uygulanan geçici özgürlük kısıtlamasıdır. Ceza değildir; peşin mahkûmiyet gibi kullanılamaz. Adli kontrolün yeterliliği, ölçülülük ve devam eden gereklilik her kişi ve dosya için ayrıca değerlendirilir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Tüketici hakem heyeti nedir?
Tüketici hakem heyeti, kanuni parasal sınır içindeki tüketici uyuşmazlıklarını karara bağlayan mercidir.2026 yılında 186.000 TL’nin altındaki uyuşmazlıklarda başvuru yolu olarak görev yapar; mahkeme veya özel tahkim değildir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Tüketici işlemi nedir?
Tüketici işlemi, profesyonel satıcı veya sağlayıcı ile ticari ya da mesleki olmayan amaçla hareket eden tüketici arasındaki sözleşme ve hukuki işlemdir.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Tüketici kredisi nedir?
Tüketici kredisi, ticari veya mesleki olmayan amaçla hareket eden tüketiciye faiz, ücret veya benzeri menfaat karşılığında ödeme erteleme ya da ödünç yoluyla finansman sağlanmasıdır. Ticari kredi ve konut finansmanı kendi özel kurallarıyla ayrılır.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Tüketici mahkemesi nedir?
Tüketici mahkemesi,6502 sayılı Kanun kapsamındaki tüketici uyuşmazlıklarını ve kanunun verdiği diğer işleri gören özel görevli hukuk mahkemesidir. Her parasal anlaşmazlık veya her şirketle yaşanan sorun bu mahkemenin görevine girmez.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Tüketici nedir?
Tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek ya da tüzel kişidir. Koruma, yalnız kişinin adına değil işlemin amacına göre belirlenir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Türk vatandaşlığı nedir?
Türk vatandaşlığı, kişi ile Türkiye Cumhuriyeti arasındaki hukuki vatandaşlık bağıdır. Doğumla veya kanunda gösterilen sonradan kazanma yollarıyla oluşur; Türkiye’de oturmak, taşınmaz edinmek ya da evlenmek tek başına vatandaşlık değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Türk vatandaşlığından çıkma nedir?
Türk vatandaşlığından çıkma, kanuni koşulları taşıyan kişinin talebi üzerine verilen izin ve gerekli belge işlemleriyle vatandaşlık bağını sona erdirmesidir. Çıkma izni alınması, çıkma belgesinin teslimi ve yabancı vatandaşlığın kazanılması farklı aşamalardır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması nedir?
Türk vatandaşlığının yeniden kazanılması, daha önce Türk vatandaşı olup vatandaşlığını kaybetmiş kişinin, kayıp nedenine göre belirlenen koşullarla vatandaşlığa tekrar alınmasıdır. Mavi Kart sahibi olmak veya eski Türk kimliğini taşımak yeniden kazanma kararı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Türkiye'ye giriş yasağı nedir?
Türkiye’ye giriş yasağı, yabancının belirli süre veya koşullarla ülkeye alınmamasını öngören idari karardır. Sınır dışı, vize reddi ve ödenmemiş kamu borcu nedeniyle girişe izin verilmemesiyle aynı işlem değildir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
UETS nedir?
UETS, PTT tarafından yürütülen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemidir; yetkili makamların resmî elektronik tebligatlarını muhataplarına ulaştırır.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Ulusal bayram ve genel tatil ücreti nedir?
Ulusal bayram ve genel tatil ücreti, kanuni tatil günlerinde çalışılmasa da korunan; çalışıldığında ayrıca bir günlük ücret ödenmesini gerektiren haktır. Tatil tarihleri 2429, ücret esası 4857 sayılı Kanun’un 47 çerçevesinde değerlendirilir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Uluslararası aile cüzdanı nedir?
Uluslararası aile cüzdanı, evlilik ve aileye ilişkin kayıtların gösterildiği resmi cüzdandır. Evliliği kuran nikâh işlemi, kimlik kartı veya yabancı makamın her başvuruda istediği FormülB belgesiyle aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi nedir?
Uluslararası koruma başvuru sahibi kimlik belgesi, koruma talebi henüz nihai statü kararıyla sonuçlanmamış kişinin kayıtlı başvuru sahibi olduğunu gösteren belgedir. Mülteci statüsü, Türk vatandaşlığı veya standart ikamet kartıyla aynı değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Uluslararası koruma nedir?
Uluslararası koruma, ülkesinin korumasından yararlanamayan yabancı veya vatansız kişinin Türkiye’de mülteci, şartlı mülteci ya da ikincil koruma statüsü yönünden bireysel olarak değerlendirilmesini sağlayan hukuki rejimdir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Uluslararası koruma statüsü iptali nedir?
Uluslararası koruma statüsü iptali, daha önce tanınmış mülteci, şartlı mülteci veya ikincil koruma statüsünün, kanundaki iptal nedenleriyle sona erdirilmesidir. İlk başvurunun reddi, statünün sona ermesi ve kimlik kartının fiziksel iptaliyle aynı işlem değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Uluslararası tebligat nedir?
Uluslararası tebligat, hukuki belgelerin başka bir ülkedeki muhataba uygulanabilir sözleşme ve usullere uygun biçimde bildirilmesidir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Unutulma hakkı nedir?
Unutulma hakkı, kişiye ilişkin geçmiş bilginin zaman ve bağlam dikkate alınarak güncel yaşam üzerindeki orantısız etkisinin giderilmesini istemeyi ifade eder. Her eski haberin silinmesi hakkı değildir; kişinin korunması ile ifade, basın ve bilgi edinme özgürlükleri dengelenir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Usulsüzlük cezası nedir?
Usulsüzlük cezası, vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmaması nedeniyle uygulanan idari vergi cezasıdır. Vergi kaybı oluşması her durumda şart değildir; fiilin derecesi, mükellef grubu, dönem ve ilgili özel hükümler ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
UYAP nedir?
UYAP, Adalet Bakanlığının yargı birimleri ve taraflar için sunduğu Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemidir; dosya bilgisi, evrak ve belirli elektronik işlemlere erişim sağlar.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Uzlaştırma nedir?
Uzlaştırma, kanunun kapsamına aldığı ceza dosyalarında şüpheli veya sanık ile mağdurun, tarafsız uzlaştırmacı yardımıyla özgür iradeleriyle anlaşmalarını amaçlayan muhakeme yöntemidir. Her suç veya her özel anlaşma bu kapsama girmez.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Uzun dönem ikamet izni nedir?
Uzun dönem ikamet izni, kanuni ikamet geçmişi ve diğer koşullar değerlendirilerek verilen süresiz ikamet statüsüdür; vatandaşlık ve sınırsız haklar anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Üst hakkı nedir?
Üst hakkı, başkasına ait arazinin altında veya üstünde yapı yapma ya da mevcut yapıyı koruma yetkisi sağlayan irtifak hakkıdır. Kanuni koşullarla arazi mülkiyetinden ayrı bir yapı mülkiyeti kurulmasına imkan verir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyet alacaklısı nedir?
Vasiyet alacaklısı, ölüme bağlı tasarrufla kendisine belirli mal, hak veya edim bırakılan ve bunu yükümlüsünden isteme hakkı kazanan kişidir. Atanmış mirasçı gibi terekenin tümüne veya oranına külli halef olmaz. TMK600 ve devamındaki kişisel istem, mirasın kazanılması ve vasiyetnamenin açılmasıyla aynı aşama değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyeti yerine getirme görevlisi nedir?
Vasiyeti yerine getirme görevlisi, mirasbırakanın vasiyetnameyle atadığı ve son arzuların uygulanması için kanuni yetkilerle görev yapan kişidir. TMK550–556’da düzenlenir. Sadece aile büyüğü olmakla veya mahkemenin açılma dosyasında uygun görmesiyle bu sıfat kendiliğinden doğmaz; görev, bildirim ve kapsam incelenir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyetname nedir?
Vasiyetname, kişinin ölümünden sonra sonuç doğurmasını istediği malvarlığı düzenlemelerini kanunun öngördüğü şekillerle açıkladığı ölüme bağlı tasarruftur. Şekil, ehliyet ve saklı pay ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyetnamenin açılması nedir?
Vasiyetnamenin açılması, ölümden sonra teslim edilen vasiyetnamenin sulh hâkimi tarafından açılıp ilgililere okunması ve bildirilmesidir. TMK595–597’de düzenlenir. Bu işlem vasiyetnamenin kesin geçerli bulunduğu, saklı pay itirazlarının reddedildiği veya malın kendiliğinden vasiyet alacaklısına geçtiği anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Vasiyetnamenin iptali nedir?
