Konsolosluk tasdiki nedir?

Tasdik işleminin işlevi

Konsolosluk tasdiki ifadesi, yabancı ülkede veya Türkiye’de kullanılacak belgenin resmî imza ve mühür bakımından doğrulanmasıyla ilgili işlemleri anlatır. Apostil Sözleşmesinin uygulanmadığı veya kapsam dışında kalan belgelerde tasdik zinciri önem kazanabilir. Hangi temsilcilik ve makamın işlem yapacağı, belgenin düzenlendiği ve kullanılacağı ülkeye göre değişir. Bu işlem, belgedeki olayların maddi doğruluğunu veya hedef ülkede bütün hukuki sonuçların doğacağını garanti etmez.

Önce apostil veya muafiyet ihtimali

Belgenin türü ve iki ülke arasındaki sözleşme ilişkisi incelenmeden konsolosluk tasdikine başlanmamalıdır. Apostil Sözleşmesi uygulanıyorsa uygun apostil genellikle diplomatik veya konsolosluk tasdiki zincirinin yerine geçer. Bazı kişi hali belgelerinde başka sözleşmeler tasdik muafiyeti sağlayabilir. Yalnız bir ülkenin HCCH üyesi olması yeterli değildir; sözleşmenin ilgili devletler arasında yürürlük ve kapsamı kontrol edilir. Belge türünün sözleşme dışında kalması da farklı tasdik yolu gerektirebilir.

Uluslararası belge işlemleri karşılaştırması

Bu işlemler farklı hukuki ihtiyaçlara cevap verir; biri diğerlerinin tümünü karşılamaz.

Türkiye’den yurt dışına belge

Türk makamlarından alınan belgenin apostille kullanılamadığı durumda, ilgili resmî imza ve mühür ön tasdikleri ile Dışişleri ve hedef ülke temsilciliği aşamaları gündeme gelebilir. Kesin yol belge türüne ve hedef ülkenin usulüne göre belirlenir. Noter belgesi, idari belge ve adli belge aynı makamdan başlamayabilir. Dışişlerinin resmî bilgilendirmesi, hangi ön onayları kabul ettiğini açıklar. İşlem sırasını yalnız belgenin diline bakarak belirlemek yeterli değildir.

Yurt dışından Türkiye’ye belge

Yabancı belgenin düzenlendiği ülkedeki iç tasdik aşamaları ve Türk dış temsilciliği onayı, uygulanabilir sözleşmeye göre değerlendirilebilir. Dışişleri açıklamalarında yabancı ülkeden alınan apostilsiz belgeler için farklı yöntemler gösterilir. Türkiye’deki ilgili yabancı temsilcilik ve Dışişleri onayı da belirli durumlarda söz konusu olabilir. Hangi yöntemin uygun olduğu resmî açıklamadan ve kabul edecek kurumdan teyit edilmelidir; belgenin Türkiye’ye fiziksel olarak getirilmesi tek başına kullanım için yeterli değildir.

Tercüme ayrı bir gereksinimdir

İmza ve mühür tasdiki, belgenin dilini değiştirmez. Türkiye’de kullanılacak yabancı dildeki belgenin uygun Türkçe çevirisi ve gerektiğinde noter veya konsolosluk işlemi gerekebilir. Tercüme ile tasdik sırası, hangi resmî imzanın doğrulanacağına göre değişebilir. Kaynak belge, apostil veya tasdik şerhleri ve ekler kurumun istediği kapsamda çevrilmelidir. Tek bir mühür veya çeviri kaşesi bütün uluslararası belge koşullarını karşılayan evrensel çözüm değildir.

Dışişleri tasdiki hangi kapsamda?

Dışişleri Bakanlığı tasdik bilgilendirmesinde onayın metne şamil olmayıp imza ve mühürle sınırlı olduğu açıklanır. Bakanlığın kabul ettiği ön onaylar ve belge koşulları resmî sayfasında yer alır. Apostilli belgenin ayrıca aynı tasdik yoluna sokulması her durumda gerekli veya mümkün değildir. Bakanlığın kendi birimi için ilan ettiği güncellik ve randevu koşulları da tüm belgelerin dünyadaki genel geçerlilik süresi gibi sunulmamalıdır. İşlem yeriyle hukuki belge niteliği birbirinden ayrılır.

Randevu, kimlik ve temsil

Dışişleri tasdik biriminin güncel sistemi randevu ve kimlik eşleşmesine ilişkin kurallar içerir. Başkasının yerine işlem yapılacaksa temsil yetkisinin belgelendirilmesi gerekebilir. Konsolosluk başvurularında da kişisel başvuru, vekâletname ve belge koşulları işlem türüne göre değişir. Bir arkadaşın randevu alması onun bütün işlemleri yapmaya yetkili olduğu anlamına gelmez. Randevu kaydı, kimlik ve belge sahibinin bilgileri arasında uyum sağlanması başvurunun fiilen yürütülebilmesi açısından önemlidir.

Ücret ve işlem süresi

Dışişleri tasdik harcı, konsolosluk harcı, tercüme ve noter giderleri farklı kalemlerdir. Yıl ve temsilciliğe göre değişebilen bedeller için güncel resmî duyuru esas alınmalıdır. Her belgeye tek ve sabit uluslararası tasdik ücreti uygulanmaz. Randevu yoğunluğu, ön onayların tamamlanması ve belge türü işlem süresini etkiler. Bir makamın aynı gün işlem yapabilmesi bütün zincirin aynı sürede biteceği anlamına gelmez; başvurunun son teslim tarihi buna göre planlanmalıdır.

Örnek ve karşı örnek

Apostil Sözleşmesinin uygulanmadığı bir ülkeye Türk resmî belgesi sunulacaksa uygun tasdik zinciri araştırılır. Buna karşılık sözleşme kapsamında geçerli apostil taşıyan belgeyi mutlaka aynı zincire sokmak gereksiz olabilir. Çok dilli kişi hali belgesinde özel muafiyet varsa daha az işlem yeterli olabilir. Mahkeme kararının imza ve mühür tasdiki yapılması ise yabancı ülkede tanıma veya tenfiz şartlarını kendiliğinden karşılamaz. İşlem amacı yolun seçiminde belirleyicidir.

Belgeyi teslim etmeden önce

Belgeyi düzenleyen makamı, kullanılacak ülkeyi, kabul edecek kurumu ve işlem türünü açıkça yazın. Hangi imzanın hangi makamca tasdik edileceğini sıralayın; atlanan ön onay varsa tamamlayın. Ad, tarih, ek ve mühürlerin okunaklı olduğunu kontrol edin. Tercüme gerekirse bütün önemli şerhleri kapsamına alın. Tasdik sonucunda yalnız imza ve mührün doğrulandığını, maddi hakkın veya başvurunun kabulünün ayrıca değerlendirileceğini unutmayın. Ret halinde hangi aşamanın eksik bulunduğunu öğrenmek yeni işlemi doğru yönlendirir.

Tasdik zincirinde son makam

Belgenin üzerinde bir dışişleri veya büyükelçilik mührü bulunması zincirin hedef kurum açısından tamamlandığını her zaman göstermez. Hangi ülkenin hangi makamının imzasını doğruladığı sırayla okunmalıdır. Aynı adla anılan tasdik birimleri farklı devletlerin makamları olabilir. Yalnız belgenin üzerindeki mühür sayısına bakmak yerine kaynak ülke, ön onay, Türk veya yabancı temsilcilik ve kabul makamı arasındaki bağlantı açıklanmalıdır. Muafiyet veya apostil yolu varsa bu zincirin baştan gerekli olup olmadığı ayrıca kontrol edilir.

Sık sorulan sorular