AV. MURAT ADARTüketici Hukuku ve Banka & Kredi Bilgi Merkezi
ATüketici HukukuAv. Murat Adar · Hukuk & Bilgi Portalı
TÜKETİCİ HUKUKUNDA
GÜNCEL
Tüm gelişmeler ↗

Bozuk çıkan üründe cayma hakkı, ayıp sorumluluğu ve garanti farklı dayanaklardır. Mağazadan alınan üründe de ayıp nedeniyle talep mümkündür. Sadece beğenilmeyen kusursuz üründe ise satışın kuruluş biçimi ve varsa mağazanın iade taahhüdü önemlidir.

Tüm tüketici sorunlarına dön

Tüketici Hukuku

Ayıplı Mal Nedir? İade, Değişim ve Tüketici Hakları

Ürünün vaat edilen nitelikleri taşımaması halinde seçimlik haklar.

İstanbul Barosu Sicil No: 21499Yayın: · Son güncelleme:

Ayıplı Mal Nedir? İade, Değişim ve Tüketici Hakları: değerlendirme çerçevesi

Ayıp, yalnızca ürünün hiç çalışmaması değildir. İlanda belirtilen bir özelliğin bulunmaması, ekonomik değerini düşüren gizli bir eksiklik veya hatalı montaj da değerlendirmeye girer. Uyuşmazlıkta ürünün teslimdeki durumu ile sonradan oluşan kullanım hasarı ayrılır. Servisin “kullanıcı hatası” açıklaması, teknik gerekçesi ve delilleriyle birlikte incelenmelidir.

Dört seçimlik hakkın karşılaştırılması

Sözleşmeden dönme, ürünü geri vermeye hazır olarak bedelin iadesini istemektir. Bedel indirimi, ürün elde tutulurken ayıbın değer üzerindeki etkisine dayanır. Ücretsiz onarım ürünü sözleşmeye uygun hale getirmeyi; ayıpsız misliyle değişim ise uygun bir başka ürün teslimini hedefler. Ürünün niteliği ve hakkın uygulanabilirliği değerlendirilmeden yalnız en yüksek bedelli seçenek seçilmemelidir.

Ayıp ne zaman ortaya çıktı?

Teslim, ilk kullanım, ilk şikâyet ve servise gönderim tarihlerini ayrı kaydedin. İlk teslimde var olan eksiklik ile sonradan kullanım kaynaklı hasarın ayrımı teknik inceleme gerektirebilir. Seri numarası, servis girişleri ve arıza videoları bu kronolojiyi destekler. İspat kolaylıkları, zamanaşımı ve garanti süreleri farklı kavramlardır; tek bir “garanti bitti” cevabıyla bütün hukuki değerlendirme tamamlanmış sayılmaz.

Örnek olay: kapasitesi farklı ürün

İnternette belirli kapasiteyle ilan edilen bir cihazın daha düşük kapasiteli çıktığını varsayalım. Önce siparişin hangi modele verildiği, kutu ve cihaz üzerindeki model numarası, ilanın satın alma tarihindeki içeriği tespit edilir. Sorun kullanım arızası değil vaat edilen niteliğin eksikliği olabilir. Talep bu farkı ortaya koymalı; yalnızca genel bir arıza şikâyeti şeklinde sunulmamalıdır.

Satıcı ve servis arasındaki fark

Servis teknik inceleme yapabilir, fakat satış sözleşmesinin tarafı her zaman servis değildir. Talebin kime yöneltileceği kullanılan hakka göre değişebilir. Servis kabul formunda “onarım istiyorum” gibi bir ifade bulunup bulunmadığını okuyun. Tüketicinin başlangıçta hangi hakkı seçtiği ve sonradan ortaya çıkan durumlar, başvurunun hukuki değerlendirmesinde önem taşır.

Zamanaşımı ile garanti aynı süre değildir

6502 m.12 çerçevesinde daha uzun süre belirlenmedikçe ayıplı maldan sorumluluk teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda beş yıldır. İkinci el satışlarda sorumluluk süresi bir yıldan, bu taşınmazlarda üç yıldan az olamaz. Ayıbın ağır kusur veya hile ile gizlenmesinde zamanaşımı hükümleri uygulanmaz. Bu kurallar tüketici işlemi içindir; özel kişi satışına doğrudan taşınmaz.

Belge ve ispat hazırlığı

Ürün ilanı; seri numarası; fatura; teslim görüntüleri; servis raporları; arızanın ilk ortaya çıktığı tarih.

Uygulamada dikkat edilecekler

Ürünü deliller korunmadan tamir ettirmek, ilk ayıbın tespitini güçleştirebilir. Acil müdahalede önce durumu belgeleyin.

Mevzuat ve başvuru yolları

İlgili hukuki çerçeve: 6502 m.8–12

İlgili mevzuat kaynakları · Hakem heyeti başvuru rehberi · Mahkeme ve dava yolu · Arabuluculuk

Süre, zamanaşımı, görev ve masraf değerlendirmesi; sözleşme tarihi, talep türü ve somut belgelere bağlıdır. Bu rehber kişiye özel hukuki görüş değildir.

Sık sorulan sorular

Bu konuda inceleme için hangi belgeler hazırlanmalı?

Ürün ilanı; seri numarası; fatura; teslim görüntüleri; servis raporları; arızanın ilk ortaya çıktığı tarih.

Başvurudan önce hangi hatadan kaçınmalıyım?

Ürünü deliller korunmadan tamir ettirmek, ilk ayıbın tespitini güçleştirebilir. Acil müdahalede önce durumu belgeleyin.

Resmî kaynaklar

Ticaret Bakanlığı tüketici mevzuatı · Bakanlık bilgilendirme rehberleri

Bu rehberin kaynakları

Kaynak kontrolü: 1 Ekim 2026. Hukuki yol, işlem tarihi ve talebin niteliğiyle birlikte değerlendirilir.

HUKUKİ DESTEK

Ürününüzdeki kusuru ve talep seçeneklerinizi değerlendirelim.

Satın alma, teslim ve servis kayıtları üzerinden iade, değişim, indirim veya onarım hakkınızı görüşebilirsiniz.

Soruların ardından randevu ve ödeme sayfasına geçebilirsiniz. Bu adım randevuyu kesinleştirmez.