ADAR HUKUK
Bilirkişi Raporuna İtiraz: Süre ve Hesap Hataları
HMK 281 kapsamında iki haftalık itiraz, ek süre talebi, hatalı hesap cetvelinin kontrolü ve ek rapor isteminin hazırlanması.
İtiraz süresi hangi tarihten başlar?
HMK m.281 kapsamında raporun tebliğinden itibaren iki hafta içinde eksikliklerin tamamlanması, belirsizliklerin açıklanması veya yeni bilirkişi atanması istenebilir. Rapor tarihinin kendisi ile tebliğ tarihi farklıdır. UETS ve fiziki tebligat belgeleri, sürenin başlangıcının tespitinde birlikte incelenmelidir.
Raporu dosyadan görmek, avukattan mesajla almak ve usulüne uygun tebliğ aynı işlem değildir. Bununla birlikte yalnız mesajın resmî tebligat olmadığını söyleyerek dosyadaki diğer tebliğ kayıtlarını göz ardı etmeyin. İlk hazırlık, rapor ve tebligat belgesinin tarihlerini tek çizelgede toplamaktır.
Ek süre istenebilir mi?
İtirazın hazırlanması çok zor veya imkânsızsa ya da özel veya teknik çalışma gerektiriyorsa ilk iki haftalık süre içinde mahkemeye başvurulabilir. Mahkeme bir defaya mahsus olmak üzere, ilk sürenin bitiminden başlayan ve iki haftayı aşmayan ek süre verebilir. Talepte teknik çalışmanın neden gerektiği somut anlatılır.
Ek süre talebinin sunulması, ek sürenin verildiği anlamına gelmez. Mahkemenin kararı takip edilir. Hazırlanabilen itiraz noktalarının ilk süre içinde bildirilmesi ve eksik kalan teknik çalışma için gerekçe sunulması somut dosyaya göre değerlendirilir.
Hesabı satır satır nasıl kontrol ederim?
Hizmet süresi, ücret, tavan, oran, faiz başlangıcı, ödeme mahsubu ve vergi kesintisi ayrı kontrol başlıklarıdır. Raporun hangi belgeyi esas aldığı her satırda bulunmalıdır. Son tutar yanlış görünüyorsa yalnız başka bir toplam yazmak yerine hatanın kaynağı ve düzeltmenin sonucu gösterilir.
Örnek: rapor, 100.000 TL ana paraya 30 günlük yüzde 24 sözleşmesel basit faiz uyguluyorsa 100.000 × 24 × 30 / 36.500 = 1.972,60 TL olur. Bu örnekte yüzde 24 yalnız seçilmiş sözleşme oranıdır; güncel kanuni oran varsayımı değildir. Gerçek dosyada oran türü, yürürlük dönemleri ve başlangıç günü ayrıca belirlenir.
Hukuki itiraz ile teknik eksiklik
Bilirkişi, özel veya teknik bilgi gerektiren konularda değerlendirme yapar; hukuki nitelendirme mahkemeye aittir. Bir ödeme kaleminin hukuken borçtan düşülüp düşülmeyeceğiyle muhasebe cetvelinde aritmetik olarak düşülmesi farklı sorulardır. İtiraz metninde bu ayrım korunmalıdır.
Belgenin rapora alınmaması, yanlış ücret dönemi, mükerrer çalışma saati veya mahsup sırası gibi eksiklikler belge ve rapor sayfa numarasıyla gösterilebilir. “Raporu kabul etmiyoruz” cümlesinin yanına hangi veri, yöntem veya hesap satırının neden sorunlu olduğu eklenmelidir.
Talep ve dilekçe hazırlığı
Dilekçede dosya numarası, rapor ve tebliğ tarihi, itiraz edilen başlık, dayanak belge ve istenen işlem sıralanır. Açıklama için ek rapor, eksikliklerin giderilmesi veya yeni bilirkişi seçenekleri dosyanın ihtiyacına göre gerekçelendirilir. Her itiraz otomatik yeni bilirkişi atanmasını gerektirmez.
Örnek istek: “[tarih] tarihli raporun [sayfa/başlık] bölümünde [belge] esas alınmadığından [hesap kalemi] hatalıdır. Açıklanan verilerle yeniden cetvel oluşturulması ve itirazların karşılanması için ek rapor alınmasını talep ederiz.” Kullanıma hazır dilekçe örneği aşağıda ayrı bağlantıda yer alır.
Sık sorulan sorular
Ek süre talep edince süre kendiliğinden uzar mı?
Hayır. Koşulları açıklanmalı, ilk süre içinde talep sunulmalı ve mahkemenin kararı izlenmelidir.
Bilirkişi raporu mahkemeyi bağlar mı?
HMK 282 uyarınca hâkim bilirkişi görüşünü diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir.