Bilirkişi incelemesi yapılan alacak için icra inkâr tazminatı istenebilir mi?

Uyuşmazlık neydi?

Promosyon malzemesi, tabela ve levha üretimine ilişkin sözleşmede kalan fatura bedelleri için icra takibi yapılmıştır. Borçlu, borcun bir kısmını kabul ederek ödemiş ve kalanına itiraz etmiştir. İlk derece mahkemesi itirazı kısmen iptal ederek tazminata hükmetmiş; bölge adliye mahkemesi ise bilirkişi incelemesi yapıldığı ve alacağın likit olmadığı gerekçesiyle icra inkâr tazminatını reddetmiştir.

Mahkeme neye karar verdi?

Hukuk Genel Kurulu, çoğunlukla direnme kararını bozmuştur. Somut olayda faturalara ve ticari kayıtlara dayalı alacağın borçlu tarafından bilinebilir ve hesaplanabilir olduğu, bilirkişi raporunun tek başına likitliği ortadan kaldırmadığı kabul edilmiştir.

Kararın uygulamadaki anlamı

Kararın ölçütü, davada bilirkişinin bulunup bulunmaması değildir. Borçlu bakımından alacak tutarının belirlenmesini sağlayan unsurların mevcut ve bilinebilir olup olmadığı araştırılır. Bilirkişi yalnız mevcut kayıtlarla hesabı denetliyorsa, rapor alınması alacağın başlangıçta hesaplanabilir olma niteliğini değiştirmeyebilir.

Bu yaklaşım her fatura alacağının likit olduğunu söylemez. Teslimin kapsamı, ayıp, mahsup, iade ve ödemeler bakımından uyuşmazlık varsa, hesabı bilinebilir kılan unsurların neler olduğu açıklanmalıdır. Karardaki karşı görüş, hesap mutabakatı bulunmaması ve alacağın yargılamayla belirlenmesine ağırlık vermiştir. Çoğunluk ile karşı görüşün ayrıldığı nokta, somut kayıtların borçluya hangi hesaplama imkânını sağladığıdır.

İcra inkâr tazminatı talebi, asıl alacağın varlığına ilişkin talepten ayrı kontrol edilir. Usulüne uygun takip, süresinde itiraz, itirazın iptali davası ve açık tazminat talebi birlikte değerlendirilir. Alacaklının davayı kazanması, bu ek talebin bütün koşullarını tek başına ispatlamaz.

Dosya hazırlığında takipte istenen tutar, takipten önceki ödeme, kabul edilen borç, itiraz edilen miktar ve dava tutarı aynı tabloda gösterilmelidir. İncelenen dosyada takip rakamına ilişkin düzeltme iddiası da vardır. Fazla yazılmış takip tutarını açıklamadan yalnız bilirkişi sonucunu sunmak, itirazın kapsamını ve tazminat hesabını belirsiz bırakabilir.