Son güncelleme: 10 Ekim 2026. Bu makale sahte indirim, sosyal medya tanıtımı, yapay zekâ reklamı ve internet alışverişinde para iadesi başvurularını ele alır. 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren reklam değişiklikleri ve 2026 tüketici hakem heyeti sınırı esas alınmıştır.
İnternetteki bir fiyatın üstünün çizilip yanına daha düşük tutar yazılması, indirimin gerçek olduğunu tek başına göstermez. Tüketici hem ürünün fiyat geçmişini hem kampanyanın koşullarını doğru öğrenme hakkına sahiptir. Sahte aciliyet, saklanan üyelik şartı, gerçek olmayan deneyim videosu veya reklam olduğu anlaşılmayan influencer paylaşımı, alışveriş kararını etkileyen ayrı sorunlar yaratabilir. Hukuki başvuru, reklamın durdurulmasıyla alışveriş bedelinin geri alınmasını aynı talep gibi görmeden kurulmalıdır.
2026 yılında eski bir bilgiyi özellikle güncellemek gerekir. İndirimden önceki fiyat için artık mal satışına ilişkin reklamlarda kampanyadan önceki on gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınır. Ticaret Bakanlığının 1 Temmuz 2026 tarihli, 33297 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklik duyurusu bu düzenlemenin 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdiğini açıklar. Bu tarihten sonraki kampanyalarda önceki otuz gün kuralını güncel kuralmış gibi aktarmak doğru değildir.
Sahte indirim nasıl belirlenir?
6502 sayılı Kanun'un 61. maddesi reklamlarda dürüstlük ve doğruluk esasını, 62. maddesi haksız ticari uygulamalara ilişkin korumayı düzenler. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği indirimli satışa özel açıklamalar içerir. Bir kampanyada indirim öncesi fiyatın yapay olarak yükseltilip yüksek indirim izlenimi verilmesi, hukuki denetime konu olabilir. Satıcının farklı tarihlerde farklı fiyat uygulaması ise tek başına yasak değildir; sorun indirim iddiasının hangi gerçek fiyatla karşılaştırıldığıdır.
Örneğin son on günde en düşük fiyatı 4.000 TL olan bir ürün için 6.000 TL üstü çizilerek 4.500 TL kampanya fiyatı sunulması, tüketicide gerçekte olmayan avantaj izlenimi yaratabilir. Tüketici tek bir eski ekran görüntüsüyle yetinmek yerine ürünün aynı varyantını, satıcısını ve kampanya tarihini kontrol etmelidir. Depolama kapasitesi, renk, paket içeriği veya satıcı değiştiğinde fiyat karşılaştırmasının dayanağı farklılaşabilir.
Çabuk bozulabilen meyve ve sebze gibi mallar ile hizmet reklamlarında indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınır. Ayrıca indirim veya başka faydanın belirli şarta bağlandığı satış reklamları da indirim kurallarına tabidir. “İkinci ürüne indirim”, üyelikle avantaj veya belirli tutar üzerindeki kampanya için koşullar anlaşılır verilmelidir. Küçük yazıda saklanan önemli şartın ana iddiayı değiştirmesi değerlendirmede önem taşır.
Her pahalı ürün veya değişen fiyat aldatıcı reklam mıdır?
Hayır. Ürünün başka mağazada daha ucuz olması, mevcut satıcının fiyatını kendiliğinden hukuka aykırı yapmaz. Kurul incelemesinde reklamın iddiası, fiyat geçmişi, tüketicinin kararı üzerindeki etki ve kampanya koşulları değerlendirilir. “Piyasadaki en ucuz” gibi karşılaştırma iddiasının doğrulanmasıyla sıradan fiyat etiketi aynı değildir. Tüketici şikâyetinde hangi ifadenin neden yanıltıcı olduğunu belirtmelidir.
Ürün sayfasında fiyatın değişmesiyle kurulmuş sözleşmenin sonradan tek taraflı değiştirilmesi de ayrılmalıdır. Siparişin hangi koşullarda kabul edildiği, ödeme ve ön bilgilendirme kayıtları önemlidir. Açık yazım hatası, teknik hata ve gerçek indirim kampanyası farklı hukuki değerlendirmeler gerektirir. Her hatalı görünen fiyatta teslimin kesin zorunlu olduğunu ya da satıcının her siparişi serbestçe iptal edebileceğini söylemek aynı ölçüde genellemedir.
