ETİKET DEĞİL, UYGULANABİLİR ORTAK KARAR DÜZENİ • 2026 GÜNCEL
Ortak Velayet 2026: Şartlar, Uygulama ve Ebeveynlik Planı
Ortak velayet, boşanmadan sonra anne ve babanın çocuğa ilişkin önemli kararları birlikte almasıdır. Türk hukukunda otomatik bir sonuç değildir; çocuğun üstün yararı, ebeveynlerin gerçek işbirliği kapasitesi, güvenlik ve uygulanabilir bir ebeveynlik planı üzerinden değerlendirilir.
Hazırlayan ve hukuki kontrol: Av. Murat AdarSon hukuki kontrol: 2 Eylül 2026AV. MURAT ADAR İLE İLETİŞİM
Durumunuzu seçimlerle belirtin — görüşme talep edin.
Yazı yazmadan üç kısa seçim yapın; yanıtlarınız WhatsApp mesajınıza otomatik eklensin.
Temel kontrol noktaları
- Yargıtay'ın 2017 tarihli kararı yabancı hukuk kararının kamu düzeni yönünden incelenmesine ilişkindir; her dosyaya otomatik ortak velayet kuralı koymaz.
- Anlaşmalı boşanmada taraf iradesi önemlidir fakat hâkim çocuğun üstün yararını ayrıca denetler.
- Şiddet, baskı veya yüksek çatışma ortak karar düzenini çocuğun aleyhine çevirebilir.
- Yerleşim, okul, sağlık, pasaport, seyahat, masraf ve bilgi paylaşımı açıkça planlanmalıdır.
Ortak velayetin hukuki temeli ve Türk hukukundaki gelişim
Ortak velayet tartışması TMK'nın velayet hükümleri, çocuğun üstün yararı ilkesi ve Türkiye'nin taraf olduğu insan hakları sözleşmeleriyle birlikte gelişmiştir. Boşanma sonrasında ortak velayet için her olaya uygulanacak tek bir kanun cümlesi veya otomatik model yoktur.
Yabancı mahkeme kararlarının tanınmasında ortak velayetin tek başına Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmadığı yönündeki Yargıtay yaklaşımı önemli bir eşiktir. Bununla birlikte iç hukuk dosyasında çocuğun yararı ve somut plan yine incelenir.
Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada ortak velayet
Anlaşmalı boşanmada ebeveynler ortak velayet önerisini protokole yazabilir. Hâkim; iradenin serbestliğini, çocuğun güvenliğini ve planın uygulanabilirliğini değerlendirir, gerekli görürse değişiklik isteyebilir.
Çekişmeli boşanmada ortak velayet daha ihtiyatlı değerlendirilir. Tarafların boşanma konusunda uyuşamaması tek başına mutlak engel olmasa da çocukla ilgili sürekli ve güvenli işbirliğinin somut olarak gösterilmesi gerekir.
Çocuğun yerleşim yeri ve günlük kararlar
Ortak velayet çocuğun haftayı zorunlu olarak iki ev arasında eşit bölmesi demek değildir. Çocuğun ağırlıklı yerleşim yeri, teslim planı ve günlük rutin açıkça belirlenebilir.
Beslenme, ödev ve olağan sağlık takibi gibi günlük kararlarla okul değişikliği, önemli tıbbi müdahale veya ülke değişikliği gibi ortak karar gerektiren başlıklar ayrıştırılmalıdır.
Okul, sağlık, pasaport ve seyahat
Ebeveynlik planı okul seçimi ve değişikliği, veli toplantısı, sağlık kayıtlarına erişim, önemli tedavi kararı ve acil durum bildirimini düzenlemelidir. Bilginin iki ebeveyne aynı anda ulaşacağı pratik kanal belirlenebilir.
Pasaport, yurt dışı seyahati ve taşınmada bildirim süresi, muvafakat, güzergâh, iletişim ve dönüş tarihi açık olmalıdır. Kaçırma veya alıkoyma riski varsa standart ortak velayet modeli uygun olmayabilir.
