ADAR HUKUK
Ölünceye Kadar Bakma Akdi Zamanaşımı: Talebe Göre Süre
Bakım alacağı, fesih, tapu talebi, tenkis ve muvazaa iddiası aynı süreye tabi değildir. Sözleşme tarihiyle talebin doğduğu tarihi ayırın.
Tek bir sözleşme süresi yoktur
Ölünceye kadar bakma sözleşmesinin yaşı tek başına hangi davanın zamanında açıldığını göstermez. Önce talebin bakımın ifası, sözleşmenin feshi, geri verme, tapu işlemi, tenkis veya başka bir sebep olup olmadığı belirlenir. Zamanaşımı ile hak düşürücü süre de aynı kavram değildir.
Bakım borcu ve genel alacak kuralları
TBK m.611 ve devamı sözleşmenin bakım karşılığındaki malvarlığı devri ilişkisini düzenler. TBK m.146 genel zamanaşımı, m.147 özel beş yıllık alacak türleri ve m.149 muacceliyet başlangıcı bakımından incelenir. Dönemsel edim veya farklı hukuki talep varsa sözleşmenin bütün sonuçlarına rastgele tek bir on yıllık süre uygulanmamalıdır.
Sona erme sebepleri
TBK m.616 edimler arasındaki önemli oransızlıkta bildirimli feshi, m.617 önemli sebeple önelsiz feshi düzenler. Bakım borçlusunun ölümü için m.618 ayrıca bir yıllık fesih istemi öngörür. Bu özel süre, bakım alacaklısının ölümü veya her sözleşme ihlali için genel süre gibi kullanılamaz.
Mirasçının itirazı farklı olabilir
Mirasçıların tenkis hakkı, alacaklıların iptal talebi veya görünürdeki bakım işleminin gerçek iradeye uymadığı iddiası farklı hukuki sebeplerdir. Ölüm tarihi, öğrenme tarihi, devir ve bakımın fiilen yapılması ayrı incelenir. Tapu kaydı bulunması, ileri sürülebilecek bütün davaların aynı süreye tabi olduğu sonucunu doğurmaz.
Sözleşme örneği neden tek başına yeterli olmaz?
TBK m.612 kural olarak miras sözleşmesi şeklini arar; kanunda bakım kurumları için özel istisna bulunur. İnternetten alınan özel imzalı örnek, her durumda geçerli sözleşme oluşturmaz. Malın kimliği, bakım kapsamı, teminat, tarafların iradesi ve resmi şekil yetkili işlemde kurulmalıdır. Ön görüşmede bunlar hazırlanır; genel metinle tapu devri yapılmış sayılmaz.
Sık sorulan sorular
Her dava için süre on yıl mı?
Hayır. Talep türü, özel hüküm ve başlangıç olgusu ayrı incelenir.
Bakım borçlusunun ölümünde özel süre var mı?
TBK m.618 bakım alacaklısının fesih istemi için bir yıl düzenler.
Hazır sözleşme örneğini imzalamak yeterli mi?
Kanunun resmi şekil kuralı gözden geçirilmeli; basit yazılı örnek her olayda yeterli değildir.