Paylaşımda kazandırmanın hesaba katılması
Denkleştirme, kanunun koşullarında miras payına mahsuben yapılan kazandırmaların mirasçılar arasında paylaşım hesabına alınmasıyla ilgilidir. Kazandırmanın kimden kime yapıldığı, karşılıklı olup olmadığı ve miras payına mahsup iradesi değerlendirilir.
Bir çocuğa eğitim veya iş kurma için verilen para ile olağan bakım gideri aynı hukuki nitelikte olmayabilir. Tapu kaydı, banka hareketi, yazışma ve aile içindeki işlem amacı birlikte incelenmelidir. Her bağış otomatik olarak aynı kapsamda denkleştirmeye girmez.
Saklı payı koruyan talep
Tenkis, tasarruf özgürlüğünün sınırının aşılması ve saklı payın ihlali iddiasını ele alır. Önce terekenin aktif-pasifi, eklenecek değerler, mirasçılar ve saklı pay hesabı kurulmalıdır. Yalnız bir taşınmazın üçüncü kişiye devredilmiş olması bütün hesabın yerine geçmez.
Denkleştirme, tenkis ve muris muvazaası talepleri farklı hukuki temellere dayanır. İşlemin gerçekte bağış mı satış mı olduğu, mirasçılardan mal kaçırma iddiası ve kanuni koşullar somutlaştırılmalıdır. Süreler ve talep sıralaması her hukuki yol bakımından ayrı kontrol edilir.
Çıkarma ile yoksunluğun kaynağı
Mirasçılıktan çıkarma, mirasbırakanın kanuni koşullarda yaptığı ölüme bağlı tasarrufla gündeme gelir. Tasarruftaki çıkarma sebebi ve bunun ispatı önemlidir. Her aile içi anlaşmazlık veya iletişimsizlik tek başına kanuni çıkarma nedeni kabul edilemez.
Mirastan yoksunluk ise kanunda sayılan ağır fiillerin sonuçlarıyla ilgilidir. Çıkarma tasarrufu bulunmasıyla aynı koşula bağlı değildir. Fiilin niteliği, mirasbırakanın bağışlamasının etkisi ve altsoyun durumu ayrı değerlendirilir.
Önce tereke tablosu
Ölüm tarihi, bütün mirasçılar, taşınmazlar, hesaplar, borçlar ve önceki kazandırmalar tek tabloda toplanır. Her işlem için tarih, değer, hukuki sebep ve alıcı yazılır. Talep, yalnız adaletsizlik hissine değil; hangi miras kuralının ne şekilde ihlal edildiğine dayanmalıdır.
DOSYA HAZIRLIĞI
Başvurmadan önce kontrol edin
- Kazandırmanın tarih ve niteliği belli mi?
- Saklı pay hesabı tüm terekeyle yapıldı mı?
- Çıkarma tasarrufunda sebep gösterilmiş mi?
- Denkleştirme, tenkis ve muvazaa ayrıldı mı?
Sık sorulan sorular
Denkleştirme ile tenkis aynı dava mıdır?
Hayır. Denkleştirme paylaşım hesabıyla, tenkis saklı payın korunmasıyla ilgilidir; koşulları ayrıdır.
Aile içi küslük tek başına mirastan çıkarma nedeni midir?
Kanuni neden ve ispat koşulları ayrıca incelenir; her küslük aynı sonucu doğurmaz.
KURALDAN KAYNAĞA
İlgili kanun maddeleri
Kanun metni ile bu rehberdeki açıklamalar ayrı içeriklerdir. Maddelerdeki değişiklik, iptal ve geçiş notları birlikte okunmalıdır.