Masraflar, iştirak nafakası ve kişisel ilişki
Ortak velayet iştirak nafakasını otomatik kaldırmaz. Çocuğun iki evde geçirdiği süre, ebeveyn gelirleri, sabit giderler ve bakım yükü birlikte değerlendirilerek nafaka veya doğrudan gider paylaşımı kurulabilir.
Çocuğun ağırlıklı ikameti varsa diğer ebeveynle kişisel ilişki takvimi yine açıkça düzenlenebilir. Eşit zaman paylaşımı her aile için zorunlu veya üstün model değildir.
Avantajlar ve riskler
İşleyen modelde iki ebeveynin sorumluluğu sürer, bilgi kaybı azalır ve çocuk her ikisiyle düzenli bağ kurabilir. Kararların tek ebeveyn üzerinde toplanmaması bakım ve mali yükü daha görünür kılabilir.
İşlemeyen modelde her okul, tedavi veya seyahat kararı yeni çatışmaya dönüşebilir. Çocuğu mesaj taşıyıcısı yapmak, onay vermeyerek baskı kurmak veya adres bilgisini saklamak ortak velayetin amacına aykırıdır.
Hangi durumlarda ortak velayet uygun olmayabilir?
Aile içi şiddet, zorlayıcı kontrol, ciddi iletişim güvenliği sorunu, çocuğa yönelik risk veya kararları sürekli sabote etme ortak velayeti elverişsiz kılabilir. Taraflar sırf modern göründüğü için bu modeli seçmemelidir.
Uzak ülkelerde yaşam, ağır bağımlılık veya tedavisiz ciddi sağlık sorunu da planın işlerliğini etkileyebilir; her durum tanı etiketiyle değil somut bakım ve güvenlik riskiyle değerlendirilir.
Ortak velayet sonradan değiştirilebilir mi?
Velayet düzeni değişmez değildir. İşbirliği ortadan kalkar, şiddet ortaya çıkar, çocuk ciddi zarar görür veya taşınma planı modeli işlemez hâle getirirse tek velayet ya da başka bir düzen istenebilir.
Değişiklik ebeveyni cezalandırmak için değil çocuğun güncel üstün yararı için yapılır; önceki protokol, uyuşmazlık kayıtları, okul-sağlık verileri ve uzman incelemesi önem taşıyabilir.
Ortak velayet ebeveynlik planı
| Başlık | Açıkça belirlenmesi gerekenler | Belirsizlik riski |
|---|---|---|
| Yerleşim | Ağırlıklı adres, haftalık takvim, teslim | Sürekli mekân ve saat tartışması |
| Eğitim | Okul seçimi, toplantı, bilgi erişimi | Kayıt veya nakilde veto |
| Sağlık | Olağan/acil karar, kayıt paylaşımı | Tedavinin gecikmesi |
| Seyahat | Bildirim, muvafakat, pasaport, dönüş | Yurt dışına çıkarma uyuşmazlığı |
| Gider | Nafaka, sabit ve olağanüstü gider | Çocuğun ihtiyacının karşılanmaması |
| Uyuşmazlık | Yazılı iletişim ve çözüm basamağı | Çocuğun aracı yapılması |
Ortak velayet uygunluk kontrolü
- Şiddet ve zorlayıcı kontrol bulunmaması
- Çocuk konusunda düzenli ve güvenli iletişim
- Aynı temel eğitim ve sağlık hedefleri
- Uygulanabilir yerleşim ve ulaşım planı
- Bilgi ve belge paylaşım yöntemi
- Masraf ve nafaka düzeni
- Pasaport ve seyahat kuralı
- Acil durumda karar mekanizması
- Uyuşmazlık çözüm basamağı
- Plan değişikliğinin çocuğa göre yapılması
Doğrulanmış yüksek yargı kararları
Aşağıdaki karar künyeleri resmî karar veya kurum kaynağından kontrol edilmiştir. Özetler bu rehber için özgün olarak hazırlanmıştır.
