Almak ile teslim edilen malı amacı dışında kullanmak
Hırsızlık incelemesinde malın zilyedin rızası dışında alınması; güveni kötüye kullanmada ise belirli amaçla teslim edilmiş mal üzerindeki tasarruf veya teslim olgusunun inkârı gibi unsurlar değerlendirilir. Başlangıçtaki teslim ve kullanım yetkisi belge ve taraf anlatımlarıyla açıklanmalıdır.
Hizmet ilişkisi, ticari yetki veya kamu görevi bağlantısı farklı nitelendirme doğurabilir. Kamu görevlisine görev nedeniyle bırakılan değerler bakımından zimmet hükümleri ayrıca ele alınır. Özel sektörde çalışan herkesin kamu görevlisine özgü suçun faili olduğu varsayılamaz.
Banka kartı ve bilişim bağlantısı
Kartın veya hesap bilgilerinin kullanılması, sahibinin rızası, sağlanan yarar ve kartın gerçek ya da sahte oluşu TCK m.245 bakımından farklı değerlendirmeler doğurabilir. İnternet ortamında gerçekleşen her malvarlığı fiilinin aynı suç maddesine girdiği kabul edilmemelidir.
Kartın kimde bulunduğu, işlemin hangi cihazdan yapıldığı, onay ve bildirim kayıtları, para aktarımı ve tarafların önceki izin ilişkisi incelenir. Dolandırıcılık, hırsızlık ve banka kartı suçları arasındaki vasıf ayrımı teknik kayıtlarla birlikte yapılır.
Resmî ve özel belge
Belgenin düzenleyeni, görev ve yetki bağlantısı, hukuki sonuç doğurma kapasitesi ve aldatıcılığı değerlendirilir. Sırf üzerine kurum logosu konulması, her belgeyi otomatik olarak resmî belge yapmaz. Gerçek belgenin değiştirilmesi ile tümüyle sahte belge oluşturulması da ayrı anlatılmalıdır.
Özel belgede sahtecilikte kullanma koşulu, resmî belgede ise kanunda sayılan seçimlik hareketler önemlidir. Sahte belge başka bir suçta kullanılmışsa TCK m.212'deki özel ilişki incelenir. Belgenin aslı, üretim kaydı ve kim tarafından nerede kullanıldığı korunmalıdır.
DOSYA HAZIRLIĞI
Başvurmadan önce kontrol edin
- Mal nasıl ve hangi amaçla teslim edildi?
- Kullanım izni ve yetki sınırı belgeli mi?
- Belgenin aslı ve düzenleyeni belli mi?
- Bilişim kaydı ile fiili yapan kişi eşleştirildi mi?
Sık sorulan sorular
Her işyeri para kaybı zimmet midir?
Hayır. Failin sıfatı, teslim ve görev bağlantısı ile ilgili suçun unsurları değerlendirilir.
Kurum logosu olan her belge resmî belge midir?
Hayır. Düzenleyenin yetkisi ve belgenin hukuki niteliği ayrıca incelenir.
KURALDAN KAYNAĞA
İlgili kanun maddeleri
Kanun metni ile bu rehberdeki açıklamalar ayrı içeriklerdir. Maddelerdeki değişiklik, iptal ve geçiş notları birlikte okunmalıdır.