Dosya hazırlığı, belge listesi ve kısa cevap ↓
ADAR HUKUKHUKUK PORTALIİletişim
0545 271 78 05
TRDiller

Konu çevirisi bulunmayan dillerde ilgili dil merkezi açılır.

Menü

ADAR HUKUK · ULUSLARARASI AİLE HUKUKU

Yabancı Uyruklu Eşle Boşanma: Türkiye'de Dava, Yetkili Mahkeme ve Uygulanacak Hukuk (MÖHUK m.14)

Birden fazla ülkeye uzanan evliliklerde ilk adım: doğru mahkemeyi, uygulanacak hukuku ve belgeleri birlikte belirlemek.

İçerik sahibi: Av. Murat Adar · İstanbul Barosu 21499
Yayın:

Eşler arasındaki hukuki görüşme ve dosya hazırlığını anlatan temsili editoryal çalışma ortamı
Temsili editoryal görsel
Mahkeme · Hukuk · BelgeBirbirinden ayrı üç soru, ortak bir dosya planı.

KISA CEVAP

Eşinizin yabancı uyruklu olması, Türkiye’de boşanma davası açılmasını tek başına engellemez. Önce Türk mahkemelerinin yetkisi; ardından boşanmaya, çocuklara, nafakaya ve mal rejimine uygulanacak hukuk ayrı ayrı belirlenir. Türkiye’de dava açılması her talebe Türk hukuku uygulanacağı anlamına gelmez. Vatandaşlık, yerleşim yeri, ortak mutad mesken, yabancı dosyalar ve ilgili uluslararası sözleşmeler birlikte incelenmelidir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182

Hangi mahkeme?

Türkiye’de dava açılabilmesi, görev ve yer itibarıyla yetki üzerinden incelenir.

Hangi hukuk?

Boşanma, çocukların korunması ve mal rejimi aynı bağlama kuralına tabi olmayabilir.

Hangi belgeler?

Vatandaşlık, adres, yabancı dosya, tebligat ve temsil belgeleri birlikte hazırlanır.

Bu rehberdeki bütün başlıklar

Yabancı Uyruklu Eşle Boşanma Davası Türkiye'de Açılabilir mi?

Türk mahkemesinin davaya bakıp bakamayacağı, tarafların yabancı olup olmamasından önce yetki kurallarıyla çözülür. MÖHUK m.40, milletlerarası yetkiyi iç hukukun yer itibarıyla yetki kurallarına bağlar. TMK m.168 bakımından eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi incelenir. Görev, aile mahkemesi ve ilgili kuruluş kuralları üzerinden belirlenir.

Yerleşim yeri yalnız bir tatil adresi veya geçici konaklama değildir. Eşin Türkiye’deki yaşamı, adres kaydı ve yerleşme iradesini gösteren olgular araştırılabilir. Türkçe bilmemek veya yabancı pasaport taşımak, mevcut yetkiyi kendiliğinden kaldırmaz. Buna karşılık yalnız Türkiye’de avukat tutulması da yetki oluşturmaz.

Yurt Dışında Yaşayan Türk Vatandaşları: MÖHUK m.41

Türk vatandaşının kişi hâli davasında MÖHUK m.41 ayrıca ele alınır. Hükmün yabancı ülkede dava açılmadığı veya açılamadığı hâllere ilişkin koşulu ve mahkemeler arasındaki sıralaması gözetilir: Türkiye’de yetkili yer; bulunmuyorsa sakin olunan yer, Türkiye’de sakin değilse son yerleşim yeri; o da yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri. Bu üç şehir her yabancı eşli dava için serbest seçim listesi değildir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182

Eşim Yurt Dışında Boşanma Davası Açtı, Türkiye'de Dava Açabilir miyim?

Yabancı ülkede bir dava bulunması, Türkiye’deki her başvurunun otomatik reddedileceği anlamına gelmez. Ancak “yurt dışındaki dava hiçbir zaman önemli değildir” sonucu da doğru değildir. Türk mahkemesinin hangi kuralla yetkili olduğu, yabancı davanın tarafları ve talepleri, ilgili ülkeyle yürürlükteki sözleşmeler ve dosyanın aşaması birlikte incelenir.

Yabancı davanın hâlen sürmesi, karar verilmesi ve kararın kesinleşmesi farklı aşamalardır. Özellikle MÖHUK m.41’e dayanılacaksa hükmün kendi koşulları atlanamaz. İki ülkede yürüyen davalarda tebligatlar, geçici kararlar ve çelişen sonuç ihtimali ortak bir takvim üzerinde değerlendirilmelidir.

Elinizde kesinleşmiş bir yabancı boşanma kararı varsa Türkiye’de medeni hâl kaydını güncellemek için idari tescil veya tanıma seçenekleri araştırılır. Nafakanın tahsili ya da başka bir edimin zorla yerine getirilmesi ise ayrıca tenfiz veya ilgili sözleşme yolunu gerektirebilir. Yeni bir boşanma davası açmak, her durumda doğru başlangıç değildir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · TBMM — 5718 sayılı Kanunun kabul metni; ilgili hükümler

Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır?

Mahkemenin bulunduğu ülke ile uyuşmazlığın esasına uygulanacak hukuk iki ayrı konudur. MÖHUK m.14/1, boşanma ve ayrılık sebepleri ile hükümleri için önce eşlerin ortak millî hukukuna bakar. Eşlerin vatandaşlıkları farklıysa ortak mutad mesken hukuku; o da bulunmuyorsa Türk hukuku gündeme gelir.

Mutad mesken, hayatın fiilen ve olağan biçimde sürdürüldüğü merkezle ilişkilidir. Yalnız kimlikteki adres veya kısa süreli ziyaretle aynı tutulmaz. Birden fazla vatandaşlıkta MÖHUK m.4; vatandaşlık ve yaşam merkezinin zaman içinde değişmesinde ilgili zaman kuralları da değerlendirilir. Aynı kişinin Türk vatandaşlığının da bulunması, vatandaşlık bağlamasını etkileyebilir.

MÖHUK m.14 Basamaklı Kural

Aşağıdaki örnekler boşanmanın esasına ilişkin genel başlangıç çerçevesini gösterir. Çocukların korunması, nafaka ve yabancı kararlar yönünden yürürlükteki uluslararası sözleşmeler ayrıca incelenir. MÖHUK m.1/2 bu sözleşmeleri saklı tutar; tek bir tablo bütün talepleri çözmez.

MÖHUK m.14 için genel başlangıç tablosu; sözleşme ve özel durumlar ayrıca incelenir.
Dosyadaki durumGenel değerlendirmeDayanak
Her iki eş Türk vatandaşıGenel başlangıç ortak millî hukuk olarak Türk hukukudur. Çifte vatandaşlık ve özel sözleşme hükümleri ayrıca incelenir.MÖHUK m.4 ve 14
Her iki eş aynı yabancı devletin vatandaşıGenel başlangıç o devletin ortak millî hukukudur; Türk mahkemesinin yetkisi ayrı değerlendirilir.MÖHUK m.14/1
Vatandaşlıklar farklı; ortak mutad mesken TürkiyeGenel başlangıç Türk hukukudur; gerekçe yalnız bir eşin Türk olması değildir.MÖHUK m.14/1
Vatandaşlıklar farklı; ortak mutad mesken başka ülkedeGenel başlangıç ortak mutad mesken ülkesinin hukukudur.MÖHUK m.14/1
Ortak millî hukuk ve ortak mutad mesken yokTürk hukuku uygulanır.MÖHUK m.14/1
Geçici tedbir veya mal rejimi talebiGeçici tedbirde m.14/4; mal rejiminde ayrı m.15 kuralı ele alınır. Yetki ve sözleşmeler saklıdır.MÖHUK m.14/4 ve 15

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · TBMM — 5718 sayılı Kanunun kabul metni; ilgili hükümler · HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi; yetki ve uygulanacak hukuk

Hâkim Yabancı Hukuku Nasıl Uygular?

