İddet Süresinin Kaldırılması 2026 | 300 Günlük Bekleme Süresi

Temel kontrol noktaları

• Üç yüz günlük süre boşanma kararının verildiği değil, kesinleşerek evliliğin sona erdiği tarihten başlar.
• Erkek için karşılık gelen bir yeniden evlenme bekleme süresi bulunmaz.
• Hamile olunmadığının anlaşılması veya önceki eşle yeniden evlenme iradesi kanundaki kaldırma sebepleridir.
• Yabancı boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması ve nüfus kaydının güncel olması başvurudan önce kontrol edilmelidir.

İddet süresi nedir; neden 300 gündür?

Günlük dilde iddet müddeti veya bekleme süresi denilen kurum, TMK m.132'de kadın için düzenlenen geçici yeniden evlenme engelidir. Kanuni düzenleme, evliliğin sona ermesini izleyen dönemde doğacak çocuğun soybağına ilişkin karışıklığı önleme amacı taşır.

Bu süre bir ceza, boşanma kusurunun sonucu veya eski eşin iznine bağlı yasak değildir. Kanundaki koşullar gerçekleştiğinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir; üç yüz günün dolması hâlinde ayrıca kaldırma kararı aranmaz.

Süre hangi tarihten başlar; kesinleşme neden önemlidir?

Boşanma davasında evlilik, kısa kararın açıklandığı gün değil boşanma hükmünün kesinleşmesiyle sona erer. Bu nedenle üç yüz günlük hesapta gerekçeli karar, tebligat, kanun yolu ve kesinleşme şerhi birlikte kontrol edilir.

Ölüm veya başka sona erme hâllerinde başlangıç tarihi sona erme sebebine göre belirlenir. Nüfus kaydındaki tarih ile dosyadaki kesinleşme bilgisi uyuşmuyorsa başvuru öncesi kayıt düzeltilmelidir.

Boşanan kadın ne zaman yeniden evlenebilir; erkeğin süresi var mı?

Kadın, üç yüz günlük sürenin dolması, doğumun gerçekleşmesi veya mahkemenin süreyi kaldırmasıyla yeniden evlenebilir. Yeni evlilik işlemi için nüfus ve evlendirme birimindeki kayıtların da kararla uyumlu olması gerekir.

TMK m.132'de erkek için benzer bir bekleme süresi düzenlenmemiştir. Eşitlik tartışmaları bulunmakla birlikte uygulamada yürürlükteki açık kanun hükmü esas alınır.

Doğum, eski eşle yeniden evlenme ve hamile olunmadığının tespiti

Doğumla birlikte süre kendiliğinden sona erer. Evliliği sona eren eşler yeniden birbirleriyle evlenecekse kanun, soybağı karışıklığı gerekçesinin bulunmaması nedeniyle mahkemenin süreyi kaldırmasını öngörür.

Başka biriyle evlenilmek isteniyorsa önceki evlilikten gebe olunmadığının anlaşılması gerekir. Mahkemenin kabul ettiği güncel sağlık raporu, muayene yöntemi ve istenen kurum uygulaması dosyaya göre değişebileceğinden başvuru yapılan mahkemenin ara kararı takip edilmelidir.

Dava mı, çekişmesiz yargı işi mi?

Uygulamada 'iddet süresinin kaldırılması davası' denilse de talep, kural olarak karşı tarafla bir hak çekişmesi yürütülmeyen çekişmesiz yargı işidir. Eski eşin hasım gösterilmesi veya izninin alınması her başvuruda gerekli değildir.

Başvuru dilekçesinde evliliğin sona erme biçimi ve tarihi, yeniden evlenme amacı, kanuni kaldırma sebebi ve nüfus-sağlık belgeleri açıkça gösterilmelidir.

Görevli ve yetkili mahkeme

Aile hukukundan doğan bu istemde aile mahkemesi görevlidir; aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla inceleme yapar.

Çekişmesiz yargıdaki genel yetki kuralı uyarınca kanunda aksine hüküm bulunmadıkça talepte bulunanın yerleşim yeri mahkemesi esas alınır. Yerleşim yeri ve mahkemenin adli çevresi başvuru tarihinde kontrol edilmelidir.

Gerekli belgeler ve sağlık raporu uygulaması

Kimlik bilgileri, güncel vukuatlı nüfus kayıt örneği, boşanma kararının kesinleşme bilgisi ve mahkemenin istediği sağlık belgesi temel dosyayı oluşturur. Yabancı karar varsa onaylı karar, kesinleşme belgesi, tercüme ve Türkiye'de tanıma veya tescil durumu da gerekebilir.

İnternetteki eski belge listeleri her adliyedeki güncel uygulamanın yerini tutmaz. Testin tarihi, raporu düzenleyen kurum ve raporun açık ifadesi mahkemenin talimatına uygun olmalıdır.

Başvurunun aşamaları ve duruşmaya katılım

Dilekçenin sunulması, nüfus ve kesinleşme kayıtlarının incelenmesi, sağlık raporunun tamamlanması, gerekiyorsa kısa duruşma ve kararın kesinleşmesi tipik aşamalardır. Kesin süre vaat edilemez; eksik kayıt, yabancı karar ve rapor yenilemesi süreci uzatabilir.

Kişinin duruşmaya çağrılıp çağrılmayacağı dosyaya ve mahkemenin değerlendirmesine bağlıdır. Tebligat ve ara kararlar takip edilmeli; yurt dışındaki başvurucuda vekâletnamenin kapsamı ve bizzat hazır bulunma gereği önceden sorulmalıdır.

Yurt dışında yaşayanlar ve yabancı boşanma kararı

Yurt dışında verilen boşanma kararı Türkiye nüfusuna işlenmemişse kişi Türkiye'de hâlen evli görünebilir. Önce idari tescil, tanıma veya tenfiz gerekip gerekmediği; kararın kesinleşmesi, apostil veya tasdiki ve tercümesi kontrol edilir.

Yabancı eş, çifte vatandaşlık veya yurt dışı ikamet bulunması süreyi kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Türkiye'de yeni evlilik yapılacaksa Türk nüfus kaydı ve kararın Türkiye'deki etkisi birlikte ele alınır.

Sık yapılan hatalar

Üç yüz günü karar tarihinden saymak, kesinleşme şerhini kontrol etmemek, yabancı boşanma kararını otomatik geçerli sanmak, eski tarihli veya belirsiz sağlık raporuyla başvurmak ve karar kesinleşmeden evlendirme işlemi beklemek en sık sorunlardır.

Mahkeme kararı ile nüfus kaydının işlenmesini aynı işlem sanmamak gerekir. Kararın kesinleşmesi ve ilgili kayıt birimine ulaşması ayrıca takip edilmelidir.

300 günlük sürenin sona erme yolları

Hukuki dayanak ve editör notu

Türk Medeni Kanunu, Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 6284 sayılı Kanun ve konuya göre 5718 sayılı MÖHUK ile güncel içtihatlar birlikte değerlendirilir. Resmî bağlantıları Hukuki Kaynaklar sayfasında bulabilirsiniz.

Yayın, kaynak ve düzeltme ilkeleri →