Yargıtay kararı neyi söyledi, neyi söylemedi?
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2016/15771 E., 2017/1737 K., 20.02.2017 ↗
İngiliz vatandaşı taraflar hakkındaki yabancı hukuk bağlantılı uyuşmazlıkta Daire, ortak velayetin Türk kamu düzenine açıkça aykırı sayılamayacağını kabul etti.
Bu karar neden önemli? Karar önemli bir kapı açmıştır; ancak her Türk hukuku dosyasında ortak velayetin otomatik kurulacağı veya ebeveyn anlaşmasının hâkimi bağlayacağı anlamına gelmez.
SOMUT DOSYA HAZIRLIĞI · 3 EKİM 2026
Eğitim ve taşınma anlaşmazlığında hükmün ayrıntısını okuyun
Ortak velayet kararının günlük bakım, önemli kararlar, yerleşim ve kişisel ilişki hakkında ne düzenlediğini belirleyin. Tek başına ortak velayet başlığı okul veya ülke değişikliği için her durumda aynı uygulama cevabını vermez. Somut hüküm ve ilgili makamın belge şartları birlikte ele alınır.
Ebeveynler farklı şehirlerde yaşayacaksa ulaşım, okul günleri ve tatilleri uygulanabilir biçimde planlayın. İşbirliği sorunu çocuğun yaşam düzenine etkisiyle gösterilir. İtirazın yalnız diğer ebeveyni cezalandırmaya değil çocuğun somut ihtiyaçlarına dayanması önemlidir.
- Çocuğumun Okulu Değiştirildi: Velayet ve Eğitim Düzeni
- Çocuğumla Başka Şehre Taşınmak İstiyorum
- Çocuğumla Yurt Dışına Gitmek İstiyorum
- Diğer boşanma ve aile hukuku sorunlarından başlayın
Bu bölümün dayanakları: Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu; işlem türüne göre özel düzenlemeler ayrıca incelenir.
Sık sorulan sorular
Kısa cevaplar genel hukuki çerçeveyi verir; somut dosyada tarih, delil ve talepler ayrıca değerlendirilir.
Ortak velayet nedir?
Anne ve babanın boşanma sonrasında çocukla ilgili önemli karar ve sorumlulukları birlikte yürütmesidir.
Ortak velayet Türkiye'de mümkün mü?
Somut olayda çocuğun üstün yararı ve uygulanabilir plan varsa mahkemece değerlendirilebilir; otomatik bir hak değildir.
Ortak velayet için iki tarafın rızası gerekir mi?
İşbirliğine dayalı yapısı nedeniyle ortak irade çok önemlidir; çekişmeli dosyada hâkim çocuğun yararı ve fiilî işbirliğini ayrıca inceler.
Hâkim protokoldeki ortak velayeti kabul etmek zorunda mı?
Hayır. Hâkim çocuğun üstün yararını denetler ve uygun bulmazsa değişiklik isteyebilir.
Çekişmeli boşanmada ortak velayet olur mu?
Kesin yasak değildir; ancak yüksek çatışmada işleyen ortak karar düzenini göstermek daha zordur.
Ortak velayette çocuk kimde kalır?
Çocuğun ağırlıklı yerleşim yeri bir ebeveynde olabilir; ortak velayet eşit süreyi zorunlu kılmaz.
Hafta yarı yarıya bölünmek zorunda mı?
Hayır. Takvim çocuğun yaşı, okul düzeni, mesafe ve ihtiyacına göre kurulur.
Ortak velayette nafaka ödenir mi?
Evet. Gelir, bakım süresi ve çocuğun giderlerine göre iştirak nafakası kararlaştırılabilir.
Okulu kim seçer?
Önemli eğitim kararları birlikte alınır; protokol karar ve bilgi paylaşım yöntemini açıklaştırmalıdır.