MÖHUK m.2 uyarınca hâkim, Türk kanunlar ihtilafı kurallarını ve bu kuralların gösterdiği yabancı hukuku kendiliğinden uygular. Tarafların yalnız Türk hukukuna dayanmış olması, yetkili yabancı hukukun araştırılması gereğini ortadan kaldırmaz. Hâkim yabancı hukukun içeriğinin belirlenmesinde taraflardan yardım isteyebilir.

İlgili ülkenin resmî mevzuat metni, yürürlük ve değişiklik bilgisi, gerekli tercüme ve somut hükmün nasıl uygulanacağını açıklayan belgeler dosyaya sunulabilir. Eski bir internet çıktısı ile güncel ve yetkili kaynağa bağlı metin aynı ağırlıkta değildir. Yabancı hukuka göre boşanma sebebi ile o sebebin ispatı için gereken olaylar da ayrılır.

Yabancı hukukun ilgili hükümleri bütün araştırmalara rağmen tespit edilemiyorsa Türk hukukunun uygulanması gündeme gelir. Bu, yalnız tarafın yabancı metni ilk dilekçede sunmamış olmasına bağlanan bir kolaylık değildir. Kişi ve aile hukukunda atıf kuralı da uygulanacak hukukun belirlenmesini etkileyebilir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · TBMM — 5718 sayılı Kanunun kabul metni; ilgili hükümler

Kamu Düzeni İstisnası: Yabancı Hukuk Ne Zaman Uygulanmaz?

Yabancı hukukta boşanmanın, nafakanın veya aile ilişkilerinin farklı düzenlenmesi tek başına o hukukun dışlanmasını sağlamaz. MÖHUK m.5, yetkili yabancı hükmün somut olaya uygulanmasının Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması koşulunu arar. Tartışma, soyut olarak ülkenin bütün hukuk sistemi hakkında değil, ilgili hükmün dosyada doğuracağı sonuç hakkındadır.

Eşlerin temel hakları, eşitlik ve etkili biçimde hak arayabilmesi gibi konular bu değerlendirmede önem taşıyabilir. Hangi hükmün hangi sonucu doğurduğu açıklanmalı; yalnız “Türk hukukundan farklı” denilmesiyle yetinilmemelidir. Kamu düzeni itirazı, istenen sonuca ulaşmak için serbestçe hukuk seçme yöntemi değildir.

Açık aykırılık saptandığında ilgili hüküm uygulanmaz; gerekli görülen hâllerde Türk hukuku uygulanır. Bu inceleme, yabancı mahkeme kararının Türkiye’de tanınması veya tenfizindeki kamu düzeni denetimiyle de karıştırılmamalıdır: biri uygulanacak hükme, diğeri yabancı kararın Türkiye’deki etkisine ilişkin farklı aşamalardır.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · TBMM — 5718 sayılı Kanunun kabul metni; ilgili hükümler

Yabancı Eşle Boşanmada Nafaka, Tazminat ve Velayet

MÖHUK m.14, boşanmanın hükümleri, boşanmış eşler arasındaki nafaka ile boşanmadaki velayet sorunları için bağlama kuralları içerir. Türk hukuku uygulanıyorsa tazminat, yoksulluk nafakası ve çocuklara ilişkin talepler ilgili TMK hükümleriyle değerlendirilir. Eşin yabancı olması tek başına tazminat veya nafaka hakkını kaldırmaz; koşullar ve deliller incelenir.

Bu çerçeve uluslararası sözleşmelerden bağımsız, her dosyaya uygulanacak tek cevap değildir. Çocuğun mutad meskeni ve ilgili ülkeler bakımından 1996 Lahey Çocukların Korunması Sözleşmesi gibi düzenlemeler; nafakada ise uygulanabilir sözleşmelerin kapsamı, taraflığı ve zaman bakımından yürürlüğü ayrıca kontrol edilir. Velayet yetkisi yalnız boşanma davasının görüldüğü yere bakılarak kabul edilmemelidir.