Vasiyetnamenin iptali, ölüme bağlı tasarruftaki kanuni sakatlık nedeniyle vasiyetin tamamının veya ilgili kısmının mahkemece geçersiz kılınması talebidir. TMK557–559 ehliyet, irade, içerik ve şekil nedenlerini düzenler. Sadece mirastan daha az pay alınması iptal sebebi değildir; saklı pay için tenkis ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Vatandaşlığın kaybettirilmesi nedir?
Vatandaşlığın kaybettirilmesi,5901 sayılı Kanunun29. maddesinde sayılan eylemler nedeniyle Cumhurbaşkanı kararıyla Türk vatandaşlığı bağının sona erdirilmesidir. Kişinin talebiyle izin alarak çıkmasından ve vatandaşlık kazanma kararının iptalinden ayrılır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Vatansız kişi kimlik belgesi nedir?
Vatansız Kişi Kimlik Belgesi, Türkiye’de vatansız olduğu resmi olarak tespit edilen kişiye verilen, ikamet izni yerine geçen harçsız kimlik belgesidir. Vatandaşlık, çalışma izni veya uluslararası seyahat pasaportu değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Vatansız kişi nedir?
Vatansız kişi, hiçbir devlet tarafından kendi hukukuna göre vatandaş sayılmayan kişidir. Pasaportunun kayıp veya süresinin bitmiş olması, konsolosluk belgesi alamaması ya da mülteci olması tek başına vatansızlık anlamına gelmez.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Vekâletname nedir?
Vekâletname, bir kişinin başka kişi adına hangi işlemleri yapmaya yetkili olduğunu gösteren temsil belgesidir. Yetkinin kapsamını ispatlar; vekâlet sözleşmesi, mesleki hizmet ücreti ve işlemin kendi geçerlilik şartlarıyla aynı şey değildir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Velayet nedir?
Velayet, küçük çocuğun bakım, eğitim, korunma ve temsilini çocuğun üstün yararı doğrultusunda sağlayan ebeveynlik görev ve yetkileridir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Velayetin değiştirilmesi nedir?
Velayetin değiştirilmesi, mevcut velayet düzeninin yeni olgular ve çocuğun üstün yararı nedeniyle mahkemece yeniden belirlenmesidir. Ebeveynlerden birini cezalandırma yolu değildir. TMK183, ebeveynin yeniden evlenmesi, yer değiştirmesi veya ölümü gibi yeni olaylar karşısında gerekli önlemlerin alınmasını düzenler.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi incelemesi nedir?
Vergi incelemesi, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak amacıyla yetkili kişilerce yürütülen incelemedir. Her inceleme vergi kaçırıldığı anlamına gelmez; kapsam, usul ve sonradan tesis edilen işlemler ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tahakkuku nedir?
Vergi tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen verginin ödenmesi gereken aşamaya gelmesidir; verginin ödenmiş veya bütün yönleriyle kesinleşmiş olduğunu göstermez.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tahsilatı nedir?
Vergi tahsilatı, verginin kanuna uygun biçimde ödenmesidir; vadesinde ödenmeyen kamu alacağının zorla alınması ise 6183 sayılı Kanundaki takip işlemlerini gündeme getirir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tarhı nedir?
Vergi tarhı, vergi alacağının kanundaki matrah ve oranlara göre idarece hesaplanıp miktar olarak belirlenmesidir; ödeme ve kesinleşme ile aynı aşama değildir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi tebliği nedir?
Vergi tebliği, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm doğuran hususların yetkili makamca mükellefe veya ceza sorumlusuna kanuni usulle bildirilmesidir.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi uzlaşması nedir?
Vergi uzlaşması, kapsamındaki vergi cezalarının miktarı konusunda mükellef ile idarenin kanuni usulde anlaşmasını sağlayan idari çözüm yoludur. Vergi aslı 2024 değişikliğiyle genel kapsamdan çıkarılmıştır; tarhiyat öncesi ve sonrası yolların şartları farklıdır.Rehberi okuyun →Vergi ve resmî işlemler
Vergi ziyaı cezası nedir?
