ADAR HUKUK
İcra Takibinde Yetki: Daire Seçimi ve Yetki İtirazı
İcra takibinde yetki, alacağın varlığından farklı olarak takibin hangi yerde yürütülebileceği sorusudur. “İcrada yetki” ile “icra yetki” aynı arama amacıyla bu rehberde karşılanır. Takip türü bilinmeden herkes için aynı daire ve aynı itiraz süresi gösterilemez.
Daire seçimi
İİK m.50 ve uygulanabilir usul hükümleri kapsamında borçlunun yerleşim yeri genel hareket noktasıdır. Sözleşmenin ifa yeri, özel yetki kuralları ve geçerli yetki anlaşması ayrıca incelenir. Yetki anlaşması her taraf ve her uyuşmazlık bakımından sınırsız biçimde kurulamaz; HMK'nın kişi ve şekil koşulları dikkate alınır.
Bir alacaklının kendi adresinde takip başlatmayı tercih etmesi, o yerin kendiliğinden yetkili olması anlamına gelmez. Birden çok borçlu, tüketici ilişkisi, kambiyo senedi veya rehin gibi özellikler ayrıca değerlendirilir. İlamlı takipte İİK m.34 çerçevesi ile genel ilamsız takip aynı yetki testi değildir.
Takip türü ve başvuru
Genel haciz yoluyla ilamsız takipte borçlu ödeme emrine karşı genel olarak yedi gün içinde icra dairesine itiraz edebilir. Yetki itirazı, borca veya imzaya itirazdan ayrı açıklanmalıdır. Yetkili olduğu ileri sürülen daire belirtilir; yalnız “yetkisiz” yazmak her olayda yeterli olmaz.
Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz merci ve süresi farklıdır; genel ilamsız takibin yedi günlük daire başvurusu buraya taşınmaz. İlamlı takipte şikâyet ve itfa gibi yollar da ayrı kurallara tabidir. Ödeme emrinin başlığındaki örnek numarası ve takip talebi birlikte incelenmelidir.
Belgeler
Ödeme emri, tebliğ belgesi, sözleşme, faturalar, senet ve adres kayıtları hazırlanır. Borçlunun adres değişikliğinin tarihi ile takip tarihi karşılaştırılır. Yetki anlaşması bulunan metnin imzaları, tarafların sıfatı ve uyuşmazlığın kapsamı kontrol edilir. E-tebligat tarihi normal posta tarihinden farklı hesaplanabilir.
Yetki itirazını hazırlarken alacak miktarını kabul ettiğiniz anlamına gelebilecek gereksiz ifadeler kullanılmamalıdır. Borca da itiraz varsa bu ayrıca belirtilir. Usulsüz tebligat iddiası bulunuyorsa öğrenme tarihi ve başvuru yolu ayrıca değerlendirilir; yetki itirazı bunların yerine geçmez.
Örnek talep çerçevesi
“... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında tarafıma tebliğ edilen ödeme emrine ilişkin olarak, ... bağlantısı nedeniyle dairenin yetkisine itiraz ediyorum. Yetkili daire ... İcra Dairesidir. Borca ilişkin itirazlarım ayrıca ... şeklindedir. Süresinde yapılan başvurumun takip türünün gerektirdiği şekilde değerlendirilmesini talep ederim.” Bu çerçeve yalnız uygun takipte, somut olayla doldurularak kullanılır.
Yetki itirazının kabulü veya reddi sonraki aşamaları etkileyebilir. Takibin başka daireye gönderilmesi, mahkemede itirazın kaldırılması veya iptali süreçleri aynı işlem değildir. Kullanıcı başvuru tarihini ve evrak teslim kaydını saklamalıdır; bir dilekçeyi hazırlamış olmak süresinde sunmuş olmak değildir.
Sık sorulan sorular
İcra takibinde yetkili icra dairesi nasıl belirlenir?
İcra takibinde yetki, alacağın varlığından farklı olarak takibin hangi yerde yürütülebileceği sorusudur. “İcrada yetki” ile “icra yetki” aynı arama amacıyla bu rehberde karşılanır. Takip türü bilinmeden herkes için aynı daire ve aynı itiraz süresi gösterilemez.