Önce fiillerin haritasını çıkarın
İçtima tartışması, eylemler ayrıştırılmadan sağlıklı yürütülemez. Her tarih için hareket, muhatap, sonuç ve suçun tamamlanma anı kaydedilir. Aynı işlemden doğan birden fazla zarar ile farklı tarihlerde tekrarlanan suç fiilleri birbirine karıştırılmamalıdır.
Bileşik suçta bir suçun diğerinin unsuru veya ağırlaştırıcı nedeni olması nedeniyle kanunun öngördüğü özel ilişki dikkate alınır. Aynı olguyu hem unsur hem ayrıca bağımsız suç veya artırım nedeni saymak her olayda mümkün değildir; özel düzenlemenin kapsamı incelenmelidir.
Zincirleme suç koşulları
TCK m.43 bakımından aynı suç işleme kararı kapsamında, aynı suçun değişik zamanlarda işlenmesi değerlendirilir. Mağdurun kimliği ve kanunda öngörülen istisnalar belirleyicidir. 'Benzer yöntem kullanıldı' ifadesi tek başına aynı suç işleme kararını ispatlamaz.
Bir kişiden aynı hileli ilişki içinde farklı taksitlerle para alınması ile her defasında yeni hileli davranışla ayrı irade oluşturulması aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Banka kayıtlarının her birini bağımsız suç kabul etmek yerine, suçun unsurlarının hangi aşamada gerçekleştiği gösterilir.
Tek fiilin birden fazla suçla ilişkisi
Fikrî içtima incelemesi, hukuken tek fiil kabul edilen davranışın farklı suçları oluşturması çerçevesinde yapılır. Tek bir fiziksel hareket bulunması her zaman hukuken tek fiil olduğu sonucunu doğurmaz. Korunan hukuki yarar, suçun yapısı ve özel içtima hükümleri birlikte ele alınmalıdır.
Aynı suçun tek fiille birden fazla kişiye karşı işlenmesi ayrıca TCK m.43/2 kapsamında gündeme gelebilir. Bununla birlikte istisna tutulan suçlar yönünden genel kural uygulanamaz. Suç türü belirlenmeden yalnız mağdur sayısından hareketle sonuç yazılmamalıdır.
İddianame ve hüküm kontrolü
Hangi eylemin hangi suçun unsurunu oluşturduğu; hangi artırımın hangi ek olguya dayandığı karşılaştırılır. Aynı olgunun iki kez değerlendirilmesi iddiası somut satırlarla gösterilmelidir. Birleşen dosyalarda önceki iddianame ve kararın kapsadığı tarih aralığı da önem taşır.
DOSYA HAZIRLIĞI
Başvurmadan önce kontrol edin
- Her eylemin tarihi ve mağduru belirli mi?
- Tek suçun devamı ile yeni suç ayrıldı mı?
- Özel içtima hükmü veya istisna var mı?
- Aynı olgu iki kez değerlendirilmiş mi?
Sık sorulan sorular
Çok sayıda para transferi mutlaka çok sayıda suç mudur?
Hayır. Transferlerin hangi hileli ilişkiye ve hangi tamamlanma anına bağlı olduğu incelenir.
Zincirleme suç her suçta uygulanır mı?
Hayır. Kanunda kapsam ve istisnalar vardır; suçun türüne göre kontrol gerekir.
KURALDAN KAYNAĞA
İlgili kanun maddeleri
Kanun metni ile bu rehberdeki açıklamalar ayrı içeriklerdir. Maddelerdeki değişiklik, iptal ve geçiş notları birlikte okunmalıdır.