Vergi ziyaı cezası, verginin zamanında veya doğru tahakkuk etmemesine yol açan kanuni ihlal nedeniyle uygulanan idari vergi yaptırımıdır.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Vesayet nedir?
Vesayet, velayet altında olmayan küçükleri veya kanuni sebeplerle korunması gereken erginleri gözetmek, kişisel ve malvarlığı menfaatlerini korumak için kurulan hukuki düzendir. Vasi, vesayet makamının denetimi altında görev yapar. Yaşlılık, hastalık tanısı veya yakınlık tek başına sınırsız temsil yetkisi yaratmaz.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Vize ihlali nedir?
Vize ihlali, yabancının vizenin veya vize muafiyetinin izin verdiği kalış süresini ya da ilgili koşulları aşmasıdır. Özellikle kısa seyahat günlerinin bitmesiyle doğan ihlal, ikamet kartının sona ermesinden kaynaklanan ihlalden ayrılır.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Vize muafiyeti nedir?
Vize muafiyeti, belirli ülke vatandaşlarının veya belirli belgeleri taşıyanların, geçerli şartlar ve süre içinde önceden vize almadan Türkiye’ye seyahat edebilmesidir. Süresiz oturma veya çalışma hakkı değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Vukuatlı nüfus kayıt örneği nedir?
Vukuatlı nüfus kayıt örneği, kişisel durum olaylarının ve gerekli açıklamaların gösterildiği ayrıntılı nüfus belgesi için kullanılan yaygın addır. Her başvuruda aynı kapsam istenmez; kişi, aile kapsamı, düşünceler alanı ve düzenleme amacı doğru seçilmelidir.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
WhatsApp yazışmasının delil niteliği nedir?
WhatsApp yazışması, uyuşmazlıkla ilgili ve hukuka uygun elde edilmişse elektronik belge olarak değerlendirilebilir. Mesajın tarafı olmak, aidiyet, konuşmanın bütünü ve sunulduğu yargılamanın ispat kuralları sonucu belirler; uygulama adı tek başına kesinlik sağlamaz.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Yabancı kimlik numarası nedir?
Yabancı kimlik numarası, Türkiye’de ilgili mevzuat kapsamındaki yabancının kamu kayıtlarında ve işlemlerinde aynı kişi olarak tanınmasını sağlayan kimlik numarasıdır. Numaranın verilmesi, tek başına vatandaşlık, ikamet veya çalışma hakkı verildiğini göstermez.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Yabancının taşınmaz edinimi nedir?
Yabancının taşınmaz edinimi, yabancı gerçek veya tüzel kişinin Türkiye’de taşınmaz mülkiyeti veya sınırlı ayni hak kazanmasıdır. Uyruk, kişi türü, taşınmazın yeri ve niteliğiyle kanuni sınırlar birlikte incelenir; tapu almak otomatik ikamet veya vatandaşlık değildir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Yakalama nedir?
Yakalama, kişinin kanunda belirtilen nedenlerle hareket özgürlüğünün geçici olarak fiilen kısıtlanmasıdır. Suçüstü yakalaması, yakalama emrinin uygulanması ve kolluğun özel yetkileri aynı koşullara tabi değildir. Yakalama bir ceza veya otomatik gözaltı kararı değil, gecikmeden hukuki denetime bağlanması gereken koruma tedbiridir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Yapı tatil tutanağı nedir?
Yapı tatil tutanağı, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılaşmanın mevcut durumunu tespit ederek inşaatı durdurma sürecini belgeleyen idari işlemdir. Yıkım kararı ve imar para cezasıyla aynı değildir. Aykırılığın yeri, niteliği, ölçüsü, yetkili tespit ve özel tebliğ usulü birlikte incelenir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Yardım nafakası nedir?
Yardım nafakası, yardım edilmediğinde yoksulluğa düşecek üstsoy, altsoy veya kardeş için TMK364–366 kapsamında istenebilen aile dayanışması desteğidir. Eski eşin yoksulluk nafakasından ve küçük çocuğun iştirak nafakasından ayrılır. Kardeşin yükümlülüğü refah içinde bulunması koşuluna bağlıdır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Yasal mirasçı nedir?