Dava sırasında geçici taleplerde MÖHUK m.14/4 Türk hukukunu gösterir; tedbirin türü, yetki ve sözleşmelerin etkisi ayrıca değerlendirilir. Gelir, kira, okul, sağlık, bakım düzeni ve fiilî giderler belgelenmelidir. Nafakada her dosya için geçerli sabit bir maaş yüzdesi; velayette yalnız vatandaşlık veya cinsiyete dayanan otomatik sonuç yoktur.

Çocuğun başka ülkeye götürülmesi veya geri getirilmemesi varsa iade süreci ile velayetin esasına ilişkin karar ayrılır. Yalnız boşanma protokolü hazırlamak veya Türkiye’de dava açmak, yabancı ülkede verilmiş koruma ya da velayet kararlarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182 · HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi; yetki ve uygulanacak hukuk

Mal Rejimi Ayrı Kurala Tâbidir (MÖHUK m.15)

Boşanmaya uygulanacak hukuk ile mal rejiminin tasfiyesine uygulanacak hukuk aynı olmak zorunda değildir. MÖHUK m.15’te eşlerin evlenme anındaki mutad mesken veya millî hukuklarından birini açıkça seçebilmesi; seçim yoksa evlenme anındaki ortak millî hukuk, ortak mutad mesken ve son olarak Türk hukuku sıralaması düzenlenir.

Malların tasfiyesinde taşınmazlar için bulundukları ülke hukuku uygulanır. Evlenme tarihi, o tarihteki vatandaşlıklar ve yaşam merkezi, varsa mal rejimi sözleşmesi ve taşınmazın bulunduğu ülke bu nedenle birlikte kaydedilir. Sonradan oluşan ortak hukuk ve üçüncü kişilerin hakları bakımından m.15/3 ayrıca dikkate alınır.

Örneğin eşlerin farklı ülkelerde evleri, şirket payları ve banka hesapları varsa bütün malvarlığını tek cümleyle “yarı yarıya” paylaşmak doğru bir inceleme değildir. Borçlar, edinim ve ödeme tarihleri, kişisel mal iddiaları, katkılar ve daha önce verilen kararlar ayrılır. Türkiye’deki tapu hakkında istenen tedbir ile yabancı ülkedeki mal üzerinde işlem yapılması da aynı usule bağlı olmayabilir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182

Yurt Dışındaki veya Yabancı Eşe Tebligat Nasıl Yapılır?

Önce eşin güncel adresi, bulunduğu ülke ve vatandaşlığı belirlenir. Yurt dışındaki yabancıya tebligatta ilgili uluslararası sözleşme, ülkenin beyanları ve genel yurt dışı tebligat usulleri araştırılır. Evrakın dili, tercümesi, gönderileceği makam ve teslimin belgelendirilmesi baştan planlanmalıdır.

Tebligat Kanunu m.25/a’daki Türk dış temsilciliği yolu, yurt dışındaki Türk vatandaşına ilişkin özel bir yoldur. Usulüne uygun bildirimin yerel hukuka göre muhataba ulaştığının belgelendirilmesi ve ihtarın içeriği önemlidir. Otuz günlük süre, her yabancı eş için ve herhangi bir gönderim tarihinden itibaren otomatik çalışan genel bir kural değildir.

Adresin bilinmediğinin söylenmesi tek başına hemen ilanen tebligat yapılmasını sağlamaz. Gerekli adres araştırması ve kanuni koşullar değerlendirilir. Yanlış adrese veya eksik usulle yapılan bildirim savunma hakkını ve sonraki kararın yabancı ülkede kullanılmasını etkileyebilir. Dosyanın süresi de ülke, adres, tercüme ve tebligatın sonucuna göre değişir; sabit bir bitiş tarihi verilmez.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — Yurt dışı tebligat uygulaması; 7201 m.25 ve 25/a · Nant Başkonsolosluğu — 21 Ocak 2026 tebligat işlemleri açıklaması · HMK — m.74, 76–77 ve 149; özel yetki, vekâlet ve duruşma

Vekâletname ve Yabancı Belgeler

Avukat aracılığıyla boşanma takibinde, kişiye sıkı sıkıya bağlı hakka ilişkin dava için gereken açık yetki metinde bulunmalıdır. HMK m.74 kapsamındaki özel işlemler ile yapılacak diğer başvurular birlikte değerlendirilir. Eski bir genel vekâletnamenin yalnız başlığına bakılarak yeterli olduğu kabul edilmez.

