Mal ve borç envanteri
Terekenin korunması gereken hâllerde mevcut mallar, borçlar ve zilyetlik durumu belirlenir. Banka, tapu, şirket ve borç kayıtlarının bir araya getirilmesi; sonradan ortaya çıkabilecek borçları tamamen ortadan kaldıran bir garanti değildir, fakat seçeneklerin değerlendirilmesini sağlar.
Mirasçıların tereke üzerindeki işlemleri, mirası kabul veya ret tartışmasına etki edebilir. Bir malı kişisel ihtiyaç için kullanmak ile sırf koruma amacıyla işlem yapmak aynı olmayabilir. Özellikle ret seçeneği düşünülüyorsa ödeme, devir ve satış işlemleri önceden değerlendirilmelidir.
Resmî defter ve tasfiye
Resmî defter tutulması talebi, terekenin mal ve borçlarının kanuni usulle tespit edilmesine yönelik özel bir yoldur. Talep süresi, ilan, alacak kaydı ve mirasçıların sonraki beyanları birlikte incelenir. Kişinin kendi hazırladığı borç listesi resmî defter yerine geçmez.
Resmî tasfiye, terekenin tasfiye usulüyle ele alınmasıdır. Retten veya mirasçıların kendi aralarında anlaşarak paylaşmasından farklı sonuçları vardır. Başvuranın sıfatı, diğer mirasçıların tutumu ve alacaklıların hakları kanundaki koşullarla değerlendirilir.
Vasiyetin açılması, geçerliliği ve ifası
Vasiyetnamenin açılması ve ilgililere bildirilmesi; vasiyetnamenin iptali, tenkisi veya belirli mal vasiyetinin yerine getirilmesi talebinden ayrıdır. Bir açılma kararının varlığı, şekil ve ehliyet itirazlarının her durumda ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Vasiyet alacaklısının ne istediği açıkça belirlenir: mirasçılık sıfatının tespiti, bir malın teslimi veya tapu işlemi gibi sonuçlar farklı hukuki nitelik taşır. Kararın kesinleşmesi, taraflar ve talebin yöneltileceği kişiler ayrıca incelenir.
Miras sebebiyle istihkak
Tereke malını mirasçılık iddiasıyla elinde bulunduran kişi karşısında miras sebebiyle istihkak gündeme gelebilir. Talep, sırf mülkiyet uyuşmazlığından mı yoksa mirasçılık hakkından mı kaynaklanıyor sorusu cevaplanır. Zilyetliğin iyi veya kötü niyetli olması ile süreler ayrıca değerlendirilmelidir.
DOSYA HAZIRLIĞI
Başvurmadan önce kontrol edin
- Terekenin mal ve borçları birlikte çıkarıldı mı?
- Ret, defter ve tasfiye süreleri ayrı değerlendirildi mi?
- Vasiyetin açılması ile istenen ifa sonucu ayrıldı mı?
- Tereke üzerinde daha önce yapılan işlemler kayıtlı mı?
Sık sorulan sorular
Vasiyetnamenin açılması bütün içeriğinin kesin kabulü müdür?
Hayır. Açılma, geçerlilik itirazı ve vasiyetin yerine getirilmesi farklı aşamalardır.
Özel hazırlanan liste resmî defter sayılır mı?
Hayır. Resmî defter kanunun belirlediği başvuru ve ilan usulüne tabidir.
KURALDAN KAYNAĞA
İlgili kanun maddeleri
Kanun metni ile bu rehberdeki açıklamalar ayrı içeriklerdir. Maddelerdeki değişiklik, iptal ve geçiş notları birlikte okunmalıdır.