Yasal mirasçı, mirasçılık sıfatını mirasbırakanın iradi atamasından değil doğrudan kanundan alan kişidir. Hısımlık zümreleri, sağ kalan eş, evlatlık ve son durumda Devlet farklı kurallarla mirasçılığa katılır; her yakının her ölümde pay alması söz konusu değildir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Yaş düzeltme nedir?
Yaş düzeltme, nüfus sicilindeki doğum tarihinin gerçeğe aykırı olduğunun ileri sürülerek uygun delillerle düzeltilmesinin istenmesidir; istenen yaşın serbestçe seçilmesi değildir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Yatırım yoluyla vatandaşlık nedir?
Yatırım yoluyla vatandaşlık, mevzuatta tanımlanan yatırım koşullarını sağlayan yabancının istisnai vatandaşlık kapsamında değerlendirilebildiği yoldur. Uygun yatırım, ikamet işlemi ve vatandaşlık kararı birbirinden ayrı aşamalardır.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Yedek mirasçı atama nedir?
Yedek mirasçı atama, mirasbırakanın atadığı kişinin kendisinden önce ölmesi veya mirası reddetmesi hâlinde onun yerine kazanım sağlamak üzere başka kişi belirlemesidir. TMK520’de düzenlenir ve belirli mal bırakmada da uygulanır. Artmirasçılıkta olduğu gibi önce kazanıp sonra devretme zinciri değildir.Rehberi okuyun →Noter, apostil ve konsolosluk işlemleri
Yeminli tercüman nedir?
Yeminli tercüman, ilgili usul kapsamında dil bilgisi ve çeviri görevi bakımından yemini kayıt altına alınan tercümandır; bu sıfat tüm kurumlar için tek ve evrensel yetki oluşturmaz.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Yerleşim yeri belgesi nedir?
Yerleşim yeri belgesi, kişinin Adres Kayıt Sistemindeki yerleşim yeri ve seçilen kapsamda diğer adres bilgisini gösteren resmî belgedir. Günlük dilde ikametgâh belgesi denir; taşınmazın mülkiyetini, kira hakkını veya bütün geçmiş adresleri kendiliğinden kanıtlamaz.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Yetki unsuru nedir?
Yetki unsuru, idari işlemi hangi makamın, hangi konu, yer ve zamanda yapabileceğini belirleyen hukuka uygunluk koşuludur.Rehberi okuyun →Banka, finans ve tüketici hukuku
Yetkisiz ödeme işlemi nedir?
Yetkisiz ödeme işlemi, hesap sahibinin geçerli onayı bulunmadan para aktarılması, çekilmesi veya ödeme yapılmasıdır. Yanlış kişiye kendi onayıyla para göndermek, hatalı işlem ve yetkisiz işlem aynı hukuki sorun değildir.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Yıkım kararı nedir?
Yıkım kararı, kanuni sebebe dayanılarak belirli yapının tamamının veya aykırı kısmının kaldırılmasını öngören idari işlemdir. Ruhsatsız yapı, tehlikeli bina ve riskli yapı yıkımı farklı kanun ve usullere tabi olabilir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Yıllık ücretli izin nedir?
Yıllık ücretli izin, işçinin en az bir yıllık hizmet sonrasında ücretini koruyarak dinlendiği vazgeçilemez haktır. Asgari gün sayısı hizmet ve yaşa göre değişir; çalışırken izin yerine para verilmesi kural olarak hakkı karşılamaz.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Yoksulluk nafakası nedir?
Yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek ve kusuru daha ağır olmayan eşe, diğer eşin mali gücü oranında sağlanan destektir.Rehberi okuyun →Yabancılar hukuku ve vatandaşlık
Yol izin belgesi nedir?
Yol izin belgesi, belirli göç statüsündeki yabancının kayıtlı ilinden başka ile izin verilen amaç, yer ve süre içinde seyahat edebilmesini gösteren belgedir. Kalıcı adres nakli, yurt dışına çıkış izni veya çalışma izni değildir.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Yönetim planı nedir?
Yönetim planı, kat mülkiyetli veya kat irtifaklı ana taşınmazın yönetim tarzını, kullanım düzenini ve yönetime ilişkin diğer hususları belirleyen, kanuni sınırlar içinde bütün kat maliklerini bağlayan sözleşme niteliğindeki belgedir.Rehberi okuyun →İş hukuku ve SGK
Yurt dışı borçlanması nedir?