Türk dış temsilciliğinde düzenleme ile yabancı noter belgesinin Türkiye’de kullanılması farklı belge yollarıdır. Ülke ve belge bakımından apostil, tasdik veya anlaşma muafiyeti; tercüme, fotoğraf ve kimlik koşulları araştırılır. Her yabancı belgeye mutlaka aynı işlem zincirinin uygulanacağı varsayılmaz. Apostil, belge kaynağını doğrular; eksik boşanma yetkisini tamamlamaz.

Evlilik kaydı, çocukların doğum kayıtları, yabancı dava ve kararlar, gelir belgeleri ve adres bilgileri hazırlanabilir. Hangi belgenin aslı, onaylı örneği veya tercümesinin gerektiği kullanım amacına bağlıdır. Farklı pasaport ve kayıtlardaki ad-soyadı değişiklikleri, belgelerin aynı kişiye ait olduğunun anlaşılmasını sağlayacak kayıtlarla açıklanır.

Resmî dayanak: HMK — m.74, 76–77 ve 149; özel yetki, vekâlet ve duruşma · Berlin Başkonsolosluğu — noterlik ve avukat vekâletnamesi belgeleri · Dışişleri Bakanlığı — vekâletname ve yabancı belge soruları

Yabancı Eşle Anlaşmalı Boşanma

Tarafların anlaşması önemli olsa da önce Türk mahkemesinin yetkisi ve uygulanacak hukuk belirlenir. Türk hukuku uygulanıyorsa TMK m.166/3’teki en az bir yıllık evlilik, tarafların iradeleri ve mali sonuçlar ile çocukların durumu konusundaki düzenlemenin hâkim tarafından uygun bulunması koşulları incelenir.

Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi, yalnız avukatın protokolü sunmasıyla yerine getirilmiş sayılmaz. Yurt dışındaki taraf için duruşmaya katılım ve varsa usulüne uygun uzaktan katılım talebi, teknik imkân ve mahkeme kararı bakımından önceden planlanır. Vekâletnameyle her koşulda hiç katılmadan anlaşmalı boşanma tamamlanacağı vaat edilmez.

Protokolde nafaka, çocukların bakım ve görüşme düzeni, teslim edilecek eşyalar, ödemelerin tarihi ve para birimi açık olmalıdır. Mal rejimi, yurt dışındaki taşınmaz, icra edilebilirlik ve başka ülkede kararın kullanılmasına ilişkin konular ayrı değerlendirilir. Anlaşmanın taraflardan birinin anlamadığı dilde hazırlanması hâlinde iradenin sağlıklı açıklanması için tercüman ve metin hazırlığı ele alınır.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182 · HMK — m.74, 76–77 ve 149; özel yetki, vekâlet ve duruşma · 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı)

Boşanma Yabancı Eşin Oturma İznini ve Vatandaşlığını Etkiler mi?

Önce yabancının hangi izinle Türkiye’de kaldığı belirlenir. Türk vatandaşı eşe bağlı aile ikamet izni ile kişinin kendi çalışma, öğrenci veya başka ikamet dayanağı aynı değildir. Boşanmanın aile ikamet izninin dayanağına etkisi ve başka izin türüne geçiş olanağı somut statü üzerinden incelenir.

