Estetik Davalarında Zamanaşımı: Ayıp, Teslim ve Ağır Kusur

Estetik davalarında zamanaşımı, işlemin yalnız adıyla belirlenmez. Burun ameliyatı hem solunum problemini gidermek hem görünümü değiştirmek amacıyla yapılabilir; diş tedavisinde de işlev ve estetik birlikte bulunabilir. Hekimin neyi üstlendiği, hastanın talebi ve sözleşme belgeleri araştırılır. Belirli estetik sonucun üstlenildiği müdahaleler eser sözleşmesi bakımından değerlendirilebilir. Tedavi amacı taşıyan özen borcu ile ayıplı eserden kaynaklanan talepler farklı kurallara sahiptir. Bu nedenle bütün estetik dosyalarında ortak olarak beş yıl veya her durumda yirmi yıl denilmesi doğru değildir.

Eser sözleşmesi ile vekâlet ayrımı

Eser sözleşmesinde kararlaştırılan sonucun meydana getirilmesi, vekâlette ise üstlenilen işin gereken özenle görülmesi önem taşır. Tıbbi müdahalenin estetik yönü ağır bastığında ve sonuç taahhüdü bulunduğunda eser hükümleri gündeme gelebilir. Bu ayrım, hekimin sağlık kurallarına uyma ve hastayı bilgilendirme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Ayrıca görünümden memnun olmamak tek başına sözleşmenin ayıplı ifa edildiğini göstermez. İşlem öncesindeki durum, üzerinde anlaşılan hedef, gerçekçi sınırlamalar ve ortaya çıkan sonuç birlikte değerlendirilir. Hukuki nitelendirme, reklamda kullanılan işlem adına bağlı kalmaz.

Sonuç taahhüdü hangi belgelerden anlaşılır?

Tedavi planı, ameliyat öncesi yazışmalar, imzalı sözleşme, fiyat teklifi, simülasyon ve açıklamalar incelenir. Bilgisayar görselinin yaklaşık gösterim olduğu belirtilmiş olabilir; başka dosyada belirli bir görünüm açıkça üstlenilmiş olabilir. Hastanın isteği ile hekimin kabul ettiği sonuç birbirinden ayrılır. Yalnız hasta beklentisini yazmak karşı tarafın aynı beklentiyi taahhüt ettiğini ispatlamaz. Fatura ve hizmet paketi, işlemi hangi kuruluşun sunduğunu da gösterir. Hastane işletmecisi ve bağımsız hekim yönünden sorumluluk dayanakları ayrı açıklanabilir.

Ayıplı eser için iki yıllık süre

TBK 478'e göre ayıplı eserden doğan davalarda taşınmaz dışındaki eserler için teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımı düzenlenir. Estetik müdahale eser olarak nitelendiriliyorsa ayıp nedeniyle ileri sürülen talep bakımından bu özel hüküm araştırılır. Genel eser sözleşmesi alacakları için TBK 147'de yer alan süreyi, ayıp nedeniyle açılan bütün davalara doğrudan uygulamak doğru olmaz. Hangi istemin ayıba, hangisinin başka sözleşme ihlaline veya bedensel zarara dayandığı belirlenmelidir. Ücret iadesi, bedel indirimi ve yeni tedavi gideri aynı başlık altında gelişigüzel birleştirilmemelidir.

Ağır kusurda yirmi yıl ne zaman gündeme gelir?

TBK 478, yüklenicinin ağır kusuru halinde ayıplı eserin niteliğine bakılmaksızın yirmi yıllık süre öngörür. Ancak ağır kusur hukuki ve teknik inceleme gerektirir. Çok yüksek ücret ödenmesi, sonucun hastayı üzmesi veya revizyon yapılması tek başına ağır kusur göstergesi değildir. İşlemde temel mesleki gereklerin ihlali, ortaya çıkan ayıbın oluşumu ve kusurun yoğunluğu somut verilerle araştırılır. Hasta bu uzun sürenin mutlaka uygulanacağını düşünerek daha kısa olası süreyi göz ardı etmemelidir. Talebin hukuki dayanağı ve dosyanın kanıt durumu önce değerlendirilmelidir.

Ayıp dışındaki istemler ayrı olabilir

Tedavi sırasında ortaya çıkan bedensel zarar, eksik hizmet, ücretin hiç hak edilmemesi veya aydınlatma eksikliği farklı sorumluluk nedenlerini gündeme getirebilir. Bütün istemler için aynı madde ve başlangıç kullanılmayabilir. Sözleşme ile haksız fiilin yarışması, TBK 72'deki öğrenme ve üst süre, vekâlet ilişkisinde TBK 147 ve diğer hükümler somut olaya göre araştırılır. Fiil daha uzun ceza zamanaşımı öngören bir suç niteliğindeyse bu ihtimal ayrıca incelenir. Yalnız ceza şikâyeti yapılmış olması böyle bir sürenin otomatik uygulanmasını sağlamaz.

Teslim ve iyileşme dönemi

Estetik müdahalede teslim tarihinin nasıl belirleneceği olayın özelliklerine bağlıdır. Ameliyat günü, taburculuk, planlanan tedavi serisinin bitişi ve sonucun değerlendirilebilir hale geldiği zaman ayrı tarihler olabilir. Hastanın bütün sürelerin ödemeye veya son kontrol gününe göre başladığını kabul etmesi doğru olmaz. Uzun iyileşme süreci, başvuru takvimini görmezden gelmek için gerekçe değildir. Hekimin yazılı takip planı, mevcut şikâyet ve ikinci muayene raporu birlikte değerlendirilir. Önce en erken olası başlangıç kontrol edilerek sonradan doğabilecek süre itirazına hazırlık yapılır.