Influencer tanıtımı ve gizli reklam
1 Ağustos 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayan yeni düzenleme, sosyal medya etkileyicisinin menfaat karşılığındaki ticari paylaşımında reklam niteliğinin anlaşılmasını gerektirir. Ücret dışında ücretsiz veya indirimli ürün, etkinlik daveti ve benzeri menfaatler de önem taşır. Uygun reklam, iş birliği veya sponsorlu içerik açıklaması tüketicinin fark edebileceği biçimde verilmelidir. Açıklamanın ancak uzun metin açıldıktan sonra görünmesi veya içerikle ilgisiz etiketler arasında kaybolması tartışma yaratabilir.
Bir ürünü tavsiye eden kişinin gerçekten kullanmış olmasıyla reklam ilişkisini açıklaması iki ayrı konudur. Reklam etiketi bulunması, ürünün tedavi edici etkisi veya performansı hakkındaki yanlış iddiayı hukuka uygun hâle getirmez. Tüketici, videoyu gördüğü tarih, hesabın adı, tanıtılan ürün ve reklam verenle bağlantısını belgeleyebilir. İndirim kodu veya alışveriş bağlantısı önemli bir veri olabilir, fakat tek başına bütün sorumluları belirleyen kesin delil sayılmamalıdır.
Yapay zekâ ile üretilen reklamlar için yeni kurallar
Ticaret Bakanlığının Temmuz 2026 duyurusuna göre reklamlarda yapay zekâyla oluşturulmuş, insandan ayırt edilemeyen dijital karakter kullanıldığında bu durum açık ve anlaşılır biçimde belirtilmelidir. Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulan dijital kopyasının ürünü bizzat deneyimlemiş veya tavsiye etmiş izlenimi verdiği reklamlar ise yasak kapsamındadır. Böylece sahte deneyim ve kişisel güven ilişkisinin istismar edilmesi bakımından somut düzenleme getirilmiştir.
Her grafik veya çizimin yapay zekâ kullanıldığı için otomatik olarak yasak olduğunu söylemek doğru değildir. Kullanımın niteliği ve verilen mesaj önemlidir. Bir doktor görüntüsüyle kişiye özel sağlık iddiası, bir ünlünün sahte tavsiyesi veya gerçekte olmayan müşteri deneyimi ayrı inceleme gerektirir. Tüketici yalnızca “video yapay görünüyor” demek yerine yanıltıcı önerinin içeriğini ve görüntünün nasıl sunulduğunu göstermelidir.
Hedefli reklam, çocuklar ve yanıltıcı alışveriş arayüzleri
Yeni düzenlemelerde hedefli reklamın hangi kriterlerle gösterildiği ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceği konusunda kolay erişilebilir bilgi önem taşır. Çocuklara kişisel veri profillemesiyle hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır. Buna ek olarak kişisel verilerin işlenmesi, kendi veri koruma mevzuatı yönünden ayrı değerlendirilir. Reklamın hukuka uygun görünmesi, kullanılan kişisel verinin her durumda hukuka uygun toplandığını göstermez.
“Son iki dakika” sayacının her açılışta yeniden başlaması veya gerçekte sınırsız stok için “son ürün” mesajı verilmesi tüketicinin kararını etkileyebilir. Otomatik seçilmiş ek hizmet, ödeme aşamasında ortaya çıkan zorunlu bedel ve zorlaştırılmış iptal işlemi de somut içerikle incelenmelidir. Tasarımın dikkat çekici olması tek başına haksızlık değildir; gerçek dışı bilgi ve önemli koşulların gizlenmesi hukuki değerlendirmeyi oluşturur.
Reklam şikâyeti ile para iadesi farklı yollardır
Reklam Kuruluna yapılan başvuru reklamın ve ticari uygulamanın denetlenmesine yöneliktir. Kurulun yaptırım uygulaması tüketicinin alışveriş bedelini otomatik olarak hesabına yatırmaz. Tüketici para iadesi, sözleşmeden dönme veya tazminat istiyorsa kendi işlemine ait hukuki sebebi ayrıca göstermelidir. Reklamın gerçeğe aykırı olması, ürünün ayıplı olması ve cayma hakkının kullanılması farklı dayanaklardır.
Malın reklamdaki özellikleri taşımaması ayıplı mal incelemesi doğurabilir. 6502 sayılı Kanun'daki seçimlik haklar, şartları varsa sözleşmeden dönme, bedel indirimi, ücretsiz onarım veya ayıpsız misliyle değişim şeklindedir. Buna karşılık ürün vaat edilen özelliklere uygun olsa da fiyat indirimi yanıltıcıysa şikâyetin ve bireysel talebin dayanağı ayrıca kurulmalıdır. Her sahte indirim iddiası otomatik olarak aynı tutarda bedel indirimi hakkı doğurmaz.
İnternet alışverişinde cayma hakkı ve süreler
Mesafeli sözleşmede genel cayma süresi on dört gündür. Malda teslim, hizmette sözleşmenin kurulması başlangıç bakımından önemlidir. Bildirim yazılı veya kalıcı veri saklayıcısıyla yapılabilir; satıcıya ve ilgili platform sistemine ulaşan kayıt saklanmalıdır. Yalnızca ürünü kargoya vermekle açık cayma bildirimi arasındaki fark gözden kaçırılmamalıdır. Satıcının müşteri hizmetlerinin cevap vermemesi, tüketicinin yazılı bildirim yapmasını engellemez.
Kişiye özel ürün, uygun şartları taşıyan hijyen ürünü veya mevzuattaki diğer istisnalar için cayma hakkı farklı olabilir. “İndirimli ürün iade edilmez” ifadesi tek başına kanuni cayma hakkını kaldırmaz. İade gönderimi ve bedel iadesi bakımından güncel yönetmelik, bildirimin ve kargo tesliminin tarihleri üzerinden uygulanır. Ticaret Bakanlığının güncel rehberinde tüketicinin cayma bildiriminden itibaren on dört gün içinde geri gönderme yükümlülüğü açıklanır; iade süresinin başlangıcı işlem türüne göre değişebilir.
Ayıplı mala ilişkin genel zamanaşımı teslimden itibaren iki yıldır; daha uzun sözleşme veya özel kanun hükümleri ile ağır kusur ve hile hâlleri ayrıca değerlendirilir. Cayma için on dört günlük süreyle ayıp nedeniyle hak arama süresi aynı değildir. Reklam şikâyeti yapılmış olması bunların kendiliğinden uzadığı anlamına gelmez. Satıcıya talep göndermek, gerekli hakem heyeti veya dava başvurusunun yerine geçirilmemelidir.
2026 hakem heyeti sınırı ve tüketici mahkemesi
2026 yılında değeri 186.000 TL'nin altında bulunan tüketici uyuşmazlıklarında il veya ilçe tüketici hakem heyetine başvuru gerekir. Tam 186.000 TL ve üzerindeki uyuşmazlıklar bu sınırın dışında kalır. Genel olarak dava şartı arabuluculuk sonrası tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir; kanundaki istisnalar saklıdır. Ürün bedeliyle uyuşmazlık değeri her dosyada aynı olmayabilir; talebin niteliği açıklanmalıdır.
Hakem heyetine tüketicinin yerleşim yerinde veya tüketici işleminin yapıldığı yerde başvurulabilir. Elektronik başvuru e-Devlet üzerinden TÜBİS sistemiyle yapılabilir. Karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde yetkili tüketici mahkemesine itiraz edilir. Eski on beş günlük bilgiyi güncel itiraz süresi gibi kullanmamak gerekir. Hakem heyeti kararına itiraz için yeniden aynı heyete başvurmak dava yolunun yerini tutmaz.
Üç varsayımsal olay
Örnek 1: Gerçekte artmış kampanya fiyatı
Bir tüketici son on günde 8.000 TL'ye sunulan aynı satıcının aynı televizyonunu görür. Kampanyada 12.000 TL üstü çizilir ve 9.000 TL yazılır. Tarihli ürün sayfaları ve varyant bilgileriyle Reklam Kuruluna başvurabilir. Satın aldıysa para talebinin dayanağı ayrıca değerlendirilir. Piyasa karşılaştırması yerine aynı ürünün kampanya referansını belgelemek, indirim iddiasının değerlendirilmesini kolaylaştırır.
Örnek 2: Ücretsiz ürün karşılığı paylaşım
Bir influencer ücretsiz aldığı cihazı bağımsız tavsiye gibi tanıtır, reklam açıklaması görünmez. Tüketici bu videoya güvenerek alır; cihazın videoda vaat edilen özelliği bulunmaz. Reklam ilişkisi yönünden Kurul, özellik eksikliği yönünden satıcıya seçimlik hak talebi gündeme gelebilir. Video, satış sayfası ve fatura birlikte saklanır. İki başvurunun farklı amaçları dilekçelerde açıkça yazılır.
Örnek 3: Sahte ünlü tavsiyesi
Yapay zekâyla oluşturulmuş bir ünlü kopyası, ürünü kullandığını ve sonuç aldığını söyler. Tüketici görüntünün kaynağını ve ürün bağlantısını kaydeder. Yeni dijital kopya kuralı bakımından şikâyet oluşturulur. Ürün alınmışsa cayma koşulları ve varsa ayıp ayrıca incelenir. İçeriği üreten kişiyle satış sözleşmesinin tarafı farklı olabileceğinden talep doğru muhataba yöneltilmelidir.