6458 sayılı Kanun m.34/6, Türk vatandaşıyla evli yabancının en az üç yıl aile ikamet izniyle kalmış olması koşuluyla boşanma sonrasında kısa dönem ikamet izni verilebilmesini düzenler. Aile içi şiddet mağduriyetinin ilgili mahkeme kararıyla sabit olduğu hâlde üç yıl koşulu aranmaz. Kanundaki “verilebilir” ifadesi, başvurunun ve diğer koşulların değerlendirilmesini ortadan kaldırmaz.

Türk vatandaşıyla evlilik doğrudan vatandaşlık sağlamaz. Evlenme yoluyla başvuruda evliliğin süresi ve devamı ile 5901 sayılı Kanun m.16’daki diğer koşullar önemlidir. Kazanılmış vatandaşlık ile henüz sonuçlanmamış başvuru farklı değerlendirilir. Boşanma, kazanılmış vatandaşlığı kendiliğinden sona erdiren genel bir neden değildir; yalan beyan veya önemli hususların gizlenmesiyle kazanım varsa m.31 kapsamında ayrı iptal incelemesi gündeme gelebilir.

Resmî dayanak: 6458 sayılı Kanun — aile ikamet izni m.34 ve 36 · 5901 sayılı Kanun — evlenmeyle kazanım m.16 ve iptal m.31 · NVİ — Türk vatandaşlığının evlenme yoluyla kazanılması

Dava Öncesi Hazırlık: Belgeler, Ülke Bilgileri ve İlk Adımlar

Dosyanın başlangıcında iki soruya ayrı cevap hazırlanır: Türkiye’de hangi sonucu istiyorsunuz ve aynı konuda başka ülkede hangi işlem var? Evliliğin Türk kayıtlarındaki durumu, güncel vatandaşlıklar, son ortak yaşam, çocukların yaşam merkezi ve önceki başvurular bir sayfalık kronolojiye yazılır.

Tebliğ edilen dilekçe veya kararın bütün sayfaları saklanır. Yabancı dosyanın numarası, mahkemesi, başvuru ve duruşma tarihleri ile kararın kesinleşip kesinleşmediği öğrenilir. Belgelerin tercüme ve tasdik ihtiyacı, dosyada kullanılacağı amaca göre belirlenir; eksik belgenin ne olduğu ayrıca gösterilir.

  • Tarafların kimlik, vatandaşlık ve adres bilgileri
  • Evlilik kaydı ve varsa mal rejimi sözleşmesi
  • Çocukların yaşadığı ülke, okul ve bakım belgeleri
  • Yabancı dava dilekçeleri, kararlar ve tebligatlar
  • Nafaka veya tazminat için gelir ve gider belgeleri
  • Taşınmaz, banka, şirket payı ve borçlara ilişkin mevcut kayıtlar

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · HMK — m.74, 76–77 ve 149; özel yetki, vekâlet ve duruşma

Ankara'da Yabancı Unsurlu Boşanma Davaları

Ankara’da dava açılabilmesi, dosyanın yetki kuralları bakımından Ankara’yla bağlantısına veya MÖHUK m.41’in ilgili koşullarının gerçekleşmesine bağlıdır. Ankara Adliyesi, Ankara Batı Adliyesi ve ayrı adli yargı çevreleri aynı kabul edilmez. Hangi aile mahkemesine başvurulacağı, yerleşim ve yetki bilgileriyle belirlenir.

Duruşma veya başvuru öncesinde mahkemenin güncel birimi ve bina bilgisi resmî adliye kaydından kontrol edilmelidir. Adar Hukuk’un ofisleri İstanbul’dadır; bu bölüm Ankara’da ayrı bir ofis veya şube bulunduğu anlamına gelmez. Ankara’daki bir dosyanın takibi, yetki ve temsil kapsamı üzerinden ayrıca değerlendirilebilir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · Ankara Adliyesi — resmî mahkeme ve birim bilgileri · Ankara Batı Adliyesi — resmî birim ve iletişim bilgileri

İstanbul'da Yabancı Eşle Boşanma İçin Dosya Değerlendirmesi

İstanbul’da yaşayan eş veya yurt dışındaki Türk vatandaşı açısından önce görev ve yer itibarıyla yetki incelenir. İstanbul’daki her adliye aynı yargı çevresine sahip değildir. Avukatın ofis adresi ile yetkili mahkemenin belirlenmesi birbirinin yerine geçmez.

Avukat Murat Adar’a ilk görüşme için iki eşin vatandaşlığı, yaşadığı ülke, evliliğin kayıt durumu, çocukların bulunduğu yer ve varsa yabancı dava bilgisi iletilebilir. İnceleme, dilekçe hazırlığı, kurum başvurusu, dava takibi ve yabancı kararın Türkiye’de kullanılması birbirinden ayrılarak iş kapsamı belirlenir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182

DOĞRUDAN CEVAPLAR

Sık Sorulan Sorular

Aşağıdaki cevaplar, temel kuralı ve sonucu değiştirebilen koşulları birlikte açıklar.

Eşim yabancı uyruklu, Türkiye'de boşanma davası açabilir miyim?

Türk mahkemelerinin yetki koşulları varsa açılabilir. Eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturulan yer bakımından TMK m.168 ve MÖHUK m.40 incelenir. Yabancı vatandaşlık tek başına engel değildir; somut adres ve yaşam bilgileri gerekir.

Resmî dayanak: Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182 · 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı)

Almanya'da yaşıyorum, Türkiye'de boşanma davası açabilir miyim?

Vatandaşlığınıza, Türkiye’deki yetki bağlantısına ve varsa Alman dosyasına göre değerlendirilir. Türk vatandaşının kişi hâli davasında MÖHUK m.41’in koşulları ve sıralaması önemlidir. Ankara, İstanbul veya İzmir seçeneği ancak hükmün önceki basamakları bulunmadığında gündeme gelir. Her iki eş Türk vatandaşıysa boşanmanın esasına ilişkin genel bağlama ortak millî hukuktur.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı)

Eşim yurt dışında dava açtı, Türkiye'deki davam reddedilir mi?

Yabancı davanın varlığından tek başına otomatik ret sonucu çıkarılmaz. Yetki dayanağı, ilgili uluslararası sözleşme, iki dosyanın taraf ve talepleri ile yabancı kararın kesinleşme durumu araştırılır. Kesinleşmiş boşanma kararının Türk kaydına etkisi için idari tescil veya tanıma; icra gereken hükümler için ayrıca uygun tenfiz veya sözleşme yolu değerlendirilebilir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · TBMM — 5718 sayılı Kanunun kabul metni; ilgili hükümler

Dava Türkiye'de görülüyorsa Türk hukuku mu uygulanır?

Her zaman değil. MÖHUK m.14/1’in genel sıralaması ortak millî hukuk, vatandaşlıklar farklıysa ortak mutad mesken hukuku ve bu da yoksa Türk hukukudur. İki eşin de yabancı olması, mutlaka tek bir yabancı ülke hukukunun uygulanacağı anlamına gelmez; vatandaşlıklarının ortak olup olmadığı ve sözleşmeler de önemlidir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı)

Yabancı hukuk Türk hukukundan farklıysa ne olur?

Farklılık tek başına yabancı hukuku dışlamaz. Hâkim yetkili hukukun içeriğini araştırır. Somut hükmün uygulanması Türk kamu düzenine açıkça aykırıysa MÖHUK m.5 uyarınca o hüküm uygulanmaz; gerekli hâlde Türk hukuku gündeme gelir. Bu değerlendirme dosyanın somut sonucu üzerinden yapılır.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · TBMM — 5718 sayılı Kanunun kabul metni; ilgili hükümler

Nafaka ve velayete de yabancı hukuk mu uygulanır?

