TMK Madde 163 – Madde Metni
Madde 163 – Eşlerden biri küçük düşürücü bir suç işler veya haysiyetsiz bir hayat sürer ve bu sebeplerden ötürü onunla birlikte yaşaması diğer eşten beklenemezse, bu eş her zaman boşanma davası açabilir.
TMK Madde 163 Gerekçesi
İlk düzenlemenin resmî madde gerekçesi — tam metin
Yürürlükteki Kanunun 131 inci maddesini karşılamaktadır.
Maddedeki "terzil edici cürüm" kavramı yerine "küçük düşürücü suç" kavramı kullanılmıştır. Bu kavram hem yüz kızartıcı hem de bu nitelikte olmayan diğer cürümleri kapsar mahiyette geniş bir kavramdır.
Yürürlükteki maddede "terzil edici cürüm" işleme mutlak bir boşanma sebebi, buna karşılık haysiyetsiz hayat sürme nisbî bir boşanma sebebi olarak düzenlenmiştir. Bir başka ifadeyle terzil edici cürüm de çekilmezlik şartı aranmadan boşanmaya hükmedilebildiği hâlde, haysiyetsiz bir yaşam sürme hâlinde bu durum tek başına boşanma için yeterli olmayıp, bu sebeple eşler için birlikte yaşama çekilmez hâle gelmiş olmalıdır. Değişiklik sonucu her iki sebep de nisbî boşanma sebebi hâline getirilmiştir. Buna göre ister küçük düşürücü suç işlenmiş olsun, ister haysiyetsiz bir hayat sürülmüş olsun, boşanmaya hükmetmek için bu durumların diğer eş için birlikte yaşamayı çekilmez hâle getirmesi zorunlu olacaktır.
TBMM, 21. Dönem, 1/611 esas numaralı Türk Medenî Kanunu Tasarısı; 723 sıra sayılı rapor · Madde 163 gerekçesi, basılı/PDF sayfa 72 · Kontrol: 14 Eylül 2026
TMK Madde 163 ile İlgili Yargıtay Kararları
Güven sarsıcı davranış ile haysiyetsiz hayat ayrımı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi
2022/8406 E. · 2023/108 K. · 10 Ocak 2023
Hukuki mesele: Başka kişilerle konuşma ve mesajlaşmanın somut olayda haysiyetsiz hayat sürme sebebini oluşturup oluşturmadığı.
Madde ile ilişkisi: Özel sebebin şartlarının, somut olayda genel boşanma sebebine yol açan davranışlardan ayrı incelenmesini gösterir.
Karar özeti: Bölge adliye mahkemesi, dosyada belirlenen güven sarsıcı davranışların haysiyetsiz hayat sürme olarak kabul edilemeyeceğini değerlendirdi; özel sebebe dayalı talebi reddederken genel sebebe dayalı boşanma ve sonuçlarını ayrıca karara bağladı. Daire bu kararı usul ve kanuna uygun bularak onadı.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 883895000 · Kontrol: 13 Eylül 2026
Maddenin Uygulamadaki Anlamı
Adar Hukuk açıklaması · kanun, gerekçe veya karar alıntısı değildir.
Her kusurlu davranış veya her suç, bu maddedeki özel sebebi otomatik olarak oluşturmaz. Kanunda belirtilen davranış ile birlikte yaşamanın diğer eşten beklenememesi arasındaki ilişki somut olayda incelenir.
İlgili TMK Maddeleri
Bu Konudaki Rehberler
Kaynaklar ve Güncelleme Bilgileri
Madde metni, UYAP Mevzuat’taki 4721 sayılı Kanunun 14 Eylül 2026 tarihinde erişilen konsolide metninden alınmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi PDF adresine bu taramada erişilemediği için erişilebilir resmî konsolide UYAP yayımı esas alınmıştır.
Kaynak kontrolü, hukukçu onayı ve mevzuatın değişiklik tarihi ayrı bilgilerdir. Bu sayfa için ayrıca verilmiş bir hukukçu onayı kaydı bulunmamaktadır. Metinler kendiliğinden güncellenmez.
TMK tam metnini okuyun →