Sağlık kararlarını kim verir?
Önemli planlı tedavilerde ortak karar esastır; acil müdahalede çocuğun sağlığı geciktirilmez ve diğer ebeveyn bilgilendirilir.
Pasaport için iki imza gerekir mi?
Karar ve kurum uygulaması kontrol edilir; ortak velayette yurt dışı seyahati için birlikte karar ve açık muvafakat düzeni kurulmalıdır.
Çocuk yurt dışına çıkarılabilir mi?
Ebeveynlik planı, muvafakat ve mahkeme kararı gözetilir; izinsiz götürme uluslararası iade süreci doğurabilir.
Ortak velayette kişisel ilişki kararı gerekir mi?
Ağırlıklı ikamet veya farklı evler varsa zaman ve teslim planı açıkça düzenlenmelidir.
Aile içi şiddet varsa ortak velayet olur mu?
Şiddet ve zorlayıcı kontrol işbirliği ve güvenliği bozduğundan çoğu durumda ortak velayete karşı güçlü bir risk oluşturur.
Ebeveynler konuşamıyorsa ortak velayet işler mi?
Güvenli ve düzenli karar iletişimi yoksa model çocuğun zararına dönebilir; yazılı kanal bile temel işbirliğinin yerini tamamen tutmaz.
Farklı şehirlerde ortak velayet olur mu?
Mümkün olabilir; ancak okul, sağlık, ulaşım ve karar mekanizması gerçekçi olmalıdır.
Farklı ülkelerde ortak velayet olur mu?
Hukuken değerlendirilebilir fakat seyahat, uygulanacak hukuk, bilgi paylaşımı ve kaçırma riski ayrıntılı plan gerektirir.
Çocuğun görüşü alınır mı?
Yaşı ve olgunluğu elveriyorsa çocuğun görüşü baskıdan uzak biçimde alınır ve üstün yararla birlikte değerlendirilir.
Ortak velayet sonradan kaldırılır mı?
Koşullar değişir ve düzen çocuğun yararına olmaktan çıkarsa yeni velayet kararı istenebilir.
Bir ebeveyn sürekli onay vermezse ne olur?
Önce planın uyuşmazlık mekanizması işletilir; sistematik veto çocuğa zarar veriyorsa mahkemeden düzenin değiştirilmesi istenebilir.
Ortak velayet avantajlı mıdır?
İşbirliği olan ailede sorumluluğu ve bağı koruyabilir; her aile için otomatik olarak en iyi model değildir.
2017 Yargıtay kararı ortak velayeti zorunlu mu yaptı?
Hayır. Karar yabancı hukuk bağlantılı bir kamu düzeni incelemesiydi; somut üstün yarar denetimini kaldırmadı.
Ortak velayet ülke veya okul değişikliğini kendiliğinden çözer mi?
Kararın yetki ve uygulama hükümleriyle çocuğun koşulları ayrı incelenir.
Resmî kaynaklar
- Türk Medeni Kanunu ↗Velayet ve çocuğun üstün yararı
- Yargıtay 2. HD 2016/15771 E., 2017/1737 K. ↗Ortak velayet ve kamu düzeni ayrımı
- Yargıtay Karar Arama ↗Güncel kararların resmî doğrulaması
Son hukuki kontrol: 2 Eylül 2026
Bu konuyu tamamlayan rehberler
Hukuki dayanak ve editör notu
Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6284 sayılı Kanun ve konuya göre 5718 sayılı MÖHUK ile güncel içtihatlar birlikte değerlendirilir. Resmî bağlantıları Hukuki Kaynaklar sayfasında bulabilirsiniz.
Bu sayfa genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Süreler, görev, yetki ve talepler somut olayın özelliklerine göre değişebilir.
BURADAN SONRA
Bilgiyi hazırlığa dönüştürün.
BU REHBERİN HUKUKİ KAYNAKLARI