Başvuruyu nasıl hazırlamalısınız?
- Reklamın tam görüntüsünü, tarihini, yayınlandığı hesabı veya adresi, ürün kodunu ve satıcıyı kaydedin. Yalnızca kesilmiş fiyat görseliyle yetinmeyin.
- Satın alma varsa fatura, sipariş, ön bilgilendirme, ödeme ve teslim belgelerini ekleyin. İstenen iade veya diğer hakkı açık belirtin.
- Satıcıya ve ilgili platforma yazılı bildirim yapın; teslim edildiğini gösteren kaydı saklayın.
- Reklam ve Haksız Ticari Uygulama Şikâyeti hizmetiyle Kurula başvurun. Para talebi için uyuşmazlık değerine uygun heyet veya mahkeme yolunu ayrıca izleyin.
Platformun sorumluluğu her işlemde sınırsız değildir. Ön bilgilendirme, ödeme tahsili, kayıt tutma ve sözleşmedeki rolü incelenir. Satıcı kimliğini belirlemek bu nedenle önemlidir. Başvuruyu yalnızca platformun tanınmış adına yöneltmek, gerçek satıcının ve uygulanabilir sorumluluk hükmünün gözden kaçmasına yol açabilir.
Sık sorulan sorular
1. İndirim referansı hâlâ otuz gün mü?
1 Ağustos 2026 sonrası mal satış reklamlarında son on gündeki en düşük fiyat esastır. Çabuk bozulabilen mallar ve hizmetler için önceki fiyat kuralı farklıdır.
2. Başka mağaza daha ucuzsa şikâyet haklı mı?
Tek başına fiyat farkı yeterli değildir. Yanıltıcı indirim veya karşılaştırma iddiası somutlaştırılmalıdır.
3. İndirimli üründe cayma hakkı var mı?
İndirim etiketi genel cayma hakkını kaldırmaz. Ürünün niteliğine bağlı kanuni istisnalar ayrıca kontrol edilir.
4. Reklam Kurulu paramı iade eder mi?
Kurul reklamı denetler. Bireysel bedel iadesi için satıcıya talep ve gerektiğinde hakem heyeti veya mahkeme yolu izlenir.
5. Ücretsiz ürün alan influencer açıklama yapmalı mı?
Menfaat karşılığı ticari paylaşım reklam niteliğinin anlaşılmasını gerektirir. Menfaatin mutlaka nakit olması aranmaz.
6. Her yapay zekâ reklamı yasak mı?
Hayır. İnsandan ayırt edilemeyen karakter açıklaması ve gerçek kişinin deneyim izlenimi veren dijital kopyasına ilişkin özel kurallar bulunur.
7. Tam 186.000 TL için heyete gidilir mi?
Hayır. 2026 sınırı bu tutarın altıdır. Eşit ve üzerindeki uyuşmazlıklarda uygun arabuluculuk ve mahkeme yolu değerlendirilir.
8. Hakem heyeti kararına itiraz kaç gün?
Kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Süre, sonucun öğrenildiği sohbet mesajına göre değil hukuken geçerli tebliğe göre hesaplanır.
9. Satıcının sessizliği caymayı engeller mi?
Usulüne uygun bildirimin yapılması önemlidir. Satıcının onay vermesi genel cayma hakkının koşulu değildir; gönderim ve teslim kayıtları saklanmalıdır.
10. Sahte indirim nedeniyle her zaman tazminat alınır mı?
Otomatik değildir. Talebin dayanağı, zarar ve nedensellik incelenir. Reklam ihlali tespitiyle bireysel tazminat şartları ayrı değerlendirilir.
Resmî kaynaklar ve ilgili hukuk hizmeti
- Ticaret Bakanlığı: On günlük indirim referansı ve yürürlük
- Ticaret Bakanlığı: Sosyal medya reklam açıklamaları
- Ticaret Bakanlığı: Yapay zekâ reklamı kuralları
- Ticaret Bakanlığı: Mesafeli sözleşmeler rehberi
- Ticaret Bakanlığı: 2026 hakem heyeti ve itiraz kuralları
- Reklam Kuruluna başvuru açıklaması
- Tüketici hukuku hizmetleri ve başvuru bilgileri
Satın alma kaydı, iade talebi veya hakem heyeti kararı hakkında hukuki değerlendirme için Avukat Murat Adar ile WhatsApp üzerinden iletişim kurabilirsiniz. Telefon: 0545 271 78 05. Talep ve başvuru yolu somut alışverişin belgelerine göre belirlenir.