TMK Madde 683 – Madde Metni
Madde 683 – Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir.
Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.
TMK Madde 683 Gerekçesi
İlk düzenlemenin resmî madde gerekçesi — tam metin
Yürürlükteki Kanunun 618 inci maddesini karşılamaktadır.
Madde İsviçre Medenî Kanununun 641 inci maddesine uygun olarak iki fıkra hâline getirilmiş, kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmıştır. Hüküm değişikliği yoktur.
Birinci fıkrada, mülkiyetin sağladığı en önemli üç unsur olan, kullanma, yararlanma ve tasarrufta yetkileri sayılmıştır.
İkinci fıkrada ise mülkiyet hakkından kaynaklanan davalara yer verilerek, mülkiyet hakkının yaptırımı olarak istihkak davası ve her türlü haksız fiille karşı elatmanın önlenmesi davası özel olarak belirtilmiştir.
TBMM, 21. Dönem, 1/611 esas numaralı Türk Medenî Kanunu Tasarısı; 723 sıra sayılı rapor · Madde 683 gerekçesi, basılı/PDF sayfa 208 · Kontrol: 14 Eylül 2026
TMK Madde 683 ile İlgili Yargıtay Kararları
Paylı taşınmazda elatmanın önlenmesi ve görev
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi
2015/3087 E. · 2015/4459 K. · 31 Mart 2015
Hukuki mesele: Kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmamış taşınmazdaki paydaş uyuşmazlığında görevli mahkeme.
Madde ile ilişkisi: Mülkiyet hakkına dayalı elatmanın önlenmesi talebini, kat mülkiyeti rejiminden doğan uyuşmazlıktan ayırır.
Karar özeti: Daire, taşınmazın paylı mülkiyetle kayıtlı olduğunu ve kat mülkiyeti rejiminin kurulmadığını saptadı. Uyuşmazlığın TMK m.683 ve devamından kaynaklandığını, asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirtti. Görev değerlendirilmeden esasa girilerek verilen hükmü bozdu.
uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği kuşkusuzdur.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 99610700 · Kontrol: 13 Eylül 2026
Taşkın merdiven ve mülkiyetin korunması
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi
2010/773 E. · 2010/2671 K. · 11 Mart 2010
Hukuki mesele: Komşu yapının merdiveni ve geçişiyle taşınmaza müdahale edilmesine karşı malikin talepleri.
Madde ile ilişkisi: Haksız elatmaya karşı mülkiyetin korunmasını ve malikin farklı taleplerinin değerlendirilmesini somutlaştırır.
Karar özeti: Daire, müdahalenin keşifle belirlendiği taşınmazda mülkiyet hakkına dayalı taleplerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Önceki kamulaştırmadan kalan alanın kullanıma elverişli olmadığı gerekçesini ret için yeterli görmedi. Ayrıca alternatif tescil talebinin incelenmemesini de hatalı bularak hükmü bozdu.
davacıların mülkiyet haklarına değer verilmediği görülmektedir.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 78928100 · Kontrol: 13 Eylül 2026
Maddenin Uygulamadaki Anlamı
Adar Hukuk açıklaması · kanun, gerekçe veya karar alıntısı değildir.
Mülkiyet, kullanma ve tasarruf yetkileri yanında haksız müdahaleye karşı koruma imkânı da sağlar. Talebin türü belirlenirken taşınmazın kayıt durumu, müdahalenin niteliği ve hukuk düzenindeki sınırlamalar birlikte incelenir.
İlgili TMK Maddeleri
Kaynaklar ve Güncelleme Bilgileri
Madde metni, UYAP Mevzuat’taki 4721 sayılı Kanunun 14 Eylül 2026 tarihinde erişilen konsolide metninden alınmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi PDF adresine bu taramada erişilemediği için erişilebilir resmî konsolide UYAP yayımı esas alınmıştır.
Kaynak kontrolü, hukukçu onayı ve mevzuatın değişiklik tarihi ayrı bilgilerdir. Bu sayfa için ayrıca verilmiş bir hukukçu onayı kaydı bulunmamaktadır. Metinler kendiliğinden güncellenmez.
TMK tam metnini okuyun →