HAGB, hapis cezasının ertelenmesi ve adlî para cezası

Üç kurumun sonucu aynı değildir

HAGB değerlendirmesi CMK m.231'e dayanır. İncelenen resmî metinde, müsadereye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmamasına ilişkin düzenleme yer alır. Bu, beraat kararıyla aynı şey değildir. Denetim ve yükümlülüklerin sonucu ayrıca izlenir.

TCK m.51 kapsamındaki ertelemede bir mahkûmiyet hükmü vardır; hapis cezasının infazına ilişkin ayrı bir düzenleme uygulanır. TCK m.50 kapsamındaki seçenek yaptırımlar ise kısa süreli hapis cezasının kanundaki koşullarla başka yaptırıma çevrilmesiyle ilgilidir. Adlî para cezası da idari para cezasından farklıdır.

HAGB koşulları ayrı ayrı incelenir

CMK m.231'in kaynakta yer alan düzenlemesinde cezanın türü ve miktarı, önceki kasıtlı suç mahkûmiyeti, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve zararın giderimi temel kontrol başlıklarıdır. Ceza sınırının altında kalmak tek başına otomatik hak doğurmaz; olumlu veya olumsuz kararın somut gerekçesi değerlendirilir.

Mağdur veya kamunun maddi zararının varlığı, miktarı ve giderilme biçimi belirlenmelidir. Her dosyada zarar aynı yöntemle hesaplanmaz. Taksitli giderim seçeneği, süre ve yükümlülükler kararın kendi içeriğinden okunmalıdır. Şikâyetten vazgeçme ile zararın tamamen giderilmesi birbirinin yerine geçmez.

Karar tarihi ve değişiklik notu neden gerekli?

9 Eylül 2026 tarihinde erişilen UYAP Mevzuat metni, CMK m.231'in ilgili fıkralarında 16/7/2026 tarihli 7589 sayılı Kanun değişiklik notlarını göstermektedir. Önceki tarihli HAGB özetleri bu metinle karşılaştırılmadan uygulanmamalıdır. AYM iptal kararı, yürürlük tarihi, sonraki kanun ve geçiş hükümleri birlikte ele alınır.

HAGB kararına karşı başvuru ile denetim ihlali üzerine açıklanan hükme karşı başvuru aynı kapsamda değildir. Kaynak metin, m.231/12'de istinaf ve ilgili temyiz kurallarını; m.231/11'de ise açıklanan veya yeni kurulan hükme ilişkin özel itiraz incelemesini düzenler. Tebliğ belgesi ve kararın kanun yolu bölümü dosyayla birlikte kontrol edilmelidir.

Karardan sonraki yükümlülükler

Denetim süresinin başlangıcı, yükümlülüklerin içeriği, tebligatlar ve yerine getirme belgeleri saklanır. Yeni bir soruşturma açılması ile kanunun aradığı ihlal koşulunun kesin olarak oluşması aynı kabul edilmemelidir. Mahkemenin açıklama kararı ve dayandığı olgular ayrıca incelenir.

Bu üç kurumun adli sicil, meslek ve idari işlem üzerindeki etkileri ayrı mevzuata bağlı olabilir. 'Hiçbir kayıtta görünmez' veya 'hiçbir işe engel olmaz' gibi sınırsız sonuçlar çıkarılmamalıdır.

Sık sorulan sorular