Ortak velayet Türk kamu düzenine açıkça aykırı mıdır?

Uyuşmazlık neydi?

İngiliz vatandaşı anne ve babanın evlilik dışında doğan çocuğu için baba ortak velayet istemiştir. İlk derece mahkemesi, ortak millî hukukta bu düzenleme mümkün olsa da ortak velayetin Türk kamu düzenine aykırı olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiştir.

Mahkeme neye karar verdi?

Yargıtay ret hükmünü bozmuştur. Tarafların ortak millî hukukundaki velayet hükümleri dikkate alınarak işin esasına girilmesi ve delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Kararın uygulamadaki anlamı

Karar, yabancı hukukun Türk hukukundan farklı olması ile Türk kamu düzenine açıkça aykırı sonuç doğurması arasında ayrım yapar. Kamu düzeni istisnası, yabancı hukukta farklı bir düzenleme bulunmasının otomatik sonucu değildir.

MÖHUK m.17 kapsamında soybağının hükümlerine uygulanacak hukuk tespit edildikten sonra, somut uygulamanın kamu düzeniyle ilişkisi incelenir. Yargıtay, ortak velayetin tek başına toplumun temel yapısını ve çıkarlarını ihlal ettiğinin söylenemeyeceğini kabul etmiştir.

Mahkeme eşlerin eşitliğine ilişkin AİHS Ek 7 No.lu Protokol ile Anayasa m.90 çerçevesini de değerlendirmiştir. Bu yaklaşım, çocuk yararına gerekli önlemlerin alınmasını dışlamaz. Eşitlik ilkesi, çocuğun günlük bakım ve güvenlik gereksinimlerinden ayrı okunmaz.

Uygulamada ebeveynlerin iletişimi, farklı ülkelerde yaşaması, eğitim ve sağlık kararlarını alabilme kapasitesi ve kararın uygulanabilirliği ayrıca ele alınmalıdır. Ortak velayet isteyen taraf, yalnız ilkesel eşitliği değil; işleyen bir karar alma ve bakım planını da açıklamalıdır.