MÖHUK m.14/2–3, boşanmış eşlerin nafakası ve boşanmadaki velayet için birinci fıkraya gönderme yapar. Bununla birlikte uygulanabilir uluslararası sözleşmeler, özellikle çocuğun korunmasında yetki ve uygulanacak hukuk kuralları ayrıca incelenir. Geçici tedbirlerde m.14/4 Türk hukukunu gösterir; bütün taleplerin tek kuralla çözülmesi doğru değildir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı) · HCCH — 1996 Çocukların Korunması Sözleşmesi; yetki ve uygulanacak hukuk

Mal paylaşımına da aynı hukuk mu uygulanır?

Zorunlu olarak aynı hukuk uygulanmaz. Mal rejimi MÖHUK m.15’teki ayrı kurala tabidir; hukuk seçimi ve evlenme anındaki bağlantılar önem taşır. Taşınmazların tasfiyesinde bulundukları ülke hukuku uygulanır. Boşanma ve mal rejimi talepleri ayrı hukuki inceleme gerektirir.

Resmî dayanak: 5718 sayılı MÖHUK — m.1–5, 14–15, 40–41 ve 50–59 (Adalet Bakanlığı)

Yabancı eşe tebligat nasıl yapılır, dava ne kadar uzar?

Ülke, vatandaşlık, adres ve yürürlükteki tebligat sözleşmesine göre yol seçilir. m.25/a’daki konsolosluk ve otuz günlük düzenleme, usulüne uygun bildirim koşullarıyla yurt dışındaki Türk vatandaşı içindir. Adres araştırması yapılmadan ilanen tebligat varsayılmaz. Süre; ülke, tercüme ve bildirim işlemlerine göre değişir.

Resmî dayanak: Adalet Bakanlığı — Yurt dışı tebligat uygulaması; 7201 m.25 ve 25/a · Nant Başkonsolosluğu — 21 Ocak 2026 tebligat işlemleri açıklaması

Türkiye'ye gelmeden boşanma davası açabilir miyim?

Uygun vekâletle dava açılması ve birçok takip işlemi yurt dışından planlanabilir; mahkemenin şahsen dinleme veya başka işlem ihtiyacı saklıdır. Türk hukukuna göre anlaşmalı boşanmada hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir. Yalnız vekâlet vermek bu koşulun yerine geçmez; katılım biçimi mahkeme ve usul kurallarıyla önceden değerlendirilir.

Resmî dayanak: HMK — m.74, 76–77 ve 149; özel yetki, vekâlet ve duruşma · Türk Medenî Kanunu — m.166, 168–169, 174–175 ve 182 · Berlin Başkonsolosluğu — noterlik ve avukat vekâletnamesi belgeleri

Boşanınca oturma iznim iptal olur mu?

İzin türü ve dayanağı incelenir. Türk vatandaşı eşe bağlı aile ikameti bulunan yabancı için m.34/6’daki en az üç yıllık aile ikameti ve kısa dönem izne geçiş koşulları ele alınır. Aile içi şiddet mağduriyeti ilgili mahkeme kararıyla sabitse üç yıl koşulu aranmaz. Başka izin dayanağı ve başvuru koşulları ayrıca değerlendirilir.

Resmî dayanak: 6458 sayılı Kanun — aile ikamet izni m.34 ve 36

DOSYANIZIN KOŞULLARINI DEĞERLENDİRELİM

İki ülkedeki işlemleri
birlikte planlayın.

Vatandaşlıklarınızı, yaşadığınız ülkeleri, çocukların bulunduğu yeri ve varsa yabancı dosya bilgilerini paylaşın. İlk incelemede hangi kararın ve hangi başvurunun ele alınacağı belirlenir.

Sesli mesaj gönderebilirsiniz.

WhatsApp’tan görüşme talep edin

Resmî Kaynaklar ve İlgili Hükümler

Bağlantılar ilgili açıklamaların yanında da sunulmuştur. Uluslararası sözleşmelerin ülkeler arasında uygulanabilirliği, işlem tarihleri ve güncel kurum koşulları somut dosyada ayrıca incelenir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her hukuki mesele kendi koşullarıyla ele alınır.

Durumunuzu hazırlık aracında başlıklara ayırın veya görüşme için uygun zamanı birlikte belirleyelim.

WhatsApp