İş güvencesi kapsamı
Her fesih otomatik olarak işe iade davası konusu olmaz. Belirsiz süreli sözleşme, işyerindeki çalışan sayısı, en az altı aylık kıdem ve işveren vekilliği gibi ölçütler birlikte değerlendirilir.
- İşverenin aynı işkolundaki işyerleri
- Toplam çalışan sayısının belirlenmesi
- Kıdem ve sözleşme türü
- Fesih tarihindeki görev ve yetkiler
Başvuru sırası ve süre
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle arabulucuya başvuru öngörülür. Anlaşmama hâlinde son tutanak tarihinden itibaren iki hafta içinde dava açılması gündeme gelir. Kesin hesap somut belge ve tarihlere göre yapılmalıdır.
- Fesih veya tebliğ tarihini belirleyin
- Arabuluculuk başvurusunu belgeleyin
- Son tutanak tarihini kaydedin
- Dava talebini arabuluculuk kapsamıyla uyumlu kurun
Fesih nedeninin denetimi
İşverenin gösterdiği nedenin açık, belirli, tutarlı ve ispatlanabilir olması; fesih işleminin usul ve ölçülülük bakımından da incelenmesi gerekir.
- Performans hedefi ve değerlendirme yöntemi
- Savunma ve uyarı kayıtları
- Eşit işlem ve benzer çalışan uygulaması
- Feshin son çare olması ilkesi
Karar sonrası
Kesinleşen işe iade kararı sonrasında işçinin süresinde başvurusu ve işverenin daveti ayrı bir aşamadır. Boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı karar ve süreçle birlikte değerlendirilir.
Başvurudan karar sonrasına süre çizelgesi
| Aşama | Süre | Başlangıç |
|---|---|---|
| Arabuluculuk başvurusu | 1 ay | Fesih bildiriminin tebliği |
| Anlaşmama sonrası dava | 2 hafta | Son tutanak |
| Kesinleşen karar sonrası işçinin başvurusu | 10 iş günü | Kesinleşen kararın işçiye tebliği |
| İşverenin işe başlatması | 1 ay | İşçinin başvurusu |
Otuz işçi ve altı ay koşulunun sınırları
Otuz işçi hesabında aynı işverenin aynı işkolundaki işyerleri birlikte değerlendirilir. Kıdemde aynı işverene ait işyerlerindeki süreler önemlidir. Yer altı işlerinde çalışan işçilerde altı aylık kıdem aranmaz. İşletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekilleri ve yardımcıları ile işyerinin bütününü yönetip işe alma ve çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri bakımından kanuni istisnalar ayrıca incelenir.
İspat ve sonuç
Feshin geçerli nedene dayandığını ispat yükü işverendedir; işçi başka bir fesih nedeni ileri sürüyorsa bu iddiasını ispatla yükümlüdür. Geçersizlik tespitinde işe başlatmama tazminatı dört ila sekiz aylık ücret; boşta geçen süre için en çok dört aya kadar ücret ve diğer haklar çerçevesinde değerlendirilir. İşçinin süresinde ve samimi başvurusu ile işveren daveti karar sonrası ayrı inceleme gerektirir.
Özel riskler
- İş sözleşmesinin biteceği günü bekleyip tebliğ tarihini kaçırmak
- Yalnız alacak başvurusu yapıp işe iade talebini kapsam dışında bırakmak
- SGK kodu düzeltmesini beklemek
- Kesinleşen karar sonrası on iş günlük başvuruyu unutmak
Bu konunun ayrıntılı rehberleri
Yaşadığınız soruna göre başlayın
Hukuki çerçeve ve hesap kaynakları
Mahkeme ve görüşme hazırlığında ilgili bilgiler
Uygulama ve belge karşılaştırmaları
SIK SORULAN SORULAR
Uyuşmazlık hakkında merak edilenler
İşe iade için otuz çalışan nasıl sayılır?+
Aynı işverenin aynı işkolundaki işyerleri ve fesih tarihindeki çalışma ilişkileri kanuni koşullarla değerlendirilir.
Altı aylık kıdem herkese uygulanır mı?+
Genel koşul altı aydır; yer altı işlerinde istisna vardır. Sözleşme türü ve işveren vekilliği de kontrol edilir.
İşe iade başvuru süresi nedir?+
Fesih bildiriminin tebliğinden bir ay içinde arabulucuya başvuru; anlaşmama tutanağından iki hafta içinde dava öngörülür.
İşe iade kararından sonra başvuru gerekir mi?+
Kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvuru gerekir; işverenin bir aylık süresi ayrıca izlenir.
İşe iade kararı hemen tahsil sağlar mı?+
Karar sonrası başvuru, davet ve işe başlatma süreci tamamlanmadan bütün alacakların kendiliğinden ödeneceği varsayılmaz.