Çocuk Teslimi ve Çocuğu Göstermeme 2026: Güncel ADM Sistemi

Temel kontrol noktaları

• Başvuru için uygulanabilir mahkeme veya tedbir kararı gerekir.
• Güncel sistem Çocuk Koruma Kanunu m.41/A ve devamına dayanır.
• Çocuğu hazır etmeme ve teslim emrine aykırılık tutanak ve kanuni yaptırım süreci doğurabilir.
• Gerçek güvenlik riski varsa karar kendi kendine süresiz askıya alınmamalı; koruma ve değişiklik talebi gecikmeden yapılmalıdır.

Eski icra sistemi ile güncel sistemin farkı

7343 sayılı Kanunla çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararlarının icra dairelerinden alınarak Çocuk Koruma Kanunu içindeki uzman destekli sisteme geçirilmesi öngörüldü. Uygulama Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri müdürlükleri üzerinden yürür.

Çocuktan icra harcı alınması, kolluk eşliğinde haciz görünümü ve çocuğun nesneleştirilmesi yerine çocuk dostu mekân ve uzman desteği esastır.

Başvuru, teslim emri ve plan

Hak sahibi ebeveyn, karar örneği ve kimlik bilgileriyle yetkili birime başvurur. Birim diğer ebeveynle iletişim kurar, yükümlülüğü bildirir ve kararın tarih-saat düzenine göre teslim planı oluşturur.

Tekrarlanan dönemsel kişisel ilişkilerde her görüş için yeni bir dava açılmaz; kanuni plan ve bildirim süreci işletilir. Güncel iletişim ve çocuğun okul/sağlık bilgisi birime doğru verilmelidir.

Teslim mekânı ve uzman desteği

Teslim işlemi çocuğun kendini güvende hissedebileceği okul, sosyal hizmet veya belirlenmiş çocuk dostu mekânda yapılabilir. Uzman, taraflar arasındaki tartışmanın çocuğa yansımamasına yardımcı olur.

Ebeveynler teslim yerinde hakaret, baskı, kayıt çatışması veya çocuk üzerinden pazarlık yapmamalıdır. Çocuğun temel eşyası, ilacı ve kimlik/sağlık bilgisi birlikte teslim edilir.

Çocuk hazır edilmezse ve tekrar eden engelleme

Karara rağmen çocuk hazır edilmezse birim olayı tutanak altına alır ve kanundaki teslim emri/yaptırım prosedürü işletilir. Tek bir iletişim aksaması ile sistematik engelleme aynı ağırlıkta değildir; tarih, mesaj ve tutanaklar düzenli saklanır.

Teslim emrine aykırılık için aile mahkemesi nezdinde şikâyet ve disiplin hapsi gündeme gelebilir. Yaptırımın amacı çocukla ilişki kararını uygulatmaktır; koşullar ve başvuru süresi somut evraktan kontrol edilir.

Haklı güvenlik gerekçesi, şiddet ve tedbir

Çocuğa veya teslim alan ebeveyne yönelik güncel şiddet, istismar, madde etkisi ya da kaçırma riski varsa güvenlik önceliklidir. Acil durumda 112, 6284 tedbirleri ve çocuk koruma mekanizmaları kullanılabilir.

Ancak bir ebeveyn soyut kaygıyla kararı süresiz kaldırmış gibi davranmamalıdır. Güvenlik delilleriyle kişisel ilişkinin refakatli kurulması, daraltılması veya tedbiren değiştirilmesi mahkemeden istenir.

Çocuğun görüşü ve görüşmeyi reddetmesi

Çocuğun yaşı ve olgunluğuna uygun görüşü önemlidir; çocuk fiziksel güçle çekişmenin içine sokulmamalıdır. Görüşmeyi istememe nedeni korku, telkin, gelişim dönemi veya teslim çatışması olabilir.

Uzman değerlendirmesi, terapi/koruma ihtiyacı ve kararın değiştirilmesi mahkemece ele alınır. Ebeveyn çocuğu hazırlama ve ilişkiyi destekleme yükümlülüğünü yaşına uygun biçimde yerine getirmelidir.

Şehir dışı, yurt dışı, tatil ve okul takvimi

Kararın teslim saati, yer, ulaşım ve iade düzeni açık olmalıdır. Uzun mesafede yol masrafı, refakat, gecikme ve çevrim içi görüşme tamamlayıcı olarak planlanabilir.

Yaz tatili, bayram ve sömestr tarihleri okul takvimiyle çakışmayacak biçimde belirlenir. Yurt dışı görüşmede pasaport, muvafakat, uçuş ve dönüş güvencesi ayrıca düzenlenir.

Engellemenin velayet değişikliğine etkisi

Kişisel ilişkiyi haklı neden olmaksızın sürekli engellemek, çocuğun diğer ebeveynle bağını koruma kapasitesi bakımından velayet dosyasında değerlendirilebilir. Bu, her ihlalde otomatik velayet değişikliği demek değildir.

Mahkeme ihlalin sürekliliğini, çocuğun etkilenmesini, ebeveynin işbirliğini ve çözüm girişimlerini inceler. Değişiklik ebeveyni cezalandırmak için değil çocuğun üstün yararı için yapılır.

Deliller: tutanak, mesaj ve okul kaydı

ADM tutanakları, çağrı ve bildirim kayıtları, karara uygun saatli mesajlar, ulaşım belgeleri ve varsa okul/sağlık kaydı olay kronolojisiyle saklanmalıdır. Çocuğun önünde tartışma çıkararak delil üretmekten kaçınılır.

WhatsApp mesajının konuşma bütünü korunur; hakaret veya tehdit varsa ayrı koruma ve ceza yolları değerlendirilebilir. Çocuğun görüntüsü sosyal medyada paylaşılmamalıdır.

Telafi görüşmesi ve kararın değiştirilmesi

Kaçırılan görüşmenin otomatik telafisine ilişkin tek bir genel kural yoktur. Taraflar çocuğun programına uygun telafi konusunda uzlaşabilir; tekrar eden sorunlarda mahkemeden açık düzenleme istenebilir.

Çocuğun yaşı, okul düzeni, mesafe veya risk koşulları değişmişse kişisel ilişki kararının yeniden kurulması için aile mahkemesine başvurulabilir.

Güncel çocuk teslimi süreç haritası

Hukuki dayanak ve editör notu

Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6284 sayılı Kanun ve konuya göre 5718 sayılı MÖHUK ile güncel içtihatlar birlikte değerlendirilir. Resmî bağlantıları Hukuki Kaynaklar sayfasında bulabilirsiniz.

Yayın, kaynak ve düzeltme ilkeleri →