TMK Madde 38 – Madde Metni
Madde 38 – Kişisel durum sicilinin tutulmasından doğan zararlar, kusurlu memura rücu edilmek kaydıyla, Devletçe tazmin edilir.
Tazminat ve rücu davaları, kişisel durum sicilinin tutulduğu yer mahkemesinde açılır.
TMK Madde 38 Gerekçesi
İlk düzenlemenin resmî madde gerekçesi — gerekçenin özeti
Gerekçe, sicilin tutulmasından kaynaklanan zararlar için devletin sorumluluğunu esas alır. Anayasa ve devlet memurlarına ilişkin düzenlemelerle uyum gözetilerek, devletin zararı tazmin etmesi ve kusurlu memura rücu edebilmesi benimsenmiştir. Tazminat ve rücu davalarında yetkili mahkeme de belirginleştirilmiştir.
TBMM, 21. Dönem, 1/611 esas numaralı Türk Medenî Kanunu Tasarısı; 723 sıra sayılı rapor · Madde 38 gerekçesi, basılı/PDF sayfa 43–44 · Kontrol: 14 Eylül 2026
TMK Madde 38 ile İlgili Yargıtay Kararları
Sahte kimlik belgesinin sicil işlemi kaynaklı olup olmaması
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi
2018/7413 E. · 2019/8750 K. · 5 Kasım 2019
Hukuki mesele: Üçüncü kişinin sahteciliği ile nüfus memurunun hukuka aykırı işleminin ayrılması.
Madde ile ilişkisi: Sicilin tutulmasına bağlanan sorumluluğun sınırını, kamu görevlisinin işlemi ile üçüncü kişinin bağımsız sahteciliğini ayırarak açıklar.
Karar özeti: Daire, TMK 38 kapsamında sorumluluk için sicilin tutulmasında hukuka aykırı işlem ve zararla nedensellik bağı gerektiğini açıklamıştır. İncelenen belgelerin nüfus idaresince düzenlenmeyip üçüncü kişilerce sahte olarak oluşturulduğunu saptayarak kişisel durum sicilinin tutulmasından doğan zarar bulunmadığı sonucuna varmış; tazminatın kısmen kabulüne ilişkin hükmü bozmuştur.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 568680900 · Kontrol: 14 Eylül 2026
Sicilin tutulmasından doğan zararda adli yargı
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi
2010/6210 E. · 2010/9186 K. · 20 Eylül 2010
Hukuki mesele: Devlete karşı tazminat isteminin hangi yargı kolunda inceleneceği.
Madde ile ilişkisi: Maddedeki tazminat ve rücu düzenlemesinin adli yargı yoluna etkisini doğrudan yorumlar.
Karar özeti: Daire, TMK 38’in kişisel durum sicilinin tutulmasından doğan zararlar için Devletin sorumluluğunu düzenlediğini ve bu uyuşmazlıkların adli yargıda çözümleneceğini belirtmiştir. Yargı yolu nedeniyle verilen ret hükmünü bozarak işin esasının incelenmesini istemiştir.
Resmî karar metni ↗ · Belge: 1007883300 · Kontrol: 14 Eylül 2026
Maddenin Uygulamadaki Anlamı
Adar Hukuk açıklaması · kanun, gerekçe veya karar alıntısı değildir.
Her sahte belge zararı, kişisel durum sicilinin tutulmasından doğmuş sayılmaz. Zararı doğuran işlem, görevli memurun işlemi ve nedensellik bağı somut olarak değerlendirilir.
İlgili TMK Maddeleri
Kaynaklar ve Güncelleme Bilgileri
Madde metni, UYAP Mevzuat’taki 4721 sayılı Kanunun 14 Eylül 2026 tarihinde erişilen konsolide metninden alınmıştır. Mevzuat Bilgi Sistemi PDF adresine bu taramada erişilemediği için erişilebilir resmî konsolide UYAP yayımı esas alınmıştır.
Kaynak kontrolü, hukukçu onayı ve mevzuatın değişiklik tarihi ayrı bilgilerdir. Bu sayfa için ayrıca verilmiş bir hukukçu onayı kaydı bulunmamaktadır. Metinler kendiliğinden güncellenmez.
TMK tam metnini okuyun →