ADAR HUKUK
Efor Kaybı Nedir? Bedensel Zarar ve Tazminat İspatı
Efor kaybı, bedensel zarar sonrasında kişinin aynı işi veya günlük yaşam faaliyetini daha fazla çaba harcayarak yapmasıyla ilgili değerlendirmedir. Maaşın değişmemesi veya kişinin çalışmaya devam etmesi, zarar incelemesini her durumda bitirmez. Buna karşılık yalnız ağrı yaşandığını söylemek belirli bir tazminat tutarını kendiliğinden doğurmaz.
Gelir kaybından farkı
Türk Borçlar Kanunu m.54, bedensel zarar kapsamında tedavi giderlerini, kazanç kaybını, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıpları ve ekonomik geleceğin sarsılmasını düzenler. Efor kaybı bu başlıklarla ilişkilendirilerek somut olayda değerlendirilir. Aynı zararın farklı adlarla iki kez hesaplanmaması gerekir.
Örneğin kazadan sonra aynı ücretle çalışan kişinin kaldırma, yürüme veya uzun süre ayakta kalma görevlerini eskisine göre güçlükle yapması işin niteliği ve sağlık bulgularıyla açıklanabilir. Ev işleri, bakım görevleri veya emeklilik dönemindeki faaliyetler de somut dosyada değerlendirilir. Çalışmayan kişinin her olayda zararsız sayılması doğru olmadığı gibi herkes için sabit bir efor yüzdesi belirlenmesi de doğru değildir.
Rapor ve tarih ilişkisi
Kaza tarihi, yaralanma, tedavi süreci, iyileşme ve kalıcı etkiler belirlenir. Sağlık kurulunun hangi yönetmeliğe göre oran tespit ettiği önemlidir; engellilik, meslekte kazanma gücü ve sürekli iş göremezlik kavramları gelişigüzel eşitlenmemelidir. Raporun geçici veya kalıcı etkileri açıklayıp açıklamadığı kontrol edilir.
Tedavi henüz sürerken kesin maluliyet sonucu varsaymak hatalı olabilir. Önceki rahatsızlıklar, kazayla illiyet ve sonradan gelişen durumlar uzman incelemesi gerektirebilir. Mahkeme ve sigorta başvurusu için kullanılacak raporun yetkili kurum, içerik ve tarih koşulları ayrıca değerlendirilir.
Tazminat hesabı
Yaş, yaşam süresi yaklaşımı, gelir, çalışma gücü etkisi, kusur ve sorumluluk kapsamı birlikte ele alınır. Sitedeki trafik kazası aracı bir ön senaryo verir; dosyaya özgü aktüerya raporu veya mahkeme hükmü yerine geçmez. Hesapta kullanılan varsayımın ve mahsup edilen ödemenin açık olması gerekir.
Kusur indirimi, sigorta teminat limiti ve sorumlu kişinin borcu farklı aşamalardır. Önceden yapılan ödeme veya imzalanan sulh belgesi varsa içeriği okunmalıdır. “Efor kaybı için herkese şu kadar para verilir” şeklinde kesin bir tarife bulunmaz. Manevi tazminat ile maddi bedensel zarar da ayrı taleplerdir.
Başvuru ve deliller
Kaza tutanağı, hastane kayıtları, ameliyat belgeleri, raporlar, iş tanımı, gelir belgeleri ve günlük faaliyet etkisini açıklayan kayıtlar hazırlanır. Trafik sigortasına yazılı başvuru, sigorta tahkimi veya dava yolu için ön koşullar ve görev kuralları uyuşmazlığa göre değişebilir. Zamanaşımı olayın hukuki niteliği ve ceza bağlantısı dikkate alınarak değerlendirilir.
İtirazda yalnız “oran düşük” demek yerine raporda atlanan bulgu, yanlış mevzuat, eksik uzmanlık veya illiyet sorunu açıklanmalıdır. Tazminat talebi kazanın tarihi ve kayıpların türüne göre ayrılaştırılır. Başvuru yapmadan önce belgelerin okunabilir ve birbirleriyle tutarlı olması sağlanır.
Sık sorulan sorular
Efor kaybı tazminatı gelir kaybıyla aynı mıdır?
Efor kaybı, bedensel zarar sonrasında kişinin aynı işi veya günlük yaşam faaliyetini daha fazla çaba harcayarak yapmasıyla ilgili değerlendirmedir. Maaşın değişmemesi veya kişinin çalışmaya devam etmesi, zarar incelemesini her durumda bitirmez. Buna karşılık yalnız ağrı yaşandığını söylemek belirli bir tazminat tutarını kendiliğinden doğurmaz.