Ayıp bildirimi ve kabul

TBK 474 ve 477 çerçevesinde eserin gözden geçirilmesi, ayıbın bildirilmesi, kabul ve sonradan ortaya çıkan ayıplar incelenir. Hasta sorunu fark ettiğinde yazılı olarak açıklama ve değerlendirme isteyebilir. Bildirimde yalnız kötü oldu denilmesi yerine asimetri, işlev bozukluğu, kalıcı iz veya üzerinde anlaşılmış sonucun gerçekleşmemesi somutlaştırılır. Bu anlatım tıbbi teşhis yerine geçmez; belgelerin gösterdiği kadar yazılır. Ayıp bildiriminin zamanında yapılması ile zamanaşımının kesilmesi farklı konulardır. Bir yazının karşı tarafa gönderilmesi tek başına dava süresini yeniden başlatmaz.

Kontrol ve revizyon görüşmeleri

Hekim revizyon önerebilir veya sonucun zamanla düzeleceğini söyleyebilir. Görüşmenin tarihi, önerilen işlemin kapsamı, yeni ücret ve gerekçe yazılı kayda bağlanmalıdır. Böyle bir öneri her durumda kusurun veya borcun kabulü değildir. Önceki tazminat istemlerinden vazgeçme şartı varsa belgenin kapsamı ayrıca incelenir. Hasta yalnız revizyon yapılacağı için sürenin mutlaka durduğunu varsaymamalıdır. Yeni müdahalenin kendi tıbbi ve hukuki sonuçları da ortaya çıkabilir. Önceki ve sonraki işlemin zarar üzerindeki etkisi uzman değerlendirmesinde ayrıştırılır.

Doğrulanan Yargıtay kararı ve sınırı

Resmi UYAP kaydındaki Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin E. 2024/2312, K. 2025/3241 sayılı kararı, estetik yönü ağır basan burun müdahalesinde eser sözleşmesi ve taahhüt edilen sonucun değerlendirilmesine ilişkindir. Kararın burada kullanılan yönü, tıbbi uygulamayı yalnız komplikasyon etiketiyle sonuçlandırmadan sözleşmenin niteliğine bakılmasıdır. Bu karar, her estetik davanın kazanılacağını veya her zamanaşımının yirmi yıl olacağını söyleyen emsal değildir. Dosyada neyin taahhüt edildiği ve gerçekleşmediği incelenmelidir. Başka uyuşmazlıklardaki süre gerekçeleri tam metinleri doğrulanmadan bu karara eklenmemelidir.

Görev ve başvuru şartları

Özel estetik hizmet tüketici işlemi niteliğindeyse tüketici hakem heyeti sınırı ve tüketici mahkemesi değerlendirilir. 2026 yılında 186.000 TL'nin altındaki uyuşmazlıklar için hakem heyeti başvuru sınırı vardır. Tüketici mahkemesindeki davalarda kanuni istisnalar dışında arabuluculuk kontrol edilir. Sağlık hizmetinin kamu kurumunda sunulduğu olaylarda ilgili idareye başvuru ve tam yargı yolu ayrıca incelenir. Özel klinik için yapılan hukuki nitelendirme kamu hastanesindeki süreye doğrudan aktarılmaz. Hizmeti sunan kişinin yetkisi ve kuruluşun hukuki statüsü ilk dosya incelemesinde belirlenmelidir.

Belge listesi ve inceleme soruları

İşlem öncesi ve sonrası tarihli fotoğraflar, sözleşme, onam, ameliyat notu, epikriz, kontroller, revizyon önerileri ve ödemeler düzenlenir. Fotoğrafların aynı açı ve koşullarda olmaması değerlendirmeyi etkileyebilir; asıllar saklanır. Uzman incelemesinde başlangıçtaki durum, üstlenilen hedef, kullanılan yöntem, iyileşme ve mevcut sorun birlikte sorulur. Ücret iadesi dışında tedavi gideri veya çalışma kaybı varsa bunların kaynağı gösterilir. Manevi zarar, yalnız yüksek bir rakam yazılarak açıklanmış olmaz; kişinin yaşamına etkisi somut olgularla belirtilir.

Sonraki adım için ayıp bildirimi ve ihtar rehberini, genel süre ayrımları için zamanaşımı sayfasını, epilasyon uyuşmazlıkları için lazer dosyalarını inceleyebilirsiniz. Ana sayfada estetik ve sağlık hukuku konuları birlikte sunulur. Avukat Murat Adar ile iletişim sırasında müdahale ve öğrenme tarihleri, sözleşme kapsamı ve önceki başvuruların paylaşılması süreye ilişkin incelemeyi somutlaştırır.

Kontrol randevusuna götürülecek açıklama

Hasta hangi görünüm veya işlev sorununun devam ettiğini, başlangıç tarihini ve değişimini kısa bir notla ifade edebilir. Hekimin değerlendirmesi ve takip planı kayda geçirilir. Sonucun yeterli olmadığı yönündeki gözlem ile bunun teknik nedeni ayrı tutulur. Randevuda konuşulanların dava süresini etkilediği varsayılmadan belge ve takvim birlikte incelenir.