Yurt dışı borçlanması, kanunda belirtilen yabancı ülkedeki sigortalılık, işsizlik veya ev kadınlığı sürelerinin prim ödenerek Türkiye sosyal güvenlik hizmetinde değerlendirilmesidir. Yabancı ilk çalışma, hizmet birleştirme ve borçlanma farklı kavramlardır; vatandaşlık, süre, statü ve kesin dönüş koşulları ayrı incelenir.Rehberi okuyun →Nüfus ve kişisel durum işlemleri
Yurt dışı boşanmanın nüfusa tescili nedir?
Yurt dışı boşanmanın nüfusa tescili, yabancı adli veya idari makamın evliliği sona erdiren kesinleşmiş kararının, kanuni şartlarla Türk nüfus kütüğüne işlenmesidir. 5490 sayılı Kanunun 27/A maddesindeki idari yol ile mahkemede tanıma ve tenfiz ayrılmalıdır.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Yürütmenin durdurulması nedir?
Yürütmenin durdurulması, idari işlemin uygulanmasını dava sonuçlanmadan geçici olarak durduran yargısal korumadır.Rehberi okuyun →Dijital hukuk ve elektronik deliller
Zaman damgası nedir?
Zaman damgası, elektronik verinin belirli zamanla ilişkisinin elektronik sertifika hizmet sağlayıcısı tarafından elektronik imzayla doğrulandığı kayıttır; verinin içeriğinin doğruluğunu onaylamaz.Rehberi okuyun →İdare hukuku
Zımni ret nedir?
Zımni ret, idarenin belirli bir başvuruya kanuni bekleme süresinde cevap vermemesine bağlanan olumsuz hukuki sonuçtur.Rehberi okuyun →Tapu ve gayrimenkul hukuku
Zilyetlik nedir?
Zilyetlik, bir şey üzerinde fiili hakimiyet kurulmasıdır. Mülkiyetle aynı değildir: malik zilyet olmayabilir, kiracı veya emanet alan ise malik olmadan zilyet olabilir. Hukuk fiili hakimiyeti belirli koşullarla ayrıca korur.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Zina nedir?
Zina, evli eşin başka biriyle cinsel ilişkide bulunmasına dayanan özel boşanma sebebidir. TMK 161 bakımından sadakate aykırı her davranışla aynı anlama gelmez; eylemin niteliği, öğrenme zamanı, ispat ve affetme ayrı ayrı değerlendirilir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Zincirleme suç nedir?
Zincirleme suç, kanunda belirtilen şartlarla aynı suçun birden fazla kez işlenmesine rağmen tek ceza belirlenip bunun artırılmasıdır. TCK 43’teki kurum, tekrarlanan her suçta otomatik uygulanmaz. Suç işleme kararı, mağdur, zaman ve kanuni istisnalar tek tek değerlendirilir.Rehberi okuyun →Aile hukuku ve boşanma
Ziynet alacağı nedir?
Ziynet alacağı, kişiye ait olduğu ileri sürülen takıların aynen iadesinin veya koşullarına göre bedelinin istenmesine ilişkin taleptir.Rehberi okuyun →Ceza hukuku
Zorunluluk hali nedir?
Zorunluluk hâli, kişinin bilerek yol açmadığı ağır ve muhakkak bir tehlikeden kendisini veya başkasını kurtarmak için başka korunma imkânı bulunmadığında, orantılı bir fiil işlemesidir. TCK 25/2’deki koşulları varsa kusurluluk bakımından özel sonuç doğurur; her güçlük veya ekonomik ihtiyaç bu kapsamda değildir.Rehberi okuyun →Miras hukuku
Zümre sistemi nedir?
Zümre sistemi, kan hısımlarının yasal mirasçılığını mirasbırakana yakınlık ve kök ilişkisine göre sıralayan düzendir. TMK495–497’de altsoy, ana-baba ve büyük ana-baba zümreleri bulunur. Sağ kalan eş bu gruplarla farklı oranlarda mirasçı olur; listedeki herkes aynı anda pay almaz.Rehberi okuyun →Tanımdan uygulamaya
Her rehber; kavramın kapsamını, karıştırılan konuları, başvuru koşullarını ve resmî kaynaklarını birlikte sunar. İlgili konularda mevcut kapsamlı rehberlere doğrudan ulaşabilirsiniz.